رکود طلا به کارگاه‌ها رسید
محمود شربیانی می‌گوید فروش مصنوعات طلا تا ۸۰ درصد کاهش یافته و بسیاری از کارگاه‌ها نیروهای خود را تعدیل کرده‌اند؛ او خواستار نظارت موثر بر پلتفرم‌های طلای آب‌شده و جلوگیری از بازگشت بانک‌ها به معاملات طلاست
هفت صبح| در سال‌های اخیر بازار طلا با نوسانات بالای قیمت همراه بوده به همین دلیل شاهد گسترش تقاضا و معاملات طلا بوده‌ایم و این مسئله منجر شده چالش‌هایی برای حوزه پولی در مدیریت نقدینگی و گردش پول به وجود بیاید. چراکه با ورود بانک‌ها به خرید و فروش طلا عملا جریان نقدینگی بیشتر به سمت طلا سوق پیدا کرد، هرچند فعالیت پلتفرم‌های فروش طلای آب‌شده نیز در جذب نقدینگی موثر بودند و همین موضوع زمینه کاهش شدید فروش مصنوعات و رکود در کارگاه‌های تولیدی طلا را ایجاد کرد.
محمود شربیانی، رئیس اتحادیه طلا و جواهرات، در گفت‌وگویی تفصیلی با خبرنگار هفت‌صبح به تشریح دلایل ممنوعیت معاملات طلا در اپلیکیشن‌های بانکی و همچنین مشکلات صنعت طلا پرداخت و گفت: «به نظر می‌رسد برای بانک‌ها دستورالعملی تدوین شده که هر چقدر طلا می‌فروشند، باید به همان میزان در بانک ذخیره داشته باشند. البته این یک دستورالعمل ناقصی بود که تقریباً هیچ‌کس گردن نمی‌گرفت که نظارت داشته باشد. اما واقعیت این است که بانک‌ها به هر حال قوی هستند و وقتی وارد بازی می‌شوند همه چیز تغییر می‌کند، در حال حاضر دلیلی نداشت که در خرید و فروش طلا ورود پیدا کنند.
متأسفانه اکثرشان هم وارد بحث «بلو بانک» شدند که قدرت رقابت را از اصناف خرد گرفتند. ما در صنف خودمان بالغ بر صد هزار واحد صنفی داریم و بیش از چند میلیون نفر از این راه امرار معاش می‌کنند. با بانک نمی‌شود رقابت کرد، بانک دستش باز است، هم می‌تواند ارزان‌تر بخرد و هم می‌تواند گران‌تر بفروشد. این یک کار اشتباه بود و تمام کسبه و صنوف و تمام اتحادیه‌های صنف مخالف این موضوع بودند. حالا خود حاکمیت هم به این نتیجه رسیده که جلوی بانک‌ها در معاملات طلا را بگیرد.»
وی افزود: «مضاف بر اینکه به نظر من ورود بانک‌ها به بازار طلا خودش می‌توانست یک حالت تورم‌زایی هم ایجاد کند. وقتی به راحتی خرید طلا توسط بانک در دسترس باشد، در لحظه و بدون اینکه پولی جابه‌جا شود، می‌خرند، می‌فروشند، وقتی این اتفاق بیفتد، خودش باعث ایجاد نوسان در بازار می‌شود. رایزنی‌هایی هم که انجام شد و اعتراضات خودشان را بابت این موضوع گفتند. حالا خوشبختانه جلویشان را گرفتند که بانک‌ها ورود پیدا نکنند. امیدوارم این موضوع تداوم داشته باشد و نگذارند بانک‌ها وارد بحث معاملات طلا شوند.»
