باید این بار ببرم / اختصاصی هفت صبح
باید این بار ببرم / اختصاصی هفت صبح
دکتر زیبا مجلل / قاعده بازی را وقتی یاد میگیری که بهترین برگهای برنده رفته. جوانی رفته، شور رفته و عمر، هممسیر با رودی که قرار است به اقیانوس بریزد رفته. ولی من آدمهایی دیدهام که با مهرههای کمتر، بازی را ماهرانهتر بردند. اصلاً آدمها سه دستهاند. یک عده نشستند پای سرباز و فیل و حتی وزیرِ رفته و اشک ریختند؛ بازی را فراموش کردند بابت رفتهها و باختند. یک عده بابت هر مهرهای که از دست دادند، چشم به مربعهای سیاه و سفید صفحه بیشتر دوختند؛ از باخت ترسیدند و پس نکشیدند. یک عده هم برای لحظه لحظه این بازی مهیج نقشه داشتند. گروه اول که تکلیفشان مشخص است. به گروه دوم هم احترام میگذارم. اما گروه سوم اندکاند، بسیار اندک. میدانند که جهان در ازای چیزی که میدهد، چیزی میستاند. قاعده بازی را بلدند. این به معنای آن نیست که مهرهای از دست ندهند. بزرگترین شطرنجبازان جهان هم سرآخر شاید چند مهره بیشتر نداشته باشند. بلد بودن بازی به این معنی است که بابت هر مهرهای که از دست میدهند، نقشهای در سر دارند. حتی بارها دیدهام آدمهایی که یک مهره را از دست دادند برای گرفتن مهرهای باارزشتر از رقیب. یا سربازهای زیادی را در این بازی دیدهام که جلو رفتند و وزیر شدند. ما جزو کدام گروه هستیم؟ بیشتر مشاورههای من بهخصوص به جوانترها این است که رؤیاها را با واقعیت تطبیق بدهند. چون اغلب فکر میکنند اگر همه چیز داشته باشند یعنی هیچچیز کم ندارند. رشته خوب دانشگاهی، کار پردرآمد برای زندگی، همسر رؤیایی، وسیله نقلیه گرانقیمت و عالی و همینطور بگیر برو الا آخر. لوح آرزوهاشان را شبیه صفحه شطرنجی فرض میکنند که کاش همه جای آن پر از شاه بود! غافل از اینکه در چنین صفحهای چطور میشود بازی کرد؟ اگر همه جای صفحه پر از شاه باشد اصلاً دیگر چه کسی قرار است بازی کند؟ چه کسی میتواند؟ بازی چه معنایی دارد؟ لذت بازی کجا میرود؟ زندگی ملالآورتر از این نیست که چشم باز کنید و ببینید همه چیز دارید؟ در مشاورهها گاهی میرسم به این جمله که: «عزیز من! این یه بازیه. یاد بگیر و ازش لذت ببر.» چون زندگی به آدمها چیزی را نمیدهد که نیاز دارند بلکه دقیقا چیزی را به آنها میدهد که لیاقتش را دارند. تازه آنها که تمام صفحه شطرنجشان پر از شاه بود مگر چه کردند؟ اغلب چسبیدند به صفحه و آن را همه جا با خودشان بردند. ولی خب مرگ بالاخره این صفحه را یک روز میگیرد. بعد یک روح نابلد میماند و یک دنیا چیزی که در دنیا ندید، یاد نگرفت، نفهمید و مثل یک کودک نابهدنیاآمده مُرد. بهشت را هم به آدمهای چشم و گوشبسته ندادند. خداوند ما را بابت زمینخوردنهایمان هرگز عقوبت نکرد. کسی به کیفر میرسد که زمین خورد اما برنخاست. پس همین حالا میشود بلند شد. ایستاد. راه رفت. کم کم دوید. حتی بارها و بارها زمین خورد اما دونده به این شکستها عادت دارد. چون میداند هیچکس از اول ایستاده به دنیا نیامد. همه روی تخت خوابیده در آغوش مادر گریه کردیم و به دنیا آمدیم. بعد کم کم نشستیم. بعد ایستادیم و بعد در قدم زدنهای هراسان و نامطمئن بهتدریج آموختیم و راه رفتیم و دویدیم. هیچ دوندهای از آغازِ دنیاآمدن دونده نبود. دونده شد. هیچ انسانی آغازِ دنیاآمدن انسان نبود. انسان شد.