یکی از پرفضیلتترین اعمال در ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، خواندن زیارت عاشورا است. این زیارتنامه که در کتاب شریف «مفاتیح الجنان» نقل شده، از زبان امام محمدباقر(ع) به علقمه بن محمد حضرمی آموزش داده شده و شامل مفاهیم عمیق توحیدی، تولی و تبری، و ابراز همدلی با امام شهیدان و یاران باوفایش است.
امروز و در آستانه ماه محرمالحرام، فرصتی مغتنم برای انس با این دعای نورانی فراهم شده است. در ادامه، ابتدا به ثواب و فضیلت خواندن زیارت عاشورا از زبان معصومین(ع) میپردازیم و سپس متن کامل آن را همراه با ترجمهای روان و قابلدرک ارائه میدهیم.
فضیلت و ثواب خواندن زیارت عاشورا
در کتاب مفاتیح الجنان، پیش از متن زیارت عاشورا، حدیثی از امام باقر(ع) نقل شده است که ایشان میفرمایند: «این دعایی است که فرشتهها آن را میخوانند و پروردگار در قبال خواندن آن، صد هزار هزار درجه مینویسد و مانند کسی خواهی بود که با امام حسین(ع) شهید شده باشد. برای شخص، ثواب زیارت هر پیامبری و رسولی و امام حسین(ع) از زمان شهادتشان نوشته خواهد شد.»
نیز حضرت امام صادق(ع) فرمودهاند: «هرکس به وسیله خواندن زیارت عاشورا، جدم حسین(ع) را زیارت کند (چه از راه دور یا نزدیک)، به خدا قسم خداوند هر حاجت مادی و معنوی که داشته باشد به او میدهد.»
علقمه بن محمد حضرمی به نقل از امام باقر(ع) میگوید که امام پنجم شیعیان پس از خواندن زیارت عاشورا فرمود: «ای علقمه، اگر هر روز از عمرت را توانستی حسین(ع) را با این زیارت، زیارت کنی، آن را انجام بده، پس برای تو ثواب تمام این زیارت است.»
متن کامل زیارت عاشورا همراه با ترجمه فارسی
شروع زیارت
«اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَباعَبْدِاللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ رَسُولِ اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا خِیَرَةَ اللَّهِ و َابْنَ خِیَرَتِهِ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ اَمیرِالْمُؤْمِنینَ و َابْنَ سَیِّدِ الْوَصِیّینَ»
ترجمه: سلام بر تو ای اباعبداللّه، سلام بر تو ای فرزند رسول خدا، سلام بر تو ای برگزیده خدا و فرزند برگزیدهاش، سلام بر تو ای فرزند امیر مؤمنان و فرزند سید اوصیاء.
«اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یَابْنَ فاطِمَةَ سَیِّدَةِ نِساَّءِ الْعالَمینَ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا ثارَ اللَّهِ وَ ابْنَ ثارِهِ وَ الْوِتْرَ الْمَوْتُورَ»
ترجمه: سلام بر تو ای فرزند فاطمه بانوی زنان جهانیان، سلام بر تو ای کسی که از خون پاک تو و پدر بزرگوارت خدا انتقام میکشد و از ظلم و ستم وارد بر تو دادخواهی میکند.
«اَلسَّلامُ عَلَیْکَ وَعَلَی الاَْرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِناَّئِکَ عَلَیْکُمْ مِنّی جَمیعاً سَلامُ اللَّهِ اَبَداً ما بَقیتُ وَ بَقِیَ اللَّیْلُ وَالنَّهارُ»
ترجمه: سلام بر تو و بر ارواح پاکی که در حرم مطهرت با تو مدفون شدند، بر جمیع شما تا ابد از من درود و تحیت و سلام خدا باد تا من هستم و روز و شب در جهان برقرار است.
«یا اَباعَبْدِاللَّهِ لَقَدْ عَظُمَتِ الرَّزِیَّةُ وَ جَلَّتْ وَ عَظُمَتِ الْمُصیبَةُ بِکَ عَلَیْنا وَ عَلی جَمیعِ اَهْل ِالاِْسْلامِ»
ترجمه: ای اباعبداللّه، براستی بزرگ شد سوگواری تو و گران و عظیم گشت مصیبت تو بر ما و بر همه اهل اسلام.
«و َجَلَّتْ وَ عَظُمَتْ مُصیبَتُکَ فِی السَّمواتِ عَلی جَمیعِ اَهْلِ السَّمواتِ فَلَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً اَسَّسَتْ اَساسَ الظُّلْمِ وَ الْجَوْرِ عَلَیْکُمْ اَهْلَ الْبَیْتِ»
ترجمه: و تحمل آن مصیبت بزرگ در آسمانها بر جمیع اهل سموات سخت و دشوار بود، پس خدا لعنت کند امتی که اساس ظلم و ستم را بر شما اهل بیت رسول بنیاد کردند.
