به گزارش هفت صبح حالا این چرخ ها نیز به تدریج در حال حذف شدن هستند و کیت پنچرگیری و کمپرسور کوچک جای آنها را می گیرد. احتمالاً شما هم خواهید پرسید دلیل حذف زاپاس از خودروهای جدید چیست و چرا خودروسازان چنین تصمیم عجیبی اتخاذ کرده اند؟
واقعیت این است که حذف لاستیک زاپاس تنها یک تصمیم برای کاهش هزینه تولید نیست و خودروسازان دلایل مختلفی برای کنار گذاشتن آن دارند. در ادامه به مهم ترین دلایل این تغییر در صنعت خودرو می پردازیم.
کاهش وزن؛ مهم ترین دلیل حذف لاستیک زاپاس
یکی از اصلی ترین دلایلی که خودروسازان را به حذف لاستیک زاپاس سوق داده، کاهش وزن خودرو است. یک مجموعه کامل شامل لاستیک زاپاس، رینگ، جک و آچار چرخ معمولاً چیزی بین بین ۱۳ تا ۲۷ کیلوگرم وزن دارد. شاید این مقدار در نگاه اول چندان زیاد به نظر نرسد، اما زمانی که خودروسازان برای کاهش مصرف سوخت و رعایت استانداردهای سختگیرانه آلایندگی با هر کیلوگرم وزن خودرو مبارزه می کنند، همین مقدار نیز اهمیت زیادی پیدا می کند.
در خودروهای برقی این موضوع دو چندان مهم است؛ زیرا هر کیلوگرم کاهش وزن می تواند به افزایش بهره وری و اضافه شدن چند کیلومتر به شعاع حرکتی خودرو کمک نماید. به همین دلیل بسیاری از شرکت ها ترجیح می دهند به جای حمل همیشگی یک لاستیک زاپاس، راهکارهای دیگری را در اختیار راننده قرار دهند.
استفاده از لاستیک های ران فلت (پنچر رو) و کیت پنچرگیری به جای زاپاس
بسیاری از خودروهای امروزی دیگر به جای لاستیک زاپاس از راهکارهای جایگزین استفاده می کنند. برخی مدل ها به لاستیک های ران فلت یا پنچر رو مجهز هستند. این لاستیک ها حتی پس از کاهش فشار باد نیز می توانند برای مسافتی محدود خودرو را به حرکت درآورند تا راننده بتواند خود را به تعمیرگاه یا مرکز خدمات برساند.
در گروه دیگری از خودروها نیز یک کیت پنچرگیری شامل مایع مخصوص و کمپرسور برقی داخل صندوق قرار داده می شود. این مجموعه برای ترمیم موقت سوراخ های کوچک روی لاستیک طراحی شده و تا رسیدن به تعمیرگاه، مشکل را به صورت موقت برطرف می کند. منطق خودروسازان ساده است. آنها معتقدند بیشتر رانندگان شاید در تمام طول عمر خودرو حتی یک بار هم به نصب لاستیک زاپاس نیاز نداشته باشند؛ بنابراین، حمل دائمی آن ضرورتی ندارد.
کاهش هزینه تولید برای خودروسازان با حذف زاپاس ماشین
هرچند خودروسازان درباره چرایی حذف چرخ زاپاس بیشتر روی کاهش وزن، افزایش بهره وری و بهبود فضای در دسترس تاکید می کنند، اما نمی توان نقش کاهش هزینه های تولید را نادیده گرفت. وجود لاستیک زاپاس به معنی تولید و نصب یک لاستیک کامل، رینگ، جک، تجهیزات نصب، بست های نگهدارنده و صرف زمان بیشتر در خط تولید است. حذف این مجموعه باعث کاهش هزینه ساخت هر خودرو می شود.
با وجود تمام استدلال های خودروسازان، بسیاری از مالکان خودروها معتقدند هیچ چیز جای یک لاستیک زاپاس واقعی را نمی گیرد. در انجمن های مختلف اینترنتی، کاربران بارها اعلام کرده اند که کیت های پنچرگیری و کمپرسورهای همراه خودرو، هرگز جایگزین مناسبی برای لاستیک زاپاس نیستند. بسیاری از کاربران اعتقاد دارند که خودروسازان بیش از حد به کاهش وزن و صرفه جویی در هزینه فکر می کنند و آسایش راننده در شرایط اضطراری جزو اولویت های آنها به حساب نمی آید!
