سینمای ۲۰۲۴ سالی سرشار از آثار متنوع و جریانساز بود؛ از درامهای انسانی و عاشقانه گرفته تا روایتهای علمیتخیلی، آخرالزمانی و انیمیشنهای متفاوت. فیلمسازان برجستهای از سراسر جهان با آثاری جاهطلبانه و خلاقانه، هم در جشنوارههای معتبری چون جشنواره فیلم کن و جشنواره فیلم ونیز درخشیدند و هم در رقابتهای مهمی مانند جوایز اسکار افتخارات بزرگی به دست آوردند. فهرست پیشرو مروری است بر ۱۰ اثر شاخص سال؛ آثاری که هرکدام با جهانبینی منحصربهفرد، اجرای درخشان بازیگران و جسارت در روایت، به بخشی مهم از حافظه سینمایی سال تبدیل شدند.
۱۰- فیلم ماده
فیلم The Substance
- کارگردان: کورالی فارژا
- نویسنده: کورالی فارژا
- بازیگران: دمی مور، مارگارت کوالی و دنیس کواید
- میانگین امتیازات فیلم The Substance در IMDB: نمره ۷.۳ از ۱۰
فیلم The Substance داستان یک سلبریتی رو به افول را دنبال میکند که بعد از اخراج از یک شوی تلویزیونی، برای احیای جوانی تصمیم میگیرد از یک داروی بازار سیاه استفاده کند: مادهای که سلول را احیا و بهطور موقت نسخهای جوانتر و بهتر از خودش ایجاد میکند ولی ندانسته عوارض جانبی وحشتناکی به همراه دارد.
فیلم The Substance در ابتدا در جشنواره فیلم کن ۲۰۲۴ نمایش داده شد و توانست جایزه بهترین فیلمنامه را کسب کند. این فیلم با تمرکز بر موضوعاتی مانند وسواس جامعه نسبت به جوانی و زیبایی زنان، نقدی تند بر استانداردهای غیرواقعی زیبایی و فشارهای اجتماعی مرتبط با آن ارائه میدهد. تصاویر گرافیکی و صحنههای ترسناک فیلم، نشاندهنده پیامدهای مخرب تلاش برای دستیابی به استانداردهای غیرممکن زیبایی است. فیلم ماده همچنین نامزد دریافت ۵ جایزه اسکار از جمله بهترین فیلم سال شد که درنهایت یک جایزه اسکار دریافت کرد. فیلم The Substance بهعنوان یک فیلم ترسناک جسمی با اجرای قوی بازیگران و نقد اجتماعی عمیق، توجه بسیاری را به خود جلب کرده است و یکی از آثار برجسته سال محسوب میشود.
۹- انیمیشن جریان
انیمیشن Flow
- کارگردان: گینتس زیلبالودیس
- نویسنده: گینتس زیلبالودیس و ماتیس کازا
- صداپیشگان: -
- میانگین امتیازات انیمیشن Flow در IMDB: نمره ۷.۹ از ۱۰
انیمیشن Flow داستان یک گربه را دنبال میکند که با قایقی پر از حیوانات از گونههای دیگر از سیلی که جهان را نابود کرده است، فرار میکند. او باید برای بقا و زنده ماندن در دنیای جدید با دیگر حیوانات همکاری کند که میتواند کاری سخت و غیر ممکن بهنظر برسد.
انیمیشن Flow جایزه اسکار بهترین انیمیشن سال را دریافت کرده است
انیمیشن جریان یکی از خاصترین انیمیشنهای سالهای اخیر است. جریان دیالوگ ندارد و هرچه که هست تنها تصویر است. فیلمساز میداند چگونه تنها با استفاده از عناصر سبک بصری روایتاش را به مخاطب منتقل کند. این انیمیشن که برندهی اسکار بهترین انیمیشن امسال شد، متعلق به گینتز زیلبالودیس کارگردان اهل لتونی است. جریان دومین ساختهی این فیلمساز مستقل است، اثر قبلی او یعنی دور، نیز بدون دیالوگ بود. یکی از مشخصههای اصلی این فیلمساز علاقهی او نسبت به فضاسازی متاثر از بازیهای کامپیوتری است.
اگر هر دو اثر بلند این فیلمساز را دیده باشید، حس میکنید که در یک بازی کامپوتری قرار دارید. فلو یک اثر آخرالزمانی است و قهرمان قصه یک گربهی سیاه است که همراه با چند حیوان دیگر در یک قایق پناه گرفته است. در اینجا درندهخوبی بهنفع حس بقا کنار میرود و گینتز زیلبالودیس از ایدههای کهنالگویی و تفکر قربانی کردن استفاده میکند. در دنیای فلو هیچ انسانی وجود ندارد، آنها مدتی است که مردهاند و حالا دنیا بهدست حیوانات افتاده است.