نقش پلتفرم‌های طلا در نوسان بازار
شربیانی در پاسخ به این پرسش که آیا پلتفرم‌های زیرمجموعه بانک‌ها هم بسته شده‌اند یا نه، گفت: «این اپلیکیشن‌هایی که بانک‌ها داشتند، جلوی معاملات طلایشان بسته شده است. اما پلتفرم‌ها هم طبق روال گذشته‌شان کار می‌کنند. من نمی‌دانم. پلتفرم‌هایی که ما داریم متعلق به بانک هستند یا نه، البته ما چند نوع پلتفرم داریم. یک سری پلتفرم‌های مصنوعات طراحی است و هر واحد صنفی برای خودش دارد و کار می‌کند. هیچ مشکلی هم با پلتفرم مصنوعات طلای صنف یعنی اصناف نداریم. اما یک سری پلتفرم‌ها دارند طلای آب‌شده می‌فروشند که ما به شدت معترضیم به این موضوع که اصلاً نباید انجام شود، به هر حال طلا ماده خام صنعت ماست، یعنی ضرورتی ندارد که خام معامله شود.
من این را بارها و بارها گفته‌ام که اگر واقعاً ماده خام مشکلی ندارد، دولت محترم بیاید نفت خام به مردم بفروشد یا مثلاً فرآورده‌های پتروشیمی را خام بفروشد. اما این کار درستی نیست، یعنی دقیقا ضربه مستقیم به تولید می‌زند. در حال حاضر یک سری پلتفرم آب‌شده هستند که این‌ها شخصی هستند، یعنی شرکت‌هایی هستند که برای خودشان کار می‌کنند. اینکه آیا وابستگی به بانک دارند یا ندارند، واقعاً من اطلاعی ندارم. ولی خود بانک اپلیکیشن‌های جداگانه داشت که دولت اعلام کرد این‌ها ورود پیدا نکنند. فعلاً جلویشان را گرفته‌اند.»
پس پرده اعتراضات و نگرانی‌ها در معاملات پلتفرم‌های طلا
شربیانی در پاسخ به این پرسش که شنیده می‌شود یک پلتفرم که حدود چند میلیون کاربر دارد اخیرا با چالش روبه‌رو بوده است، گفت: «پلتفرم میلی‌گلد ۲۰ میلیون کاربر دارد حالا چقدرشان فعال‌اند، من نمی‌دانم در یک بازه زمانی مدیران پلتفرم به مشتریانشان گفتند ما دسترسی به طلا نداشتیم. بعد از آن طرف اعتراضاتی شد. در فضای مجازی هم خودتان دیدید که جلوی چند واحد صنفی در پاساژهای طلا تجمع داشتند، آنجا یک سری مردم معترض بودند، حالا ظاهراً توانستند کارشان را درست کنند.
سوال این است که چه فرایندی است که وقتی طلا را عرضه نمی‌کنند، این‌قدر مردم معترض می‌شوند؟ این را باید خود حاکمیت ورود کند، اگر قرار است این‌ها فعالیت ادامه یابد، باید مردم این‌قدر اطمینان داشته باشند با تغییرات چند روزه نگران نشوند. دولت بیاید بررسی‌هایش را بکند، آن سوپاپ‌های اطمینانشان، بحث ضریب ایمنی و امنیت معاملات این‌ها را دوباره بررسی کنید باید سرمایه مردم را تضمین کنند.»
وی افزود: «این پلتفرم‌ها اصلاً به اتحادیه‌های صنفی مرتبط نیستند و تقریباً همه‌شان از سامانه نوین اصناف مجوزشان را گرفته‌اند، یعنی اکثراً نیامدند از اتحادیه بگیرند. البته سامانه نوین اعتبار دارد اما وقتی برای این پلتفرم مشکل پیش آمد کسی پاسخگو نبود.»
تبلیغات گسترده و هزینه‌های نامتناسب
شربیانی در تحلیل تبلیغات گسترده پلتفرم‌های طلا گفت: «شما ببینید تبلیغات بسیار گسترده‌ای که در سطح شهر برای معاملات آنلاین طلا انجام می‌شود البته چند ماهه یک مقدار کمرنگ‌تر شده ولی در این سه چهار سال اخیر، تبلیغات بسیار گسترده‌ای می‌کردند. واقعاً برای ما هم جای سؤال بود که این‌ها چه کار دارند می‌کنند که این‌قدر دارند تبلیغ می‌کنند، این‌قدر هزینه می‌کنند.
