اعتراض هفتاد و هشتی ها / گزارش اختصاصی هفت صبح از اعتراضات دانش آموزان به سوالات امتحانات نهایی
اعتراض هفتاد و هشتی ها / گزارش اختصاصی هفت صبح از اعتراضات دانش آموزان به سوالات امتحانات نهایی
فرید عطارزاده / باز هم امتحان نهایی و باز هم جنجال. این بار گسترده و فراگیرتر از قبل. تقریبا هر چند سال یک بار دانشآموزان سوم دبیرستان معمولا نسبت به سختی سوالات یکی، دو درس معترض میشوند و انتقادهای خود را به گوش مسئولان آموزش و پرورش میرسانند. امسال برای دانش آموزان این رده که عموما متولد ۱۳۷۸ هستند اوضاع بسیار متفاوتتر از گذشته است و دانشآموزان تقریبا به همه امتحانهای برگزار شده به جز زبان فارسی انتقاد دارند. جبر و احتمال، شیمی، عربی، دین زندگی و امتحان فیزیک نیز که روز گذشته برگزار شد، همگی مورد انتقاد گروهی از دانشآموزان در شهرهای مختلف قرار گرفت. گروههای مختلف در شبکههای اجتماعی تشکیل شده و با هشتگ # امتحان#نهایی# اعتراض در تلاش هستند تا اعتراض خود را به گوش مسئولان برسانند و امیدوارند یا این امتحانات مجددا برگزار شود و یا در نمرهدهی سوالها به دانشآموزان ارفاق شود. این دانش آموزان در شهرهای مختلف مانند تهران، شیراز، اصفهان، مشهد و… جلوی آموزش و پرورش تجمع کردند. با این وجود رئیس مرکز سنجش وزارت آموزش و پرورش در گفتوگو با هفت صبح همه انتقادها را رد میکند و همچنین خبر میدهد نه تجدیدنظری در امتحانات هست و نه ارفاق در نمرهدهی. گزارش هفت صبح در گفتوگو با دانشآموزان و مسئولان آموزش و پرورش را بخوانید.
اعتراضها در چه زمینههایی بود؟
۱٫ نوع متفاوت سوالات: یکی از روشهای مرسوم دانشآموزان برای آماده سازی در امتحانات نهایی معمولا به این صورت است که سوالهای چند سال قبل امتحانات را مرور میکنند و معمولا روندی شبیه همان سوالها در امتحان نهایی تکرار میشود. امسال اما دانشآموزان معتقد بودند که نوع سوالهای امتحانی اکثر درسها به طور کل متفاوت از پنج سال گذشته بوده و در واقع دانشآموزان با شیوه جدیدی از سوالات رو به رو شدهاند. این شیوه حتی به چینش سوالها نیز باز میگردد. به طور معمول در امتحانات رسمی سوالات به ترتیب از آسان به سخت چیده میشوند اما گفته میشود در سوالات امسال این قاعده نیز رعایت نشده است.
۲٫ مفهومیتر شدن سوالات: این موضوع یکی دیگر از محورهای اعتراض دانشآموزان است. یکی از این دانشآموزان به هفت صبح میگوید: «معمولا در هر امتحان دو، سه سوال سخت و مفهومیبرای دانشآموزان برتر طراحی میشود. امسال اما اینگونه نبود و همین امتحان فیزیکی که روز گذشته برگزار شد، سوالات به شدت سخت و مفهومیبود. بر خلاف روال معمول، فقط دو یا سه مسئله سوال آمده بود و بقیه سوالها همگی سوالهای تحلیلی و تشریحی بودند. حتی برخی سوالها جزو سوالهای کنکور بودند که حالا به صورت تشریحی پرسیده شده بود. ممکن است این سوالها برای دانشآموزان مدارس تیزهوشان و یا مدارس خاص آسان باشد اما سوالهایی نبود که برای همه دانشآموزان با امکانات مختلف آموزشی قابل حل باشد. امتحان فیزیک روز گذشته به طوری بود که تعداد مسئلههای امتحان شیمیاز تعداد مسئلههای امتحان فیزیک بیشتر بود!»
۳٫ سوالهای خارج از برنامه: در کتابهای درسی قسمتهایی به عنوان «پاورقی» و «بیشتر بدانیم» وجود دارد که به نوشته نویسندگان کتابهای درسی در مقدمه کتاب، نباید از آنها در امتحان سوال بیاید. دانشآموزان اما اعتقاد دارند که این قانون در برخی امتحانهای امسال خصوصا در درسهای شیمیو دین زندگی رعایت نشده و از آن قسمتها نیز سوال آمده است.
۴٫ سوالهای اشتباه: گروهی از دانشآموزان نیز میگویند برخی سوالات درس عربی مشکل داشته است. یک سوال در معنی جملات و دیگری سوال ۱۳٫ آنها میگویند حتی معلمان خودشان نیز نتوانستهاند پاسخ دقیقی به این دو سوال دهند.
