به گزارش هفت صبح، پیگیریهای هفت صبح از شرکتهای واردکننده نشان میدهد که مجموعهای از عوامل شامل جنگ منطقهای، قوانین جدید چین، افزایش نرخ ارز گمرکی و اختلال در مسیرهای حملونقل، بازار خودرو ایران را در آستانه یکی از سختترین تابستانهای دهه اخیر قرار داده است.
کارشناسان هشدار میدهند که حتی در خوشبینانهترین سناریو (پایان جنگ ظرف دو هفته آینده و عادیسازی کامل روابط با کشورهای همسایه)، بازار خودرو ایران تا تابستان امسال با کاهش شدید عرضه و افزایش محسوس قیمتها روبهرو خواهد بود.
توقف یکونیمماهه واردات
بر اساس اظهارات فعالان صنعت، از حدود یک ماه و نیم پیش تاکنون، عملاً خودروی جدیدی وارد کشور نشده است. تنها خودروهایی که پیش از آغاز جنگ در گمرک بودند، صرفاً به صورت موقت ترخیص شده و هنوز مراحل اداری و پلاک آنها انجام نشده است.
تأثیر قانون جدید چین از ۲۰۲۶
از ابتدای سال ۲۰۲۶ میلادی، قوانین جدیدی در چین اجرایی شده که بر اساس آن، خودرو برای صادرات باید حداقل شش ماه از تاریخ ثبتنام (رجیستری) آن گذشته باشد یا کارکرد (کیلومتر) مشخصی داشته باشد. این قانون، یکی از موانع اصلی تأمین خودروهای کارکرده از چین بوده است.
افزایش نرخ ارز گمرک
مصوبه جدید افزایش نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی خودرو در سال ۱۴۰۵، موجب میشود حتی خودروهایی که پیش از این وارد گمرک شدهاند اما فرآیند ترخیص آنها تکمیل نشده، بر اساس نرخ ارز جدید محاسبه شوند. این امر هزینه نهایی خودروها را به طور محسوسی افزایش خواهد داد.
کاهش موجودی خودرو در کشورهای حوزه خلیج فارس
به دلیل حملات و اختلال در مسیرهای دریایی خلیج فارس، موجودی انبارهای خودرو در امارات و دیگر کشورهای همسایه به شدت کاهش یافته است. همچنین حمل دریایی خودرو از چین به این کشورها با اختلال مواجه شده و ذخایر استراتژیک آنها رو به اتمام است.
نبود مسیر جایگزین مؤثر
مسیرهای زمینی (مانند حمل ریلی از چین) یا مسیر دریایی از طریق بندر چابهار، اگرچه از نظر تئوری وجود دارند، اما نیازمند زمان، سرمایهگذاری زیرساختی و رفع موانع بانکی هستند و در کوتاهمدت نمیتوانند جایگزین مسیر سنتی خلیج فارس شوند. حمل از طریق امارات نیز در حال حاضر به دلیل تنشهای سیاسی و نظامی با ابهام مواجه است.
مشکلات نقلوانتقال مالی و اداری
نبود روابط کارآمد بانکی با برخی کشورهای منطقه و همچنین طولانی بودن فرآیندهای اداری (مانند دریافت کد ساتا)، شرکتهای واردکننده را با احتیاط شدید مواجه کرده است. بسیاری از شرکتها از ثبت سفارش جدید خودداری میکنند و چشمانداز روشنی نمیبینند.
پیشبینی تابستان سخت
در بهترین حالت، تابستان امسال تنها حدود ۷ هزار دستگاه خودرو (عمدتاً همان خودروهای خارجشده از گمرک) در بازار عرضه خواهد شد، در حالی که سال گذشته بیش از ۶۰ هزار دستگاه خودرو وارد شده بود.
فرضاً اگر بگوییم همین امروز جنگ تمام میشود و هماکنون سفارش جدیدی در چین ثبت شود، با در نظر گرفتن قوانین جدید چین، فرآیند حمل دریایی، ترخیص و توزیع، حداقل سه ماه زمان نیاز است. بنابراین تا ابتدای تابستان، عرضه جدید قابل توجهی نخواهیم داشت.
در نتیجه، کاهش شدید عرضه، افزایش قیمت تمامشده به دلیل نرخ ارز جدید گمرک و هزینههای اضافی نقلوانتقال مالی، همگی دست به دست هم خواهند داد تا تابستان سختی از نظر قیمت و کمبود خودرو پیش روی مصرفکنندگان باشد.
مگر اینکه مسیرهای جایگزین (مانند حمل مستقیم دریایی به چابهار یا عادیسازی کامل روابط بانکی با جهان) به سرعت عملیاتی شود. در غیر این صورت بازار خودرو ایران تا پایان تابستان ۱۴۰۵ در وضعیت «قرمز» باقی خواهد ماند.
