هشدار نسبت به تغییر شکل قله دماوند؛ آتشفشان فعال میشود؟
هشدار نسبت به تغییر شکل قله دماوند؛ آتشفشان فعال میشود؟
سخنگوی سابق سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور با بیان اینکه وقوع سیل در گزنک احتمال دارد به دلیل گرم شدن بدنه قله دماوند و آب شدن یخبرفها باشد، گفت: مدلهای نقشهبرداری که از آتشفشان دماوند توسط تصاویر ماهوارهای دریافت شده، تغییر شکلهای دائمی را از سالها قبل در قله دماوند نشان داده است و این تغییر شکل در نهایت روزی به انفجار و آتشفشان منجر خواهد شد.
هفته گذشته پس وقوع سیل در گزنک در استان مازندران بر اثر ذوب شدن ناگهانی یخچالهای قله دماوند شایعاتی مبنی بر فعال شدن قله دماوند در فضای مجازی منتشر شد. سخنگوی سابق سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی درباره وقوع این سیلاب بر این نظر است؛ احتمال اینکه این اتفاق یک پدیده لحظهای باشد، بسیار کم است و به احتمال زیاد با لغزشی در دامنههای پرشیب دماوند به مرور آب در یک نقطه جمعشده و بعد از شکست سد طبیعی سیلاب رها شده و به سرعت به پایین شیب آمده است. بدلیل گل و سنگ فراوان همراه با این پدیده حتی میتوان آنرا گلروانه و یا روانه واریزهای نامید.
محمدجواد بلورچی (مشاور عالی و سخنگوی سابق سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور) درباره آب شدن یخچالها در تابستان و ایجاد سیلاب گفت: رویداد سیلابهای تابستانه به ویژه در مناطقی که دارای یخچال دائمی هستند، پدیدهای دور از انتظار نیست به خصوص با گرمایش جهانی به عنوان نمونه چند سال پیش در تنکابن نیز سیلاب شدیدی به دلیل آب شدن سریع یخچالهای علم کوه ایجاد شد که آسیب جدی به پایین دست رودخانه وارد ساخت. بنابراین این پدیده جدیدی نیست، اما وقتی این پدیده در قلهای آتشفشانی روی میدهد که تقریبا هیچ شناختی از آن نداریم و آن را پایش نمیکنیم، از همینرو نگرانی جدی در این زمینه وجود دارد و در واقع عملکرد ما برخلاف روند نرمالی است که در جهان درباره فعالیت قلههای آتشفشانی وجود دارد، چرا که پیشبینیهایی درباره رویدادهای این قلهها صورت میگیرد، در حالی که در کشور ما متاسفانه این اتفاق نمیافتد.
او ادامه داد: سیلاب اخیر در گزنک مازندران میتواند دلایل متفاوتی از جمله گرمای هوا، بارش روزهای قبل و یا گرم شدن قله در اثر فعالیت آتشفشانی داشته باشد که میتوان در مورد آنها تحقیق کرد. در فیلمهای منتشر شده از این سیلاب مشخص است که با یک سیلاب لحظهای Flashflood روبرو بودهایم؛ یعنی یک سیلاب لحظهای که با پیشانی بلندی از سیلاب آغاز شدهاست، معتقدم احتمال اینکه این اتفاق یک پدیده لحظهای باشد، بسیار کم است و به احتمال زیاد با لغزشی در دامنههای پر شیب دماوند به مرور آب در یک نقطه جمعشده و بعد از شکست سد طبیعی سیلاب رها شده و به سرعت به پایین شیب آمده است. بدلیل گل و سنگ فراوان همراه با این پدیده حتی میتوان آنرا گلروانه و یا روانه واریزه ای نامید.
مشاور عالی و سخنگوی سابق سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور خاطرنشان کرد: اما یکی از احتمالاتی که در سیل اخیر گزنک در استان مازندران باید بیشتر به آن پرداخت و جهت پیشگیری در مورد آن مطالعه کرد، این است که احتمال دارد، بدنه قله دماوند گرمتر شده باشد و یخ برفهای روی خود را ذوب کرده باشد. در این صورت باید به شدت نگران وضعیت دماوند بود.
بلورچی با اشاره به تصاویر ماهوارهای از این قله آتشفشانی خاطرنشان کرد: مدلهای نقشهبرداری که از آتشفشان دماوند توسط تصاویر ماهوارهای دریافت شده، تغییر شکلهای دائمی را از سالها قبل در قله دماوند نشان داده است. بنابراین قله دماوند را نباید خاموش فرض کرد، چراکه مدام در حال تغییر شکل است و این تغییر شکل در نهایت روزی به انفجار و آتشفشان منجر خواهد شد.
وی با تاکید براینکه این نگرانی برای دماوند و تمام آتشفشانهای فعال کشورمان وجود دارد، تصریح کرد: آتشفشانها جزو خطرناکترین پدیدههایی است که باید نسبت به آن آمادگی کامل داشت، اما همانطور که در خصوص سیلاب و زمینلرزه هیچ اقدام جدی در کشور ما نمیشود، درباره آتشفشانها هم اتفاق جدی نمیافتد.