هفت صبح| بازار گازهای بیمارستانی و صنعتی از آن بازارهایی است که کمتر دیده میشود اما صورتحسابش مستقیم روی میز بیمارستانها و کارگاهها مینشیند. بررسی میدانی از فروشندگان گاز در تهران و چند شهر صنعتی نشان میدهد قیمت اغلب گازهای پرمصرف طی پنج سال گذشته رشد چندبرابری داشته و حالا به یکی از هزینههای جدی بخش درمان و تولید تبدیل شده است.
چند برابر شدن هزینه اکسیژن پزشکی
اکسیژن پزشکی مهمترین گاز مصرفی بیمارستانهاست. فعالان بازار میگویند حدود پنج تا شش سال قبل، شارژ یک سیلندر ۴۰ لیتری اکسیژن با رقمی حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان انجام میشد. همین سیلندر امروز با قیمتهایی در بازه 1.5 تا ۲ میلیون تومان شارژ میشود. این یعنی افزایش قیمتی حدود ۸ تا ۱۰ برابر. افزایشی که بهطور مستقیم وارد هزینههای جاری مراکز درمانی شده است.
گاز همهکاره صنعت
نیتروژن صنعتی در جوشکاری، صنایع غذایی، بستهبندی و آزمایشگاهها کاربرد گستردهای دارد. نیتروژن برای ایجاد فضای ایمن و کاهش خطر آتشسوزی استفاده میشود. در برش و جوشکاری، این گاز محیط کار را پایدار میکند و کیفیت اتصال فلزات را بالا میبرد. در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی هم برای پاکسازی خطوط و مخازن به کار میرود. نیتروژن نقش مهمی در افزایش ماندگاری مواد غذایی دارد. بستهبندی چیپس، قهوه، خشکبار، گوشت فرآوریشده و بسیاری از محصولات غذایی با نیتروژن انجام میشود تا اکسیژن از بسته حذف شود و فساد دیرتر رخ دهد.
در آزمایشگاههای شیمی، پزشکی و صنعتی، نیتروژن برای ایجاد محیط خنثی، نگهداری نمونهها و راهاندازی تجهیزات حساس استفاده میشود. نیتروژن مایع هم در نگهداری سلولها، نمونههای زیستی و تحقیقات پیشرفته کاربرد گسترده دارد.قیمت یک سیلندر نیتروژن صنعتی با خلوص بالا که چند سال پیش زیر ۳۰۰ هزار تومان بود، امروز در بازار به محدوده 1.2 تا 1.6 میلیون تومان رسیده است. کارگاههای کوچک میگویند هزینه گاز نیتروژن در بعضی خطوط تولید، سهمی نزدیک به ۱۰ درصد کل هزینه مصرفی ماهانه پیدا کرده است.
فشار مضاعف به جوشکارها
آرگون یکی از گازهای کلیدی در جوشکاری صنعتی است. قیمت هر سیلندر آرگون در سالهای گذشته کمتر از ۲۵۰ هزار تومان بود. این عدد امروز معمولا بین ۸۰۰ هزار تا 1.1میلیون تومان اعلام میشود. جوشکارها میگویند همین افزایش باعث شده هزینه اجرای پروژههای فلزی کوچک، چند میلیون تومان بالاتر از برآوردهای قدیمی تمام شود.
دود خالص هم گران شد
دیاکسیدکربن یکی از گازهای پرمصرف در بازار گازهای صنعتی است که نقش آن در صنایع غذایی، خدمات شهری و زنجیره سرد پررنگ است. در بازار فعلی، قیمت سیلندر دی اکسید کربن کوچک ۵ لیتری معمولا در بازه 2.8 تا 3.2 میلیون تومان قرار دارد و سیلندرهای بزرگ ۴۰ تا ۵۰ لیتری با ارقامی حدود 6.5 تا ۸ میلیون تومان معامله میشوند. فعالان بازار میگویند همین اعداد باعث شده دیاکسیدکربن از یک هزینه حاشیهای به یک ردیف جدی در فاکتور مصرفکنندگان تبدیل شود. در صنایع غذایی، افزایش قیمت دیاکسیدکربن مستقیماً روی هزینه تولید نوشابهها، آبهای گازدار، بستهبندی گوشت و مرغ و تولید یخ خشک اثر گذاشته است.
تولیدکنندگان یخ خشک اعلام میکنند قیمت تمامشده هر کیلو یخ خشک طی چند سال اخیر چند برابر شده و این افزایش به هزینه حمل مواد غذایی منجمد و دارویی منتقل شده است. نتیجه این روند، رشد آرام هزینههایی است که در نهایت به قیمت مصرفکننده میرسد. در بخش خدمات و صنعت هم دیاکسیدکربن در جوشکاری، کپسولهای آتشنشانی و گلخانهها کاربرد دارد. قیمت کپسولهای دی اکسید کربن آتشنشانی ۴ تا ۶ کیلویی در بازار فعلی معمولاً بین ۳ تا 4.5 میلیون تومان است.
چرا قیمتها اینطور بالا رفت
فروشندگان گاز چند عامل را در افزایش قیمتها پررنگ میدانند:
هزینه انرژی و برق مصرفی واحدهای تولید گاز
افزایش قیمت سیلندرهای فولادی و آلومینیومی
هزینه حملونقل با تانکر و خودروهای ویژه
بالا رفتن هزینههای آزمون، ایمنی و استاندارد
