فوری| آخرین وضعیت اتصال اینترنت بین‌الملل امروز ۱۵ خرداد ۱۴۰۵+ پایان فیلترینگ تلگرام و اینستاگرام

وضعیت اینترنت نسبت به هفته گذشته بهبود یافته، اما هنوز به شرایط عادی پیش از دی ۱۴۰۴ نرسیده است. در حالی که بسیاری از شهروندان ایرانی منتظر بازگشت کامل و پایدار اینترنت بودند، روزهای ابتدایی خرداد ۱۴۰۵ شاهد شروع روند تدریجی اتصال به شبکه جهانی پس از طولانی‌ترین قطعی تاریخ معاصر کشور بود. این قطعی که حدود ۸۸ روز به طول انجامید، تأثیرات گسترده‌ای بر اقتصاد، آموزش، تجارت الکترونیک و زندگی روزمره مردم گذاشت.

وضعیت فعلی اینترنت در ایران؛ بهبود اما نه کامل

بر اساس گزارش‌های رسمی و نظارت‌های بین‌المللی معتبر، سطح دسترسی به اینترنت بین‌الملل در حال حاضر به بیش از ۸۰ درصد رسیده است. شرکت مخابرات اعلام کرده که برای مشترکان ثابت و موبایل، اتصال به بسیاری از سایت‌های جهانی برقرار شده، هرچند سرعت و پایداری در برخی مناطق هنوز مطلوب نیست.

کاربران گزارش می‌دهند که خدمات پایه مانند جستجوی گوگل، ایمیل و برخی فروشگاه‌های آنلاین تا حد زیادی در دسترس قرار گرفته‌اند. با این وجود، برخی پلتفرم‌های محبوب همچنان با محدودیت یا فیلترینگ مواجه هستند و نیاز به ابزارهای ارتباطی جایگزین در بسیاری موارد وجود دارد.

داده‌های جهانی چه می‌گویند؟

در حالی که مقامات دولتی از سه‌شنبه گذشته (۵ خرداد) از آغاز فرایند اتصال اینترنت سخن گفتند و این اقدام را احترام به حق مردم توصیف کردند، داده‌های بین‌المللی تصویر پیچیده‌تری را نشان می‌دادند.

نت‌بلاکس در روزهای ابتدایی پس از ابلاغ مصوبه اتصال اینترنت، از «بازگشت بخشی از اتصال اینترنت ایران» خبر داد و اعلام کرد پس از ۲۰۹۳ ساعت انزوای تقریبا کامل ایران از شبکه جهانی، نشانه‌های احیای ارتباطات بین‌المللی مشاهده شده است. هرچند این سرویس یک روز بعد حرف خود را پس گرفت و اعلام کرد هنوز میزان اتصال به اینترنت به شرایط عادی نرسیده است.

از سوی دیگر، داده‌های Kentik نیز افزایش تدریجی ترافیک بین‌المللی ایران را ثبت کردند؛ افزایشی که نشان می‌داد بخشی از مسیرهای ارتباطی دوباره فعال شده‌اند، اما هنوز فاصله قابل توجهی با شرایط پیش از محدودیت‌ها وجود دارد. بر اساس تحلیل «داگ مادوری» مدیر تحلیل اینترنت در Kentik، میزان ترافیک اینترنت ایران پس از آغاز اتصال (در ۵ خرداد) مجدداً افزایش پیدا کرده، اما هنوز به سطح پیش از ۸ ژانویه (۱۸ دی ۱۴۰۴) نرسیده است.

دلایل و پیامدهای قطعی طولانی‌مدت

قطعی سراسری که از اواخر سال ۱۴۰۴ آغاز شد، یکی از طولانی‌ترین موارد ثبت‌شده در جهان بود. کارشناسان اقتصادی خسارت مستقیم و غیرمستقیم آن را بیش از چند میلیارد دلار برآورد کرده‌اند که شامل تعطیلی کسب‌وکارهای آنلاین، اختلال در صادرات خدمات دیجیتال، مشکلات آموزشی دانشجویان و دانش‌آموزان و کاهش فعالیت‌های بانکی اینترنتی می‌شود.

دولت با تشکیل ستاد ویژه ساماندهی فضای مجازی تلاش کرد تا با حفظ ملاحظات امنیتی، مسیر بازگشت تدریجی را فراهم کند. وزیر ارتباطات و سخنگوی دولت نیز بر لزوم توقف خسارت‌های بیشتر تأکید کرده‌اند.

جدول وضعیت تقریبی دسترسی به اینترنت (۱۴ خرداد ۱۴۰۵)

توجه: اعداد بر اساس گزارش‌های تجمیعی کاربران و نظارت‌های عمومی در تاریخ ۱۴ خرداد ۱۴۰۵ است و ممکن است ساعتی تغییر کند.

عوامل مؤثر بر وضعیت فعلی:

• افزایش تدریجی پهنای باند

تأثیر بر اقتصاد و معیشت مردم

کسب‌وکارهای اینترنتی که طی ماه‌های گذشته با مشکلات جدی مواجه بودند، حالا امیدوار به جبران بخشی از خسارات هستند. فریلنسرها، فروشگاه‌های آنلاین و شرکت‌های فناوری از بازگشت اینترنت استقبال کرده‌اند. با این وجود، بسیاری معتقدند تثبیت کامل شبکه و رفع محدودیت‌های غیرضروری برای احیای اعتماد عمومی ضروری است.

در بخش آموزش نیز دانشجویان و دانش‌آموزان منتظر برگزاری کلاس‌های آنلاین بدون اختلال هستند. خانواده‌ها نیز از امکان ارتباط بهتر با خویشاوندان خارج از کشور خرسندند.

سوالات متداول کاربران

• آیا اینترنت کاملاً وصل شده؟ خیر، اما بخش عمده‌ای از خدمات بین‌المللی در دسترس قرار گرفته و روند بهبود ادامه دارد.

• چرا هنوز برخی سایت‌ها باز نمی‌شوند؟ به دلیل محدودیت‌های اعمال‌شده روی برخی پلتفرم‌ها و نیاز به تنظیمات فنی بیشتر.

• بهترین راه برای دسترسی پایدار چیست؟ استفاده از اینترنت ثابت مخابرات در حال حاضر گزینه مناسب‌تری نسبت به موبایل گزارش شده است.

• آیا احتمال بازگشت قطعی وجود دارد؟ مقامات تأکید کرده‌اند که هدف تثبیت و بهبود دسترسی است و بازگشت به قطعی کامل در برنامه نیست.