پس از افزایش قیمت محصولات ایرانخودرو در روزهای پایانی خردادماه ۱۴۰۵ که بهطور میانگین تا حدود ۴۰ درصد اعلام شد، حالا بررسی بازار نشان میدهد فاصله قیمت کارخانه و بازار بسیاری از خودروهای این شرکت تقریباً از بین رفته و در برخی مدلها حتی به عددهای نزدیک یا برابر رسیده است.
این در حالی است که طی سالهای گذشته، اختلاف قیمت کارخانه و بازار یکی از اصلیترین انگیزههای خریداران برای ثبتنام در طرحهای فروش خودروسازان بود؛ موضوعی که حالا با تغییر شرایط قیمتی، تا حد زیادی کمرنگ شده است.
مقایسه قیمت کارخانه و بازار محصولات ایرانخودرو
در جدول زیر قیمت کارخانه، قیمت بازار و میزان اختلاف (به تومان) برای محصولات ایرانخودرو آورده شده است:
| نام خودرو | قیمت بازار (تومان) | قیمت کارخانه (تومان) | اختلاف بازار و کارخانه |
| رانا پلاس | 1,585,000,000 | 1,580,000,000 | ۵ میلیون تومان |
| وانت آریسان | 1,580,000,000 | 1,571,600,000 | ۸ میلیون تومان |
| تارا دستی V1 | 1,910,000,000 | 1,888,000,000 | ۲۲ میلیون تومان |
| دنا پلاس MT6 (رینگ فولادی) | 2,015,000,000 | 1,990,000,000 | ۲۵ میلیون تومان |
| دنا پلاس MT6 | 2,050,000,000 | 2,025,000,000 | ۲۵ میلیون تومان |
| سورن پلاس (XU7P) | 1,565,000,000 | 1,530,000,000 | ۳۵ میلیون تومان |
| پژو 207 دندهای (برقی) | 1,855,000,000 | 1,804,200,000 | ۵۰ میلیون تومان |
| تارا اتوماتیک V4 | 2,520,000,000 | 2,470,000,000 | ۵۰ میلیون تومان |
| پژو 207 موتور TU3 | 1,560,000,000 | 1,502,000,000 | ۵۸ میلیون تومان |
| پژو 207 پانوراما | 1,995,000,000 | 1,923,500,000 | ۷۱.۵ میلیون تومان |
| دنا پلاس اتوماتیک | 2,603,000,000 | 2,530,000,000 | ۷۳ میلیون تومان |
| سورن پلاس دوگانهسوز (کپسول بزرگ) | 1,890,000,000 | 1,816,000,000 | ۷۴ میلیون تومان |
| سورن پلاس دوگانهسوز (کپسول کوچک) | 1,880,000,000 | 1,800,000,000 | ۸۰ میلیون تومان |
| پژو 207 پانوراما (رینگ فولادی) | 1,960,000,000 | 1,878,600,000 | ۸۱ میلیون تومان |
| سورن پلاس (TU5P) | 1,960,000,000 | 1,870,000,000 | ۹۰ میلیون تومان |
| تارا اتوماتیک (توربو) | 2,840,000,000 | 2,716,800,000 | ۱۲۳ میلیون تومان |
| پژو 207 دندهای (هیدرولیک) | 1,795,000,000 | 1,662,800,000 | ۱۳۲ میلیون تومان |
| ریرا | 3,385,000,000 | 3,200,000,000 | ۱۸۵ میلیون تومان |
| پژو 207 اتوماتیک | 2,342,000,000 | 2,134,200,000 | ۲۰۸ میلیون تومان |
| پژو 207 اتوماتیک پانوراما | 2,628,000,000 | 2,183,800,000 | ۴۴۴ میلیون تومان |
در این بین به نظر میرسد به جز محصولات خانواده هایما که از ۵۰۰ میلیون تا بیش از ۱ میلیاردتومان با بازار اختلاف قیمت دارند، سایر محصولات ایران خودرو تقریبا همقیمت بازار هستند.
افزایش ۴۰ درصدی قیمتها در ۲۷ خرداد
ماجرا از جایی شروع شد که ایرانخودرو در ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ لیست جدید قیمت کارخانهای محصولات خود را منتشر کرد. در این لیست، قیمت برخی خودروها با رشد قابل توجهی همراه شد و در برخی مدلها این افزایش به بیش از ۴۰ درصد رسید.