آیا کیت پنچرگیری می تواند جای زاپاس را بگیرد؟
یکی از بزرگ ترین ایرادهایی که رانندگان به کیت های پنچرگیری وارد می کنند، محدود بودن کاربرد آنها است. اگر یک میخ کوچک وارد لاستیک شود، این کیت ها می توانند مشکل را به صورت موقت برطرف کنند. اما اگر دیواره لاستیک پاره شود یا تایر در اثر برخورد شدید آسیب جدی ببیند، کیت پنچرگیری به چه دردی خواهد خورد؟ در چنین شرایطی شاید همان لاستیک زاپاسی که سال ها بدون استفاده در صندوق عقب مانده، ارزش واقعی خود را نشان دهد.
در مقابل، برخی مالکان خودرو اعتقاد دارند که حذف لاستیک زاپاس چندان هم تصمیم بدی نیست. لاستیک های امروزی نسبت به چند دهه قبل کیفیت و دوام بسیار بیشتری دارند و احتمال پنچر شدن آنها کاهش یافته است. همچنین بسیاری از رانندگان ترجیح می دهند در صورت بروز مشکل، با امداد خودرو تماس بگیرند تا اینکه کنار جاده اقدام به تعویض لاستیک کنند. برای این گروه، حمل دائمی چند ده کیلوگرم وزن اضافه چندان منطقی به نظر نمی رسد.
اهمیت زاپاس برای برخی مشتریان
برای افرادی که سفرهای طولانی انجام می دهند، در جاده های خاکی و روستایی رانندگی می کنند یا در مناطق دورافتاده زندگی می کنند، وجود لاستیک زاپاس همچنان یک ویژگی بسیار مهم محسوب می شود. اگر چنین شرایطی دارید، بهتر است پیش از خرید خودرو بررسی نمایید که آیا مدل مورد نظر به لاستیک زاپاس مجهز است یا تنها یک کیت پنچرگیری در اختیار شما می گذارد. گاهی یک لاستیک زاپاس می تواند تفاوت میان ادامه سفر و ساعت ها انتظار کنار جاده باشد.
با وجود روند رو به رشد حذف لاستیک زاپاس، هنوز بسیاری از خودروها به این تجهیز مجهز هستند. وانت ها، شاسی بلندهای آفرودی و خودروهایی که برای سفرهای طولانی یا مسیرهای سخت طراحی شده اند، همچنان با لاستیک زاپاس عرضه می شوند. در این دسته از خودروها، قابلیت اطمینان و امکان ادامه مسیر اهمیت بیشتری نسبت به چند کیلوگرم کاهش وزن دارد. اما در بسیاری از خودروهای سواری شهری و کراس اوورها، لاستیک زاپاس نیز مانند پخش کننده های CD، دکمه های فیزیکی داشبورد و برخی تجهیزات قدیمی، آرام آرام به بخشی از تاریخ صنعت خودرو تبدیل می شود.
جمع بندی
حذف لاستیک زاپاس نتیجه ترکیب چند عامل مهم از جمله کاهش وزن، بهبود مصرف انرژی، افزایش برد خودروهای برقی و کاهش هزینه های تولید است. با این حال، این تصمیم هنوز برای بسیاری از رانندگان قابل هضم نیست، زیرا کیت های پنچرگیری تنها در شرایط خاص کاربرد دارند و در آسیب های جدی کارایی خود را از دست می دهند. به نظر می رسد این روند در آینده هم ادامه پیدا کند، اما برای افرادی که سفرهای بین شهری، طبیعت گردی یا رانندگی در مسیرها و مناطق دورافتاده و محروم را در برنامه خود دارند، وجود یک لاستیک زاپاس واقعی می تواند یکی از مهم ترین معیارهای انتخاب خودرو باشد. شاید خودروسازان با حذف زاپاس چند کیلوگرم وزن را بکاهند، اما آرامشی که این قطعه به راننده می دهد، هنوز با هیچ کیت پنچرگیری قابل جایگزین شدن نیست.