«وَ لَعَنَاللَّهُ اُمَّةً دَفَعَتْکُمْ عَنْ مَقامِکُمْ و َاَزالَتْکُمْ عَنْ مَراتِبِکُمُ الَّتی رَتَّبَکُمُ اللَّهُ فیها»
ترجمه: و خدا لعنت کند مردمی را که کنار زدند شما را از مقام مخصوصتان و دور کردند شما را از آن رتبههایی که خداوند آن رتبهها را به شما داده بود.
«وَ لَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً قَتَلَتْکُمْ وَ لَعَنَ اللَّهُ الْمُمَهِّدینَ لَهُمْ بِالتَّمْکینِ مِنْ قِتالِکُمْ»
ترجمه: و خدا لعنت کند مردمی که شما را کشتند و خدا لعنت کند آن مردمی را که از امرای ظلم و جور برای کشتن شما تمکین و اطاعت کردند.
«بَرِئْتُ اِلَی اللَّهِ وَ اِلَیْکُمْ مِنْهُمْ وَ مِنْ اَشْیاعِهِمْ وَ اَتْباعِهِمْ وَ اَوْلِیاَّئِهِم»
ترجمه: بیزاری جویم بسوی خدا و بسوی شما از ایشان و از پیروان و دنبالروندگانشان و دوستانشان.
«یا اَباعَبْدِاللَّهِ اِنّی سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَکُمْ وَ حَرْبٌ لِمَنْ حارَبَکُمْ اِلی یَوْمِ الْقِیامَةِ»
ترجمه: ای اباعبداللّه، من تسلیمم و در صلحم با کسی که با شما در صلح است و در جنگم با هر کس که با شما در جنگ است تا روز قیامت.
«وَ لَعَنَ اللَّهُ آلَ زِیادٍ وَ آلَ مَرْوانَ وَ لَعَنَ اللَّهُ بَنی اُمَیَّةَ قاطِبَةً وَ لَعَنَ اللَّهُ ابْنَ مَرْجانَةَ»
ترجمه: و خدا لعنت کند آل زیاد و آل مروان را و خدا لعنت کند بنیامیه را همگی و خدا لعنت کند فرزند مرجانه (عبیدالله بن زیاد) را.
«وَ لَعَنَ اللَّهُ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ وَ لَعَنَ اللَّهُ شِمْراً وَ لَعَنَ اللَّهُ اُمَّةً اَسْرَجَتْ وَ اَلْجَمَتْ وَ تَنَقَّبَتْ لِقِتالِکَ»
ترجمه: خدا لعنت کند عمر بن سعد را و خدا لعنت کند شمر را و خدا لعنت کند گروهی را که اسبها را برای جنگ با حضرتت زین و لگام کردند و برای جنگ با تو مهیا گشتند.
«بِاَبی اَنْتَ وَ اُمّی لَقَدْ عَظُمَ مُصابی بِکَ فَاَسْئَلُ اللَّهَ الَّذی اَکْرَمَ مَقامَکَ وَ اَکْرَمَنی بِکَ»
ترجمه: پدر و مادرم بفدایت که تحمل مصیبت بر من بواسطه ظلمی که بر شما رفت سخت دشوار است، پس از خدایی که مقام تو را بلند و گرامی داشت و مرا هم بواسطه دوستی تو عزت بخشید.
«اَنْ یَرْزُقَنی طَلَبَ ثارِکَ مَعَ اِمامٍ مَنْصُورٍ مِنْ اَهْلِ بَیْتِ مُحَمَّدٍ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ و َآلِهِ»
ترجمه: از او درخواست میکنم که روزی من گرداند تا در رکاب امام منصور از اهل بیت محمد صلی الله علیه و آله باشم.
«اَللّهُمَّ اجْعَلْنی عِنْدَکَ وَجیهاً بِالْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ فِی الدُّنْیا وَ الاْخِرَةِ»
ترجمه: خدایا مرا نزد خود بوسیله حسین علیهالسلام در دو عالم وجیه و آبرومند گردان.
ادامه زیارت با تأکید بر تولی و تبری
«یا اَباعَبْدِاللَّهِ اِنّی اَتَقَرَّبُ اِلی اللَّهِ وَ اِلی رَسُولِهِ وَ اِلی امیرِالْمُؤْمِنینَ وَ اِلی فاطِمَةَ وَ اِلَی الْحَسَنِ وَ اِلَیْکَ بِمُوالاتِکَ»
ترجمه: ای اباعبداللّه، من تقرب میجویم به درگاه خدا و پیشگاه رسولش و امیرالمؤمنین و فاطمه و حسن و به حضرت تو قرب میطلبم بواسطه محبت و دوستی تو.