۸- فیلم اتاق مجاور
فیلم The Room Next Door
- کارگردان: پدرو آلمودوار
- نویسنده: پدرو آلمودوار
- بازیگران: تیلدا سوینتن، جولین مور، جان تورتورو، آلساندرو نیوولا و خوان دیهگو بوتو
- میانگین امتیازات فیلم The Room Next Door در IMDB: نمره ۶.۸ از ۱۰
داستان فیلم The Room Next Door به اختلاف بین مارتا، یک مادر بسیار ناقص و خبرنگار جنگ و دختر رنجیدهاش و همچنین به رابطهٔ مارتا با یک مؤلف بهنام اینگرید میپردازد.
فیلم The Room Next Door که برنده شیر طلای جشنواره فیلم ونیز است، به مسئلهی اتانازی و حق مرگ خودخواسته میپردازد. اتاق مجاور اولین فیلم انگلیسی زبان پدرو آلمادوار کارگردان مطرح اسپانیایی است که براساس رمان «چه چیزی تجربه میکنی» نوشتهی سیگرید نونز ساخته شده است. اتاق مجاور اثری دلچسب است، از آن درامهای انسانی که به نمایش مسائل فلسفی میپردازد. پدرو آلمودوار در این فیلم باز هم بهسراغ مرگ رفته است. او در اتاق مجاور کمی آزادانهتر حرف میزند و عقایداش را بیان میکند.
داستان از این قرار است که یک خبرنگار سابق جنگ که در جنگهای بیشماری حضور داشته است حالا به سرطان مبتلا شده و قصد دارد که خودش را از پای درآورد. شاید در نگاه اول اتاق مجاور فیلم تلخی بهحساب بیاید اما فیلمساز با استفاده از یک لحن شاد میداند چگونه جهانی سرشار از تضادها را بسازد تا مخاطباش را در مسیری متفکرانه قرار دهد. اتاق مجاور دنیایی رنگارنگ و مملو از زیبایی دارد، از لحاظ ظاهری چیز بدی در این بین وجود ندارد و تنها هولناکی مرگ است که مخاطب را با یک تعلیق ظریف بهدنبال قهرمان قصه میکشاند.
۷- انیمیشن ربات وحشی
انیمیشن The Wild Robot
- کارگردان: کریس سندرز
- نویسنده: کریس سندرز
- صداپیشگان: لوپیتا نیونگو، پدرو پاسکال، کاترین اوهارا، بیل نای، کیت کانر، استفانی شو، مارک همیل، مت بری و وینگ ریمز
- میانگین امتیازات انیمیشن The Wild Robot در IMDB: نمره ۸.۲ از ۱۰
انیمیشن The Wild Robot داستان رازوم ۷۱۳۴ را دنبال میکند و به یک جزیره متروک به ساحل میرود. داستان انیمیشن زمانی آغاز میشود که او محافظ غیرمنتظره یک غاز یتیم میشود که او را برایتبیل مینامد. آنها با هم برای زندهماندن در محیط سخت تلاش میکنند، اما فقط با کمک گروهی نزدیک از حیوانات نامتناسب که ابتدا دوستان و سپس خانواده میشوند، موفق به انجام این کار میشوند.
برگِ برندهی این انیمیشنِ جذاب در این است که «مادر» بودن را به بهترین شکل بهزبانِ سینما ترجمه و تصویر میکند. رباتی که در جنگل رها شده و حالا باید با موجوداتِ جنگل از همه نوع سروکله بزند، ناگهان خود را در موقعیتی مییابد که باید از جوجهای تازهبهدنیاآمده محافظت کند و همین مسئله باعث میشود تا مکانیزهای عجیب و ناشناختهای درونِ او فعال شوند؛ درست شبیه انسانی که تا پیش از پدر/مادر شدن، شناختی از برخی پتانسیلهای بالقوهی خود ندارد.
اما جدای از اینها، رباتِ وحشی داستان جذابی را تعریف میکند که المانهای بسیار زیادی را در دلِ خود دارد. هم میتوان آن را یک فیلمِ بلوغ برای همان جوجه در نظر گرفت و هم فیلمی دربارهی رفاقت با درنظرگرفتنِ روباه. ولی یکی از پررنگترین وجوهِ فیلم رقابتی است که بینِ طبیعت و رباتها (بخوانید هوش مصنوعی) درمیگیرد و در آن، طبیعت برنده میشود.