در این تغییر قیمت، محصولاتی مانند تارا اتوماتیک، پژو ۲۰۷ و دنا پلاس بیشترین افزایش را تجربه کردند؛ بهطوری که در برخی مدلها رشد قیمتی چند صد میلیون تومانی ثبت شد.
هدف این افزایش قیمت، بهروزرسانی نرخها در شرایط جدید بازار عنوان شده، اما اثر مستقیم آن کاهش شکاف قیمتی بین کارخانه و بازار بوده است.
آیا تمدید مهلت فروش نشانه کاهش جذابیت خرید از کارخانه است؟
در شرایطی که فاصله قیمتها تقریباً از بین رفته، ایرانخودرو مهلت تکمیل وجه طرح فروش خود را نیز یک روز تمدید کرده است. این طرح از ۳۱ خرداد آغاز شده و قرار بود طی ۹ روز به پایان برسد، اما حالا متقاضیان تا دهم تیرماه فرصت دارند نسبت به تکمیل وجه اقدام کنند.
به نظر میرسد یکی از دلایل این تمدید، کاهش جذابیت خرید از کارخانه باشد؛ چرا که بسیاری از متقاضیان با این واقعیت مواجه شدهاند که:
پرداخت پول امروز + انتظار ۹۰ روزه برای تحویل خودرو دیگر صرفه اقتصادی خاصی نسبت به خرید از بازار ندارد.
موضوع فقط اختلاف قیمت خودرو در بازار و کارخانه نیست؛ «هزینه خواب سرمایه» هم حالا به یکی از عوامل مهم تصمیمگیری خریداران تبدیل شده است. فرض کنید یک متقاضی برای خرید تارا اتوماتیک V4 باید ۲ میلیارد و ۴۷۰ میلیون تومان به ایرانخودرو پرداخت کند و حدود ۹۰ روز منتظر تحویل خودرو بماند. اگر همین مبلغ در این مدت در یک صندوق درآمد ثابت با بازده حدود ۷ درصد در سه ماه سرمایهگذاری شود، نزدیک به ۱۷۳ میلیون تومان سود نصیب سرمایهگذار خواهد شد.
به بیان دیگر، وقتی اختلاف قیمت کارخانه و بازار برای بسیاری از خودروها به چند ده میلیون تومان محدود شده، خواب سرمایهای که میتواند حدود ۱۷۳ میلیون تومان بازده داشته باشد، عملاً بخشی از سود خرید کارخانهای را از بین میبرد. به همین دلیل، برخی متقاضیان ترجیح میدهند سرمایه خود را برای سه ماه در اختیار خود نگه دارند تا اینکه آن را نزد خودروساز بلوکه کنند.
در نتیجه، بخشی از متقاضیان ترجیح میدهند به جای بلوکه کردن سرمایه برای چند ماه، از خرید کارخانهای انصراف دهند. حتی اگر این انصراف به منزله از دست دادن امتیاز شرکت در طرحهای فروش خودروسازیها برای مدتزمان چشمگیر باشد.
آیا بازار خودرو وارد فاز جدید شده است؟
با توجه به شرایط فعلی، چند روند مهم در بازار خودرو قابل مشاهده است:
- افزایش قیمت کارخانهای توسط خودروسازان
- کاهش فاصله قیمت کارخانه و بازار
- رکود نسبی در بازار خودرو
- کاهش جذابیت خرید از کارخانه
این روند میتواند در بلندمدت باعث تغییر جدی در رفتار خریداران شود. در شرایطی که دیگر اختلاف قیمتی قابل توجهی وجود ندارد، انگیزه ثبتنام در طرحهای فروش خودرو نیز کاهش پیدا میکند.
در صورت ادامه این روند، ممکن است رفتار خریداران بهطور جدی تغییر کند و خودروسازان برای جذب مشتری ناچار به بازنگری در سیاستهای فروش خود شوند؛ مشابه دورههایی که قیمت بازار از کارخانه پایینتر بود و شرکتها با شرایط ویژه و فروش اقساطی به دنبال جذب مشتری بودند.
