هوش مصنوعی در ۵۵ درصد جرایم سایبری آفریقا نقش دارد / خسارتها دو برابر شد
اینترپل در گزارش تازه خود هشدار داد که هوش مصنوعی به سلاح اصلی مجرمان سایبری در آفریقا تبدیل شده و در بیش از نیمی از حملات ثبتشده نقش دارد. خسارت مالی این جرایم در دو سال اخیر از ۱۹۲ به ۴۸۴ میلیون دلار رسیده و اکوسیستم جرایم سایبری در این قاره به صنعتی سازمانیافته و فرامرزی بدل شده است.
اینترپل در جدیدترین گزارش خود با عنوان «ارزیابی تهدیدات سایبری آفریقا ۲۰۲۶» اعلام کرده است که هوش مصنوعی اکنون در ۵۵ درصد جرایم سایبری گزارششده در قاره آفریقا نقش فعالی ایفا میکند. این پدیده موجب شده تا حملات سایبری با سرعت، مقیاس و پیچیدگی بیسابقهای انجام شوند و شناسایی آنها برای قربانیان و حتی پلتفرمهای دیجیتال به چالشی جدی تبدیل شود.
این گزارش ۴۰ صفحهای که بر پایه دادههای حاصل از نظرسنجی در ۳۶ کشور عضو اینترپل در آفریقا تهیه شده، نشان میدهد که جرایم سایبری دیگر مجموعهای از حملات پراکنده نیستند، بلکه به یک اکوسیستم صنعتی، سازمانیافته و فرامرزی تبدیل شدهاند. اینترپل تأکید کرده است که با وجود رشد سریع اقتصاد دیجیتال آفریقا و ثبت بیش از ۱.۱ میلیارد مشترک تلفن همراه در سال ۲۰۲۵، قوانین مقابله با جرایم سایبری در کشورهای آفریقایی هنوز پراکنده و ناکارآمد هستند و آمادگی نهادهای مجری قانون برای رویارویی با تهدیدات مبتنی بر هوش مصنوعی بسیار پایین ارزیابی میشود.
کانونهای اصلی تهدید سایبری در آفریقا
بر اساس این گزارش، شرق آفریقا به کانون اصلی کلاهبرداریهای مبتنی بر پول همراه و حملات باجافزاری علیه زیرساختها تبدیل شده است. در مقابل، غرب و مرکز آفریقا بیشترین سهم را در کلاهبرداریهای نفوذ به ایمیل تجاری و کلاهبرداریهای عاشقانه علیه اشخاص و شرکتها داشتهاند. همچنین جنوب آفریقا به دلیل سطح بالای اتصال به اینترنت، به هدف جذابی برای گروههای بزرگ بینالمللی جرایم سایبری مبدل شده است.
خسارتها بیش از دو برابر شد
اینترپل اعلام کرده است که خسارت مالی ناشی از جرایم سایبری در آفریقا از سال ۲۰۲۴ تاکنون از ۱۹۲ میلیون دلار به ۴۸۴ میلیون دلار افزایش یافته است؛ رشدی بیش از دو برابر که عمدتاً ناشی از کلاهبرداریهای مبتنی بر هوش مصنوعی، سرقت اطلاعات هویتی و کمپینهای مهندسی اجتماعی خودکار بوده است.
طبق این گزارش، کلاهبرداریهای اینترنتی همچنان رایجترین نوع جرم سایبری در آفریقا هستند و مجرمان برای رسیدن به اهداف خود از شبکههای اجتماعی، سامانههای پرداخت موبایلی و ابزارهای هوش مصنوعی بهره میبرند. همچنین ۷۲ درصد کشورهای مورد بررسی از فعالیت مراکز سازمانیافته کلاهبرداری در خاک خود خبر دادهاند که بیشترین تمرکز آنها در غرب و جنوب آفریقا بوده است.
دیپفیک و هویتهای جعلی؛ سلاح جدید مجرمان
اینترپل در بخش دیگری از گزارش خود هشدار داده است که اخاذی جنسی اینترنتی و آزارهای آنلاین با استفاده از دیپفیکها و محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی بهشدت افزایش یافته است. بر اساس دادههای شرکت TrendAI که از شرکای اینترپل محسوب میشود، تنها در سال گذشته حدود ۶۰۰ هزار مورد اخاذی جنسی اینترنتی شناسایی شده است.
همچنین کلاهبرداریهای نفوذ به ایمیلهای تجاری با کمک هوش مصنوعی بسیار پیچیدهتر شدهاند؛ بهگونهای که مجرمان با تولید ایمیلهایی کاملاً طبیعی و متقاعدکننده، قربانیان را در اروپا و آمریکای شمالی هدف قرار میدهند، در حالی که زیرساخت اجرای این حملات در چندین کشور مختلف قرار دارد.
هشدار مقام ارشد اینترپل
«نیل جتون»، مدیر واحد جرایم سایبری اینترپل، با اشاره به روند رو به رشد تهدیدات سایبری گفت:
«جرایم سایبری اکنون به یکی از مهمترین تهدیدهای جنایی منطقه تبدیل شدهاند. هوش مصنوعی تقریباً تمام مراحل یک حمله سایبری، از شناسایی اولیه و فیشینگ گرفته تا اخاذی و فرار از شناسایی را خودکار کرده است.»
وی در عین حال تأکید کرد که همکاری میان کشورها میتواند زیرساختهای مجرمان سایبری را شناسایی، مختل و منهدم کند.
قانونگذاری و عملیاتهای مشترک
بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۵، ۱۷ کشور آفریقایی قوانین مرتبط با جرایم سایبری را تصویب یا اصلاح کردهاند. از جمله اقدامات مهم، راهاندازی سامانه آنلاین گزارش جرایم اینترنتی در سنگال برای تسریع در رسیدگی به جرایم علیه کودکان عنوان شده است.
اینترپل همچنین از موفقیت چهار عملیات بزرگ بینالمللی شامل Operation Serengeti 2.0، Operation Contender 3.0، Operation Sentinel و Operation Red Card 2.0 خبر داده است. این عملیاتها در مجموع به بیش از یکهزار و ۵۰۰ دستگیری، توقیف صدها دستگاه الکترونیکی و بازیابی بیش از ۱۰۰ میلیون دلار دارایی منجر شدهاند.