«وَ بِالْبَراَّئَةِ مِمَّنْ قاتَلَکَ وَ نَصَبَ لَکَ الْحَرْبَ وَ بِالْبَرائَةِ مِمَّنْ اَسَّسَ اَساسَ الظُّلْمِ وَ الْجَوْرِعَلَیْکُمْ»
ترجمه: و بوسیله بیزاری از کسی که با تو مقاتله کرد و جنگ با تو را برپا آورد و به بیزاری جستن از کسی که شالوده ستم و ظلم بر شما را ریخت.
«اِنّی سِلْمٌ لِمَنْ سالَمَکُمْ وَحَرْبٌ لِمَنْ حارَبَکُمْ وَ وَلِیُّ لِمَنْ والاکُمْ وَ عَدُوُّ لِمَنْ عاداکُمْ»
ترجمه: من در صلح و سازشم با کسی که با شما در صلح است و در جنگم با کسی که با شما در جنگ است و دوستم با کسی که شما را دوست دارد و دشمنم با کسی که شما را دشمن دارد.
صد مرتبه لعن بر ظالمان و صد مرتبه سلام بر امام حسین(ع)
در ادامه زیارت، پس از این فرازها، زائر ۱۰۰ مرتبه میگوید:
«اَللّهُمَّ الْعَنْ اَوَّلَ ظالِمٍ ظَلَمَ حَقَّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ آخِرَ تابِعٍ لَهُ عَلی ذلِکَ»
ترجمه: خدایا لعنت کن نخستین ستمگری را که حق محمد و آل محمد را گرفت و آخرین کسی را که او را در این ستم پیروی کرد.
و نیز ۱۰۰ مرتبه میگوید:
«اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَباعَبْدِاللَّهِ وَ عَلَی الاَْرْواحِ الَّتی حَلَّتْ بِفِناَّئِکَ عَلَیْکَ مِنّی سَلامُ اللَّهِ اَبَداً ما بَقیتُ وَ بَقِیَ اللَّیْلُ وَ النَّهارُ»
ترجمه: سلام بر تو ای اباعبداللّه و بر روانهایی که فرود آمدند به آستانت، سلام خدا از من بر تو باد تا ابد مادامی که روز و شب باقی است.
فرازهای پایانی
«اَلسَّلامُ عَلَی الْحُسَیْنِ وَ عَلی عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ وَ عَلی اَوْلادِ الْحُسَیْنِ وَ عَلی اَصْحابِ الْحُسَیْنِ»
ترجمه: سلام بر حسین و بر علی بن الحسین و بر فرزندان حسین و بر اصحاب و یاران حسین.
«اَللّهُمَّ خُصَّ اَنْتَ اَوَّلَ ظالِمٍ بِاللَّعْنِ مِنّی وَ ابْدَاءْ بِهِ اَوَّلاً ثُمَّ الثَّانِیَ وَ الثّالِثَ وَ الرّابِعَ»
ترجمه: خدایا مخصوص گردان لعنت من را به اولین شخص ظالم و سپس در حق دومین و سومین و چهارمین.
«اَللّهُمَّ الْعَنْ یَزیدَ خامِساً وَ الْعَنْ عُبَیْدَ اللَّهِ بْنَ زِیادٍ وَ ابْنَ مَرْجانَةَ وَ عُمَرَ بْنَ سَعْدٍ وَ شِمْراً وَ آلَ اَبی سُفْیانَ وَ آلَ زِیادٍ وَ آلَ مَرْوانَ اِلی یَوْمِ الْقِیمَةِ»
ترجمه: خدایا لعنت کن یزید را در مرتبه پنجم و لعنت کن عبیداللّه پسر زیاد و پسر مرجانه را و عمر بن سعد و شمر و خاندان ابوسفیان و خاندان زیاد و خاندان مروان را تا روز قیامت.
سجده آخر زیارت
پس از این فرازها، زائر به سجده میرود و میگوید:
«اَللّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ حَمْدَ الشّاکِرینَ لَکَ عَلی مُصابِهِمْ اَلْحَمْدُ لِلَّهِ عَلی عَظیمِ رَزِیَّتی»
ترجمه: خدایا تو را ستایش میکنم به ستایش شکرگزاران تو بر غم و اندوهی که به من در مصیبت رسید، حمد خدا را بر عزا داری و اندوه و غم بزرگ من.
«اَللّهُمَّ ارْزُقْنی شَفاعَةَ الْحُسَیْنِ یَوْمَ الْوُرُودِ وَ ثَبِّتْ لی قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَکَ مَعَ الْحُسَیْنِ وَ اَصْحابِ الْحُسَیْنِ الَّذینَ بَذَلُوا مُهَجَهُمْ دُونَ الْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلامُ»
ترجمه: خدایا روزیم گردان شفاعت حسین علیهالسلام را در روز ورود (به صحرای قیامت) و مرا نزد خود ثابت قدم بدار به صدق و صفا با حضرت حسین(ع) و اصحابش که جانشان را در راه خدا نزد حسین(ع) فدا کردند.
