گردشگری، صنعتی که قرار بود یکی از ستونهای اقتصاد بدون نفت ایران باشد، این روزها بیش از هر زمان دیگری در سکوت و بلاتکلیفی فرو رفته است. صنعتی متکی بر انسان، سفر و امید؛ که حالا با کاهش شدید تقاضا، تعطیلی تورها و فرسودگی فعالانش دستوپنجه نرم میکند.
در چنین شرایطی، نمایشگاه بینالمللی گردشگری قرار است از ۲۳ تا ۲۶ بهمنماه در تهران برگزار شود؛ رویدادی رسمی در حالی که راهنمایان گردشگری، آژانسهای مسافرتی، هتلها، اقامتگاههای بومگردی، بخش حملونقل و مراکز پذیرایی، بدترین روزهای معیشتی خود را تجربه میکنند و در هیچیک از بحرانهای اخیر، از حمایت مؤثر دولتی برخوردار نبودهاند.
قریب به یک دهه است کشتی گردشگری ایران در طوفان بحرانها سرگردان مانده؛ از رخدادهای سالهای ۹۶ و ۹۸ تا ۱۴۰۱ و حوادث تلخ دیماه ۱۴۰۴. چشمانداز ۲۰ سالهای که وعده جذب ۲۰ میلیون گردشگر و ۲۵ میلیارد دلار درآمد غیرنفتی میداد، نهتنها محقق نشد، بلکه حتی مورد آسیبشناسی هم قرار نگرفت. با این حال، امروز هدفگذاریهای تازهای بدون پاسخ به شکستهای گذشته مطرح میشود.
آمارهای رسمی از رشد گردشگری میگویند؛ اما واقعیت میدانی چیز دیگری است. هتلها با ضریب اشغال زیر ۱۵ درصد، تورهای لغوشده، جزایر خالی از مسافر و کسبوکارهایی که یکی پس از دیگری خاموش میشوند.
در این فضا، برگزاری نمایشگاه گردشگری بیش از آنکه درمان باشد، به بالماسکهای میماند بر پیکر صنعتی که پیش از هر چیز، نیازمند پذیرش بحران و برنامهای برای نجات است.