هفت صبح| دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، کوین وارش، عضو پیشین هیئتمدیره فدرال رزرو را بهعنوان گزینه خود برای ریاست بانک مرکزی آمریکا معرفی کرد؛ انتصابی که قرار است پس از پایان دوره جروم پاول در ماه مه اجرایی شود. این اعلام که روز جمعه صورت گرفت، نقطه پایانی بر ماهها گمانهزنی و جستوجوی پرسروصدای ترامپ برای انتخاب رئیس جدید فدرال رزرو است؛ مقامی که یکی از اثرگذارترین چهرههای اقتصادی جهان به شمار میرود. جروم پاول که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ منصوب شد، بارها از سوی او بهدلیل کاهش ندادن سریعتر نرخ بهره مورد انتقاد قرار گرفته است.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی خود نوشت: «کوین را مدتهاست میشناسم و هیچ تردیدی ندارم که او یکی از بزرگترین روسای فدرال رزرو خواهد شد، شاید حتی بهترین. علاوه بر همه چیز، او برازنده این نقش است و هرگز ناامیدتان نخواهد کرد.» این اظهارنظر بهنوعی نشاندهنده سازشی است که میان ترامپ و وارش در جریان است. این اقتصاددان ۵۵ ساله به نزدیکی با ترامپ شناخته میشود و خواستار کاهش نرخ بهره شده، هرچند انتظار میرود از سیاستهای انبساطی تندتر که برخی دیگر از نامزدها مطرح کرده بودند، فاصله بگیرد.
با این حال، پیشبینی میشود وارش با جلسهای سخت و چالشبرانگیز در سنای آمریکا برای تأیید صلاحیت روبهرو شود؛ بهویژه در شرایطی که اظهارنظرهای علنی ترامپ و تصمیم وزارت دادگستری برای آغاز تحقیق کیفری درباره پاول، حساسیت قانونگذاران را برانگیخته است. منتقدان، از جمله خود پاول، میگویند اقدامات ترامپ با هدف تضعیف استقلال فدرال رزرو و همسو کردن سیاست پولی این نهاد با خواستههای رئیسجمهور انجام میشود.
فدرال رزرو چه میکند؟
فدرال رزرو سالهاست بهعنوان یکی از عوامل ثباتبخش بازارهای مالی جهانی شناخته میشود؛ اعتباری که تا حد زیادی از استقلال آن از سیاست ناشی میشود. این نهاد وظیفه دارد همزمان با مهار تورم، از حداکثر اشتغال در آمریکا حمایت کند و در عین حال عالیترین نهاد نظارتی بر نظام بانکی کشور به شمار میرود. تصمیمهای این بانک درباره نرخ بهره، در گذر زمان برهزینههای استقراض در سراسر اقتصاد اثر میگذارد؛ از وام مسکن و خودرو گرفته تا کارتهای اعتباری. از سوی دیگر اقتصاد جهان به اقتصاد آمریکا وابسته است و تصمیمات رئیس فدرال رزرو میتواند علاوه بر آمریکا روی اقتصاد جهان نیز تاثیر بگذارد.
برای مثال، ورود آمریکا به بحران و رکود اقتصادی میتواند شرایطی مانند بحران اقتصادی ۲۰۰۸ در جهان را پدید آورد. الیزابت وارن، سناتور دموکرات و عضو ارشد کمیته بانکی سنا، در بیانیهای گفت: «این انتصاب تازهترین گام ترامپ برای بهدست گرفتن کنترل فدرال رزرو است.» او به تحقیق درباره پاول و تلاش ترامپ برای کنار گذاشتن لیزا کوک، عضو هیئتمدیره فدرال رزرو، اشاره کرد؛ اقدامی که اکنون در دیوان عالی آمریکا در حال بررسی است. وارن افزود: «هیچ جمهوریخواهی که مدعی دفاع از استقلال فدرال رزرو است، نباید با پیشبرد این انتصاب موافقت کند مگر آنکه ترامپ به این تعقیب سیاسی پایان دهد.»
در مقابل، تام تیلیس، سناتور جمهوریخواه اعلام کرد تا زمانی که تحقیق وزارت دادگستری درباره پاول متوقف نشود، به هیچ نامزدی رأی مثبت نخواهد داد. او تأکید کرد: «حفظ استقلال فدرال رزرو در برابر مداخله سیاسی یا فشار حقوقی، خط قرمزی غیرقابل مذاکره است.» با این حال، برخی جمهوریخواهان از این انتخاب استقبال کردهاند. بیل هگرتی، سناتور جمهوریخواه در بیانیهای گفت: «هیچکس مناسبتر از وارش برای هدایت فدرال رزرو و بازگرداندن تمرکز این نهاد به مأموریت قانونی اصلیاش نیست.» در صورت تأیید وارش، هنوز مشخص نیست پاول بلافاصله کنارهگیری خواهد کرد یا تا پایان دورهاش در سمت خود باقی میماند. بهطور سنتی، رؤسای فدرال رزرو با معرفی جانشین کنار میروند اما شرایط سیاسی کنونی گمانههایی را درباره ماندن پاول تا آخرین روز دورهاش ایجاد کرده است.
وارش کیست؟
کوین وارش در حال حاضر پژوهشگر موسسه محافظهکار هوور و مدرس مدرسه عالی کسبوکار دانشگاه استنفورد است. او از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱ عضو هیئتمدیره فدرال رزرو بود و در ۳۵ سالگی به جوانترین عضو این نهاد در تاریخ آن تبدیل شد. وارش پیشتر مشاور اقتصادی دولت جمهوریخواه جورج بوش پسر و بانکدار سرمایهگذاری در یک موسسه مالی بزرگ بوده است. پدرزن او، رونالد لاودر، وارث امپراتوری لوازم آرایشی استی لادر و از حامیان مالی دیرینه ترامپ به شمار میرود. وارش در گذشته از نرخهای بهره بالاتر برای مهار تورم حمایت میکرد اما در سالهای اخیر استدلالهایی در دفاع از کاهش نرخ بهره مطرح کرده است.
او منتقد جدی رهبری کنونی فدرال رزرو بوده و از «تغییر رژیم» در این نهاد سخن گفته و پاول را به ورود به موضوعات فرعی و بیربط مانند تغییرات اقلیمی که بهگفته او خارج از مأموریت فدرال رزرو است، متهم کرده. بهگزارش خبرنگار شبکه الجزیره از واشنگتن، تجربه وارش باعث میشود بازارها در کوتاهمدت واکنشی مثبت به این انتصاب نشان دهند. او میگوید: «در کوتاهمدت، اجماع این است که این نامزد خواستههای رئیسجمهور را اجرا خواهد کرد. اما در بلندمدت، رفتار او بهعنوان رئیس هیئتمدیره میتواند، بهطرزی کنایهآمیز، بسیار شبیه کاری باشد که اکنون جروم پاول انجام میدهد؛ یعنی تصمیمگیری مستقل بر پایه دادههای اقتصادی، نه امیال سیاسی رئیسجمهور.»