۶- فیلم جانور
فیلم The Beast
- کارگردان: برتران بونلو
- نویسنده: برتران بونلو
- بازیگران: لئا سیدو، جرج مکی، گوسلاژی مالاندا، داشا نکراسووا، الینا لوونسن، جولیا فائر، زاویه دولان و برتران بونلو
- میانگین امتیازات فیلم The Beast در IMDB: نمره ۶.۵ از ۱۰
اتفاقات فیلم The Beast در دنیایی پیشرفته در سال ۲۰۴۴ روایت میشود. زمانیکه هوش مصنوعی بسیار پیشرفت کرده و تقریبا بهتمامی جای انسان را در دنیای توسعهیافته گرفته است. حال در این دنیا، اگر بازماندهای از دنیای انسانها بخواهد شغلی حساس داشته باشد، باید از آزمونهای این هوشهای مصنوعی سربلند بیرون بیاید.
جانور فیلمی فانتزی و علمیتخیلی است. اثری با ریتمی آرام و لحنی نسبتا سرد. این فیلم روایتگر زندگی زنی با بازی لئا سیدو در بازههای زمانی مختلفی است. البته نه آن بازهی زمانی معمولی! جانور در تعقیب زندگی لئا سیدو در زندگیهای گذشتهی او است و سرنوشتاش را با جرج مککی دنبال میکند. لئا سیدو در پاریس روزگار بسیار دور یک پیانیست است، در جائی دیگر مدل و بازیگر است و در جهان آینده بخاطر پیدا کردن یک شغل مناسب مجبور است که دیانایاش را که بواسطهی کارماهای زندگیهای گذشته و اجدادی شکل گرفتهاند پاک کند.
در این بین هم جورج مککی پل ارتباطی همهی زندگیهای لئا سیدو است. او همه جا با سیدو حضور دارد و دست آخر در زندگی آخر سیدو به او میرسد، اتفاقی که در زندگیهای گذشتهی این شخصیت نیفتاده بود. این فیلم اما تنها به مفهوم تناسخ خلاصه نمیشود و مسئلهی هویت و هوش مصنوعی را هم پیش میکشد. این فیلم بدون شک برای کسانی که به سینمای هنری، ایدههای کارمایی و زندگیهای گذشته علاقه دارند، میتواند جذاب باشد. فیلم براساس باورهای چینیان و عناصر مربوط به جهان آسترولوژی ساخته شده است.
۵- فیلم شیمر
فیلم La Chimera
- کارگردان: آلیچه رورواکر
- نویسنده: آلیچه رورواکر
- بازیگران: جاش اوکانر، کارول دوارته، وینچنزو نمولاتو، آلبا رورواکر و ایزابلا روسلینی
- میانگین امتیازات فیلم La Chimera در IMDB: نمره ۷.۳ از ۱۰
فیلم La Chimera داستان گروهی از باستان شناسان و بازار سیاه آثار تاریخی را روایت میکند.
فیلم La Chimera جدیدترین ساختهی آلیچه رورواکر کارگردان مطرح ایتالیایی است که برای اولینبار در جشنواره کن بهنمایش درآمد. این فیلم با اینکه مورد استقبال همگان قرار گرفته بود اما نتواست جایزهی دندانگیری بدست آورد. شیمر یک رئالیسم جادو است، درامی با زیرلایهای عاشقانه همراه با ایدههایی از جهان بومیگرایی در سینما.
فیلم داستان باستانشناسی بنام آرتور است که بعد از گم شدن معشوقاش قدرت عجیبی بدست میآورد. او میتواند اشیا قدیمی را با یک تکه چوب پیدا کند! شیمر فیلمی استعاری است و فیلمساز از جهان باستان استفاده میکند تا عشقی ابدی را بهتصویر بکشد. گمشدهای که تبدیل به قدرتی ماورایی میشود.
