جشن نوظهور طلاق
جشن نوظهور طلاق
تا همین چند وقت پیش، طلاق همیشه قبح بود. کسی مشتاقش نبود. زنها خود را موظف میدانستند به پای شوهر هرچه که بود بسوزند و بچههایشان را آواره نکنند. حالا اما وضع عوض شده طلاق در ایران آنقدر زیاد شده که هرچند وقت یکبار، از مسئولان گرفته تا روانشناسان و جامعهشناسان درباره آن هشدار دهند.
قبح طلاق شکست
جدا شدن همسران با توافق و رضایت قلبی در جوامع غربی هرگز ننگ و عار نبود. همیشه در میان غربیها طلاق خیلی راحت اتفاق میافتاد و کسی از آن ناراحت نمیشد. کمکم این پدیده به کشور ما هم رسید. سن ازدواج ناگهان افت کرد و بچهها در سن کم تن به ازدواج با عشقهای زودگذر دادند. همه بعد از مدتی ناچار بودند برای نجات جان خود و خانوادهها تن به طلاق بدهند.
از طرف دیگر مردها وقتی میخواستند ثابت کنند با نسل گذشته فرق دارند و روشنفکرتر از پدرانشان هستند حق طلاق را به همسران دادند. بعضی از زنها با دیدن حق طلاق به هر بهانهای در دادگاه نشستند و گفتند طلاق میخواهم.
اگر پای صحبت آنها بنشینید گاهی آنقدر دلایل خندهداری میآورند که آدم یاد بازیهای بچگیاش میافتد. ازدواج تبدیل به یک بازی شد. طلاق مرحله آخر این بازی بود. اینجا بود که قبح طلاق شکست. دیگر کسی ناراحت نبود بگوید دختر یا پسر طلاق گرفته دارد. شاید برای همین عادی شدن تعداد طلاقها در ایران است که چند وقتی است یک جشن به جشنهای دیگر اضافه شده؛ جشنی که برای تمام شدن یک زندگی و بیشتر در مناطق شمالی تهران برگزار میشود؛ «جشن طلاق»
جشن طلاق چیست
یک بار همراه هم با کلی ذوق و هیجان به مغازههای کارت فروشی میروند و با سلیقه مشترک کارت برای جشن عروسی سفارش میدهند. یکبار هرکدام به تنهایی راهی این مغازهها میشوند و کارت دعوتی را برای آشنایانشان سفارش میدهند برای آمدن به جشنی که اسم متفاوتی دارد: جشن رهایی یا جشن طلاق. روی بعضی از این کارتها نوشته شده: «به جشن رهایی ما بیایید» یا «در شروع زندگی، با ما سهیم بودید، در پایانش هم باشید».
در این مراسم کیکهایی را تهیه میکنند که عروس و داماد روی کیک هستند ولی پشتشان به هم است. یا چکشی را گل میزنند و در آخر مراسم روی حلقهها میکوبند و آنها را از بین میبرند چون وجود داشتن بعضی از سمبلها بعد از طلاق، خودش نشانهای از ایجاد فشار روانی و غم و افسردگی است. مثل اینکه کسی میمیرد و نزدیکان او عکسها و وسایلش را در معرض دید خود قرار دهند و این فشار روانی زیادی به آنها وارد میکند. باید قبول کرد که جشن طلاق ریشهاش غمانگیز است اما ظاهرش فانتزی است برای برخورد با یک موضوع غمانگیز.
در ایران فعلاً برگزاری جشن طلاق بین تیپهای جوان و تحصیلکرده و کسانی که شرایط مالی و اجتماعی بالایی دارند، رواج بیشتری دارد. جشن طلاق در کشورهای اروپایی و آمریکایی مراسمی است که برای اعلام پایان یافتن یک ازدواج برپا میشود و بیانکننده مجرد شدن دوباره برگزارکننده مراسم است.
این مراسم به شیوههای گوناگون برگزار میشود، یک یا هر دو طرف میتوانند در مراسم حضور داشته باشند. در این مراسم کیک طلاق، تابوت حلقه ازدواج، و حلقههای طلاق بریده، یا شکسته شده وجود دارد. اما برگزاری این جشن فقط محدود به کشورهای غربی نیست.مثلاً در ژاپن هم زن با پوشیدن لباس ویژه جشن طلاق به همراه همسرش با شکستن حلقه ازدواج خود، به پیوند زناشویی خاتمه میدهد.
مد شدن این جشن تا حدودی به تصمیمگیریهای غلط در زمان ازدواج، چشم بستن روی واقعیتها هنگام ازدواج و شوخی تلقی کردن تشکیل یک زندگی است. برخی از جوانان فکر میکنند خب ازدواج هم یکجور دوستی است و میتوان امتحانش کرد و اگر نشد از هم جدا میشویم.
شاید تصور غلطی که از جدایی در غرب برایشان جاافتاده این ماجرا را جا انداخته است. آنها فکر میکنند در اروپا و آمریکا مردم سر هر موضوع نادرستی که در زندگی پیش میآید و یا حضور همسر دلشان را میزند از هم جدا میشوند. در صورتی که آمار غربی نشان میدهد هیچکس بدون دلیل و از روی سرخوشی از همسرش جدا نمیشود.
«معصومه آباد»، عضو شورای شهر تهران و «فاطمه دانشور»، رئیس کمیته اجتماعی شورای شهر تهران یکی از اولین مسئولانی بودند که در نطقشان در جلسه علنی شورای شهر تهران از برگزاری جشنهای طلاق در تهران خبر دادند و البته به آن انتقاد کردند.
دانشور دراینباره گفت: «باید با برنامهریزی به سمتی حرکت کنیم که قشر تحصیلکرده جامعه را به سمت بچهدار شدن سوق دهیم و این در حالی است که دیگر مثل سابق ماشین عروس در تهران نمیبینیم. هماکنون شاهد کارتهای جشن طلاق در تهران هستیم.» البته باید اضافه کنیم که بعضی وقتها در این شرایط بچهدار شدن هم تأثیری در نگهداشتن زندگی ندارد.