افزایش سختگیریها به حجاج ایرانی
افزایش سختگیریها به حجاج ایرانی
رئیس سازمان حج و زیارت که این روزها در عربستان است، از همان جا برای زائران ایرانی پیغام داده که چون سعودیها در فرودگاه لپتاپهای آنها را بررسی میکنند، مراقب «محتواهای خاص» لپتاپهایشان باشند.
آیا این هشدار سعید اوحدی را باید نشانهای از تحقق هشدارها مبنی بر افزایش سختگیری سعودیها به زائران ایرانی پس از ماجرای آزار ۲نوجوان ایرانی و قطع سفر عمره دانست؟
رئیس حج و زیارت روز گذشته در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم، با تأکید بر اینکه برخی لوازم زائران مانند لپتاپ، تبلت و آیپد در فرودگاه عربستان بازرسی میشوند، گفت:«توصیه جدی به زائران بیتاللهالحرام میکنیم که لپتاپها و آیپدهایی که همراه میآورند، دارای محتواهای خاص نباشند چون اگر چنین محتواهایی داشته باشند، چند روز این دستگاهها را نگه میدارند.»
اوحدی بدون اینکه منظورش از «محتوای خاص» را توضیح دهد، افزود: «چند مورد در این زمینه داشتیم که زائران به این موضوع بیتوجه بودند و مأموران فرودگاه سعودی بعد از بازرسی، متوجه شدند و برای همین چند روز لپتاپ را نگه داشتند.
این کار موجب شد که آن کاروان مدتی تأخیر داشته باشد.» وی با تأکید بر اینکه نباید کاری کرد که حساسیت سعودیها در این زمینهها برانگیخته شود، به زائران توصیه کرد بهتر است قبل از ورود به فرودگاه همه اطلاعات حساسیتزا از لپتاپ پاک شود. منظور رئیس سازمان حج و زیارت از «محتوای حساسیتزا» بهاحتمال زیاد مداحیها، روضهها و ادعیه صوتی و تصویری روی لپتاپها و تبلتهای زائران بوده است؛ موضوعی که همیشه بهترین بهانه برای سعودیها بوده تا سختگیری بیشتری بر حاجیهای ایرانی اعمال کنند.
افزایش سختگیریها
برخورد با زائران ایرانی اگرچه همیشه مورد انتقاد زائران بوده اما هرگز یکسان نبوده است. این برخورد معمولا تحتتأثیر روابط سیاسی ۲کشور، تحولات منطقهای و البته اوضاع داخلی عربستان بوده است. برخورد با زائران ایرانی در مکه پیشینهای دارد به اندازه دستگیری و قتل «معصوم بیک صفوی» از ارکان دولت صفوی در سال ۹۷۶هجری تا هشتم فروردین امسال و تعرض به ۲نوجوان ایرانی در فرودگاه ریاض که به تعطیلی سفر عمره انجامید. همان روزها و پس از اعلام تعطیلی سفر عمره، عدهای هشدار دادند که احتمالا سختگیریها به زائران ایرانی در تمتع امسال بیشتر خواهد شد؛ هشداری که گویا درست بوده است. یک مدیر کاروان حج درباره اینکه آیا این نوع رفتار با زائران ایرانی سابقه دارد، میگوید: «درباره آنها واقعا نمیشود اظهارنظر قطعی کرد چون رفتارشان هرگز ثبات ندارد.
گاهی ما کنار بقیع روضه خواندهایم و سینهزنی هم داشتهایم و گاهی حتی وقتی یک نفر به تنهایی برای خودش زمزمه میکرده و اشک میریخته با واکنش مأموران سعودی مواجه شده است. در فرودگاه هم اگرچه مأموران بهطور کلی به لپتاپ و تجهیزات الکترونیک حساس هستند اما اینطور نبوده که لپتاپ همه مسافران را کنترل کنند یا اینکه رئیس سازمان حج در اینباره هشدار بدهد. »
یک روحانی کاروان که تجربه بیش از ۱۰سفر حج واجب را دارد هم درباره این موضوع میگوید: «نمیتوان همه ماجرا را به حادثه تعرض به نوجوانان ایرانی ربط داد. به هر حال عربستان با بحرین در حال جنگ است و ایران از بحرین حمایت میکند. از طرفی سعودیها در کشور خودشان هم با بحرانهایی مواجه هستند. جریانهای معترض ضدحکومت در این کشور فعال هستند و آنها بیم دارند که زائران ایرانی بخواهند در این زمینه فعال باشند. علاوه بر این حساسیتهای بین مذاهب هم همیشه بوده است. »
اشاره کوتاه این روحانی کاروان به «حساسیتهای بین مذاهب» هم به اختلافهای دینی برمیگردد. استفاده از مهر، نوع زیارت ضریح مطهر حضرت رسول اکرم(ص)، علاقه ایرانیها به زیارت بقیع و قبور امامان آن و برخی ادعیه تشیع از نظر اهل تسنن قابل پذیرش نیستند و البته که برخی ایرانیها نیز برخلاف توصیه و تأکید مراجع بر پررنگ کردن این اختلافها اصرار دارند. با این حال تصمیم جدید عربستانیها برای کنترل لپتاپهای ایرانیها که هشدار رئیس سازمان حج و زیارت را درپی داشته، شیوه تازه آنها برای سختگیری به زائران ایرانی است؛ کاری که در سالهای گذشته به شیوههای دیگری انجام میشد.
پیش از این حجاب و موادمخدر بهانههای اصلی سعودیها در سختگیری به ایرانیها بوده و گاهی این موضوع کاروانها را چندین ساعت در فرودگاه معطل میکرد. اگرچه ممکن است در میان انبوه زائران، معدود افراد خاطی وجود داشته باشند اما سعودیها با تعمیم این موضوع به همه ایرانیها نشان دادهاند تنها به این دلیل که بخشی از میراث معنوی مسلمانان در این کشور قرار دارد، هرطور که دلشان بخواهد با زائران رفتار میکنند