۴- فیلم تلماسه بخش دوم
فیلم Dune Part 2
- کارگردان: دنی ویلنوو
- نویسنده: دنی ویلنوو و جان اسپیتز
- بازیگران: تیموتی شالامی، ربکا فرگوسن، زندیا، خاویر باردم، استلان اسکاشگورد، دیو باتیستا، جاش برولین، شارلوت رمپلینگ، استیون مککینلی هندرسون، فلورنس پیو، کریستوفر واکن، لئا سیدو، آستین باتلر، تیم بلیک نلسون، آنیا تیلور جوی و سهیلا یعقوب
- میانگین امتیازات فیلم Dune Part 2 در IMDB: نمره ۸.۵ از ۱۰
پس از تخریب خاندان آتریدس توسط هارکونن در فیلم Dune، پرنسس ایرولان، دختر امپراتور صدام چهارم بهطور مخفیانه گزارش میدهد که ممکن است پل اتریدیز هنوز زنده باشد. در آراکیس، سربازان فرمن استیلگار از جمله پل و مادر باردارش، لیدی جسیکا بر یک گشتزنی هارکونن غلبه میکنند. هنگامی که جسیکا و پل به جایگاه فرمن یعنی سیچ تبر میرسند، برخی از فرمنها گمان میکنند که آنها جاسوس باشند، درحالیکه استیلگار و دیگران نشانههایی از پیشگویی باستانی را میبینند که مادر و پسری از دنیای بیرونی برای آراکیس رفاه به ارمغان خواهند آورد.
اینکه فیلمسازی با حساسیتهای زیباشناختی و بینش خلاقانهی دنی ویلنوو، سکان هدایت مفصلترین پروژهی اقتباسی سینمایی از رمان علمی تخیلی مهم و جریانساز تلماسه فرانک هربرت را بر عهده گرفت، اتفاق مبارک و نادری است. پس از موفقیت فیلم نخست در سال ۲۰۲۱، ویلنوو این اجازه را پیدا کرد که قسمت دوم روایت سینماییاش از داستان صعود تراژیک و خوفناک پاول آتریدیس به مسند قدرت را کامل کند.
تلماسه: قسمت دوم، ایدهی «موعودگرایی» در رمان هربرت را به شکل صریحتری به مرکز توجه میآورد و از این طریق، از منظر تماتیک، گره میخورد به ظرفیت مخرب و خودویرانگر دگماتیسم ایدئولوژیک. اما برای لذت بردن از فیلم، نیازی نیست به این جوانب فکر کنیم! تلماسه ۲، حماسهای میخکوبکننده است که برای نمایش روی پردهی بزرگ ساخته شده. جایی که درک عمیق ویلنوو از «ابعاد» و «بافت» تصاویر، در کنار هنر چشمگیر گریگ فریزر قرار میگیرد و با همراهی موسیقی پرحجم هانس زیمر و طراحی صدای کوبندهی فیلم، تماشاگر را در بیابانهای آراکیس، غوطهور میکند.
۳- فیلم دختری با سوزن
فیلم The Girl with the Needle
- کارگردان: مگنوس وان هورن
- نویسنده: مگنوس وان هورن و لاین لانگبک
- بازیگران: ویک کارمن سون، ترینه دورهلم، بسیر زکیری، یواخیم فیلستروپ، تسا هودر و آوو ناکس مارتین
- میانگین امتیازات فیلم The Girl with the Needle در IMDB: نمره ۷.۵ از ۱۰
فیلم The Girl with the Needle داستان واقعی داگمار اوربای، قاتل زنجیرهای زن دانمارکی را دنبال میکند که مادران بیبضاعت را فریب میدهد تا فرزندانشان را ناخواسته بهعنوان فرزندخوانده تحت مراقبت او قرار دهند و سپس فرزندانشان را به قتل میرساند.
فیلم The Girl with the Needle که تازهترین ساختهی فیلمساز نوردیکی یعنی مگنوس هورن است همانند دو اثر قبلی این کارگردان مورد استقبال قرار گرفت و در جشنواره کن بهنمایش درآمد. این فیلم که براساس داستانی واقعی ساخته شده است، زندگی پرتلاطم دختری را دنبال میکند که حالوروز خوبی ندارد. این فیلم که با فرمت سیاه و سفید فیلمبرداری شده است، از لحاظ سبک بصری و فضاسازی فوقالعاده است.
قاببندیها، نورپردازی، و میزانسنها همگی فوقالعاده هستند و بدون شک جای بحث بسیار زیادی را برای منتقدان باز میکند. دختری با سوزن در یک زیرمتن ضدجنگ اتفاق میافتد. جهان این فیلم پر از سیاهی و تباهی است و کرولاین قهرمان این قصه در میان ناملایمات بسیاری گیر افتاده است. این فیلم همچنین از المانهای سینمای جنایی بهره میگیرد، به یک پیچش داستانی میرسد و تبدیل به فیلمی ارزشمند میشود.
۲- فیلم آنورا
فیلم Anora
- کارگردان: شان بیکر
- نویسنده: شان بیکر
- بازیگران: مایکی مدیسون، مارک ایدلشتین، یورا بوریسف، کارن کاراگولیان، واچه توماسیان، آیوی وولک و لونا سوفیا میراندا
- میانگین امتیازات فیلم Anora در IMDB: نمره ۷.۷ از ۱۰
فیلم Anora داستان زنی بهنام آنی از محله بروکلین را دنبال میکند که در ادامه با پسر یک الیگارشی روسی ازدواج میکند. حالا والدین این پسر روس به نیویورک آمدهاند و تبدیل به یک تهدید برای زندگی مشترک آنها شدهاند.
