سرطان روده بزرگ، شایع اما قابل پیشگیری/غربالگری از ۴۰ سالگی را جدی بگیرید
یک فوقتخصص گوارش و کبد با بیان اینکه سرطان روده بزرگ در ایران رو به افزایش است، گفت: سرطان روده بزرگ جزو سرطانهای قابلپیشگیری است و تست «خون مخفی در مدفوع» از روشهای غربالگری این بیماری است.
دکتر علیرضا دلاوری درباره غربالگری سرطان روده بزرگ اظهار کرد: سرطان روده بزرگ جزو سرطانهای در حال افزایش در دنیا بشمار میرود. آمار و ارقام در ارتباط با سرطان روده بزرگ متفاوت است. برخی کشورها، سرطان روده بزرگ را دومین سرطان و برخی کشورها نیز این بیماری را سومین سرطان شایع معرفی کردهاند.
او درباره وضعیت سرطان روده بزرگ در ایران گفت: سرطان روده بزرگ، سیری سعودی در ایران دارد. تغییر عادات غذا خوردن، چاقی، کاهش فعالیت فیزیکی و همچنین حرکت جامعه در مسیر سالمندی از عوامل خطر سرطان روده بزرگ به حساب میآیند.
این فوقتخصص گوارش و کبد با بیان اینکه سرطان روده بزرگ قابلپیشگیری است، تصریح کرد: با توجه به اینکه سرطان روده بزرگ قابلپیشگیری است، غربالگری برای این بیماری در نظر گرفتهاند. سرطان روده بزرگ جزو معدود سرطانهای قابلپیشگیری است و به همین دلیل برای این بیماری غربالگری درنظر گرفتهاند.
این پزشک درباره برنامههای غربالگری سرطان گفت: برنامههای غربالگری بر اساس امکانات کشورها و میزان بروز یک سرطان در طی یک سال در نظر گرفته میشود. به طور مثال، در گذشته گفته میشد که تمام افراد بالای ۵۰ سال در کشور آمریکا باید غربالگری سرطان روده بزرگ داشته باشند؛ در حال حاضر، این سن را به ۴۵ سال کاهش دادهاند.
دلاوری ادامه داد: با توجه به اینکه سرطان روده بزرگ در مردان شایعتر است، در برخی کشورها سن غربالگری سرطان روده بزرگ برای مردان نسبت به زنان کمتر است.
او درباره بروز سرطان روده بزرگ در ایران گفت: طی ۱۰ سال گذشته، میزان بروز سرطان روده بزرگ در ایران ۱۱ در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال بود؛ در حال حاضر، این عدد به ۱۸ در هر ۱۰۰ هزار نفر طی یک سال رسیده است. به عبارت دیگر، این بیماری حدود ۵۰ درصد طی یک دهه افزایش یافته است.این افزایش، مهر تاییدی برای لزوم غربالگری این سرطان به شمار میرود.
این فوقتخصص گوارش و کبد درباره روشهای غربالگری گفت: روشهای غربالگری متعددی مانند تست DNA در مدفوع وجود دارد تستهای توسعه یافته به حساب میآید. این تستهای غربالگری کموبیش وارد کشور شده و همچنین وارد کشور خواهد شد.
او با بیان اینکه بهترین تستهای غربالگری سرطان روده ۲ مورد است، اظهار کرد: «بررسی خون مخفی در مدفوع» و «کلونوسکوپی» دو روش عمده غربالگری سرطان روده بزرگ است. اگر بخواهیم تمام افراد بالای ۵۰ سال در کشور را کلونوسکوپی کنیم، امکانات مورد نیاز در دسترس نیست و شاید نیازی به این موضوع نداشته باشیم.
دلاوری گفت: برای تست FIT که خون مخفی در مدفوع را نشان میدهد، این تست به ناشتا بودن و محدودیت غذایی سه روزه مانند تستهای غربالگری گذشته نیاز ندارد. خوشبختانه، تست FIT در شبکه بهداشتی کشور انجام میشود.
این استاد دانشگاه علومپزشکی تهران گفت: افرادی که تست خون مخفی در مدفوع آنها مثبت میشود باید کلونوسکوپی انجام دهند. همچنین افرادی که در خانواده آنها افراد مبتلا به سرطان روده بزرگ حضور دارند در معرض خطر به حساب میآیند و باید به طور حتم نسبت به انجام کلونوسکوپی اقدام کنند.
دلاوری ادامه داد: ترجیح بر این است افرادی که در خانواده آنها فرد مبتلا به سرطان روده بزرگ حضور دارد، کلونوسکوپی را در ۴۰ سالگی انجام دهند. همچنین اگر خانوادهها یک فرد به طور مثال در ۵۵ سالگی به سرطان روده بزرگ مبتلا شده، فرزندان او در ۴۵ سالگی نسبت به انجام کلونوسکوپی اقدام کنند؛ اما باز هم ۴۰ سالگی نسبت به ۴۵ سالگی ارجح به حساب میآید. اگر پدر و مادر در ۴۵ سالگی به سرطان روده بزرگ مبتلا شدهاند، فرزندان آنها میبایست در ۳۵ سالگی کلونوسکوپی انجام دهند.
او با بیان اینکه غربالگری خون مخفی در مدفوع باید سالانه انجام شود، خاطرنشان کرد: پس از ۵۰ سالگی، کولونوسکوپی میبایست انجام شود. اگر افراد مشکلی نداشتند، کلونوسکوپی را هر ۱۰ سال یکبار انجام دهند و اگر از نظر مالی مشکلی ندارند این تست را هر سه تا ۵ سال یکبار تکرار کنند.
این فوقتخصص گوارش و کبد توضیح داد: من از مردم درخواست میکنم که تست غربالگری خون مخفی در مدفوع را جدی قلمداد کنند. این تست، ارزان است و نیازی به ناشتا بودن و محدودیتهای غذایی ندارد.