۵٫ آغاز زودتر از موعد امتحانات: امتحانات نهایی امسال قرار بود مانند همیشه از اول خردادماه آغاز شود و از قبل نیز گفته شده بود که امسال نیز همان روال برقرار است. با وجود آن که دانشآموزان و معلمان از مدتها قبل اعلام کرده بودند هفته آخر امتحانات با ماه مبارک رمضان تداخل دارد؛ اما مسئولان آموزش و پرورش بارها و بارها اعلام کردند زمان امتحانات تغییر نمیکند. پس از عید نوروز اما ناگهان آموزش و پرورش اعلام کرد امتحانات از ۲۵ اردیبهشت ماه آغاز میشود. همین موضوع سبب شده تا عدهای از دانشآموزان عنوان کنند که فرصت کافی برای مطالعه نداشتهاند.
مسئولان آموزش و پرورش چه میگویند؟
برای آن که پاسخ انتقادهای مطرح شده از سوی دانشآموزان را داشته باشیم، با عبدالرسول عمادی رئیس مرکز سنجش آموزش و پرورش گفتوگو کردیم. او در پاسخ به این سوال هفت صبح که سوالات امسال با سالهای گذشته متفاوت بوده است، میگوید: «ما هیچ تقیدی نداریم که سوالات مانند سالهای گذشته باشد. هر سال طراح سوالات متفاوت است و به همین دلیل است که سوالات نیز متفاوت هستند. ما به طراحان سوال تنها این نکته را متذکر میشویم که سوالها خارج از کتاب و چارچوبهای تعیین شده نباشد و امسال نیز سوالات به همین گونه بوده است.» رئیس مرکز سنجش آموزش و پرورش در پاسخ به این سوال که آیا قبول دارید در سوالهای امتحان نهایی امسال نوعی تغییر رویه را شاهد بودیم، میگوید: «خیر ما تغییر رویهای نداشتهایم و اینگونه نبوده که به طراحان سوال بگوییم تغییری در روند سوالات ایجاد کنند.» میزان سختی سوالات، نقطه مشترک اعتراضات اکثر دانشآموزان است. عبدالرسول عمادی در این مورد میگوید: «ما هر ساله دشواری سوالات و میانگین نمرات دانشآموزان را پس از پایان امتحانات و مشخص شدن نتایج همه نمرات، مشخص میکنیم. با این وجود، امسال به دلیل اعتراضاتی که وجود
داشت ما میانگین نمرات امتحاناتی که تا امروز برگزار شده را حساب کردهایم. میانگین نمرات کل امتحانات سال گذشته دانشآموزان ۵۷/۱۱ بود اما امسال تا الان ۷/۱۲ است. در واقع تا حالا میانگین نمرات با افزایش نیز رو به رو شده است.» او در پاسخ به این سوال که آیا سوالات اشتباه، طرح شده از پاورقی و… در این دوره وجود داشته است یا نه، میگوید: «به هیچ عنوان چنین موضوعی وجود نداشته است. در کلید حل سوالات نیز که در اختیار معلمان گذاشته شده، دقیقا شرح دادهایم که سوالها از کدام قسمت کتاب و قسمتهای مجاز آمده است. بنابراین کاملا مشخص و گویا است. البته برخی دانشآموزان نیز گمان میکنند اگر جوابها را دقیقا مانند کتاب ننوشته باشند از آنها نمره کسر میشود اما ما برای معلمان یک بازه پاسخ تعیین کردهایم و بنابراین اگر جواب سوالات در آن بازه قرار گیرد مطمئنا نمره کامل به دانشآموزان داده میشود.»
هیچ تجدید نظری در کار نیست
رئیس مرکز سنجش آموزش و پرورش در پاسخ به این سوال که به دلیل گسترده بودن اعتراضها آیا تجدیدنظری در کار هست یا خیر، میگوید: «به هیچ عنوان تجدید نظر در کار نیست. نه ارفاقی در بارم دهی سوالات صورت میگیرد و نه امتحانی دوباره برگزار میگردد. به دلیل آنکه همه چیز طبق اصول بوده و هیچ اتفاق خارج از چارچوبی رخ نداده است.» پس چرا اعتراضات امسال به این اندازه گسترده بوده است؟ عمادی در پاسخ میگوید: « این اتفاق به سه دلیل رخ داده است. اولا ۲۵ درصد معدل امتحان نهایی در کنکور تاثیر دارد و به همین دلیل است که حساسیتها و اعتراضهای دانشآموزان بیشتر شده است. دوما شبکههای اجتماعی مانند تلگرام و اینستاگرام باعث شده تا دانشآموزان همدیگر را پیدا کنند و اعتراضات بیشتر شود. سومین دلیل هم آن است که متاسفانه سطح سوالات برخی مدارس در طول سال پایین است و یا دانشآموزان تنها عادت کردهاندکه جزوههای موجود در بازار یا معلمان خود را بخوانند. در این شرایط آنها از کتاب غافل میشوند و ممکن است گمان کنند که سوالات سخت بوده است.»