فیلم Anora بهترین فیلم سال ۲۰۲۴ از نگاه مراسم اسکار بوده است
آنورا بهعنوان هشتمین ساختهی بلند داستانی شان بیکر، بزرگترین، طولانیترین، شلوغترین، مهندسیشدهترین و جاهطلبانهترین اثرش تابهامروز است که او را از زمین ملاحظات متواضعانهی سینمای مستقل آمریکا کَند و به آسمان موفقیتهای بیسابقهی تجاری و هنری پرتاب کرد. پرفروشترین فیلم تابهاینجای کارنامهی بیکر که هم نخل طلای جشنوارهی کن را برد و هم جوایز اصلی اسکار را درو کرد.
آنورا، رقصندهای سرکش است که بازیگوشانه، میان انتخابهای سبکی و الگوهای ژانری متفاوت، تاب میخورد. این تنوع خلاقانه، میتوانست ساختمان زیباشناختی فیلم را فروبپاشد؛ اما شان بیکر در اوج قدرت اجراییاش است و فراز و فرودهای پرشمار روایت اثرش را با مهارت و چیرهدستی، مقابل دوربین تجسم میبخشد. روایتی که با یک کمدی رمانتیک سرخوش آغاز میشود، به یک کمدی اسکروبال آشوبناک میرسد و نهایتا، با درامی عاشقانه ولی تراژیک و حزنآلود، پایان میپذیرد.
دغدغهی بیکر بر خلاف همیشه، بازنمایی واقعگرایانهی مشکلات کارگران جنسی با نگاهی همدلانه نیست؛ بلکه اینبار، بیشتر به عشق ورزیدن تمایل دارد. انی با اجرای چشمگیر مایکی مدیسون برای بیکر حاصل جمع همهی ویژگیهای دوستداشتنی قشر محبوباش است و دوربین فیلمساز در سراسر فیلم، ما را دعوت میکند که معشوقهاش را از نگاه او ببینیم. آنورا از این منظر، مفصلترین نامهی عاشقانهی بیکر است به محبوب همیشگیاش.
۱- فیلم تمام آنچه نور میپنداریم
فیلم All We Imagine as Light
- کارگردان: پایال کاپادیا
- نویسنده: پایال کاپادیا
- بازیگران: کانی کسروتی، دیویا پرابها، چهایا کدم و هریدو هارون
- میانگین امتیازات فیلم All We Imagine as Light در IMDB: نمره ۷.۱ از ۱۰
اتفاقات فیلم All We Imagine as Light در دل شلوغیهای بمبئی روایت میشود که داستان زندگی پرابها، پرستاری نمایش میدهد که روزهای سختی را میگذراند. اما وقتی از همسر جداشدهاش هدیهای غیرمنتظره دریافت میکند، احساسات جدیدی در او بیدار میشود. آنو، هماتاقی جوان و سرزنده او که بهدنبال فضای خصوصی بیشتری هست، با موانع زیادی مواجه است. درنهایت سفر آنها به یک شهر ساحلی به آنها فرصت میدهد تا فضای آرامی پیدا کنند و در آنجا آرزوها و خواستههایشان را دنبال کنند.
تمام آنچه نور میپنداریم داستان آدمهاییست که تلاش میکنند در دل جغرافیای شلوغ و زندگی پرسرعت بمبمئی، از خلوت و یا به بیان بهتر هویت خود مراقبت کنند. در دل این روایت، سه زن از نسلهای مختلف هرکدام دریافت تازهای از بمبئی پیدا میکنند. نسل مسنتر پس از سالها زندگی در این شهر، دیگر از آنها بریده است و میخواهد برای همیشه به روستا برود. در نقطه مقابل نسل نوجوان اما در دل همین شهر، هم رابطهی عاشقانهاش را پیش میبرد و هم سعی میکند برای خود خلوتی دست و پا کند.
جوهرهی فیلم اما در توصیف نسل میانی خلاصه میشود که زنی به نام آنو آن را نمایندگی میکند. زنی که میان این دو نسل معلق است و رفتهرفته سعی میکند از پوستهی محافظهکارانه خود بیرون بیاید. خانم پایال کاپادیا، گوهر تازه یافتهی سینمای هند است که از او در ادامه بسیار خواهیم شنید.