با این افزایش قیمت طلا خوب مشخص شد که بعضی از این‌ها هیچ برنامه‌ای نداشتند. ما به شدت مخالف پلتفرم‌های طلای آب‌شده هستیم، چون آسیب بسیار جدی به تولید ما زده؛ یعنی شاید یک اثر بسیار بدی روی تولید ما گذاشته است. از آن طرف هم مردم حق دارند؛ با این بحث تورمی که الان در جامعه هست، با این مشکلاتی که هر روز قیمت وجود دارد برای اینکه از تورم جا نمانند روی بیاورند به بحث خرید طلای آب‌شده.»
رکود در تولید مصنوعات؛ کاهش ۷۰ تا ۸۰ درصدی فروش
شربیانی در پاسخ به این پرسش که وضعیت واحدهای صنفی و تولیدی طلا با وجود فعالیت پلتفرم‌های طلا چگونه است، گفت: «واحدهای ما از نظر کمی تعدادش اتفاقاً زیاد شده، چون یک صنعت جذابی است و قیمت هم رشد کرده است، الان شما در هر پاساژ و سنتری هم که سر بزنید، یک طبقه کاملش را می‌دهند به طلافروشان. از نظر کمی زیاد شده‌اند اما از نظر میزان فروش افت داشته‌اند حتی بسیاری از کارگاه‌های تولیدی به شدت تعدیل نیرو کردند. من می‌توانم به جرئت بگویم شاید در سطح کشور ما نزدیک ۱۰ هزار واحد تولیدی داریم، فکر نمی‌کنم واحد تولیدی باشد که توانسته باشد الان در مقابل رکود مقاومت کرده باشد و تعداد کارگرهایش را نگه داشته باشد، قطعا کارگرهای قبلی‌اش، استادکارهایش را دیگر ندارد.
وی افزود: نسبت به پارسال و حتی نسبت به سال‌های قبل، ۷۰، ۸۰ درصد فروش محصولات طلا کاهش پیدا کرده است. علت‌های زیادی می‌تواند داشته باشد، یکی از دلایلش بالا رفتن قیمت، تورم افسارگسیخته بازار طلا است و مردم واقعاً قدرت خرید خود را از دست داده‌اند. یکی از دلایلش هم منحنی بحث خام‌فروشی طلاست که بحث همین پلتفرم‌های طلا محسوب می‌شود...»
شربیانی تصویری از صنعت طلای ایران ترسیم می‌کند که در آن، ورود بانک‌ها به خرید و فروش طلا، فعالیت پلتفرم‌های فروش طلای آب‌شده و تورم افسارگسیخته، تولید و فروش مصنوعات را با رکودی بی‌سابقه مواجه کرده است. در این شرایط طلای آب شده به دلیل تقاضای بالایی که دارد عملا نوسانات جدی ایجاد کرده که می‌تواند برای مردم آسیب رسان باشد.
رئیس اتحادیه طلا و جواهرات با انتقاد از تبلیغات گسترده پلتفرم‌های طلا گفت: برای من که در صنعت طلا مشغول هستم همیشه این تبلیغات سنگین پلتفرم‌های طلا جای سوال بود که در تمام اتوبان‌های شهر موجود بود، چون درآمد طلافروشی‌ها هم آنقدر نیست هرچند در سال‌های اخیر افزایش قیمت طلا به رشد درآمدها کمک کرده است با این حال امکان تبلیغات سنگین هم وجود ندارد اما پلتفرم‌های طلا با فروش طلای زیاد به مردم درآمدهایی را کسب کردند اما بعد با افزایش قیمت، دیگر توان جایگزین کردن طلای مردم را ندارند. همین مسئله موضوع ورشکستگی پلتفرم‌ها در آینده نه چندان دور را جدی می‌کند.
