به گزارش هفت صبح، واردات خودرو به ایران که در سالهای اخیر با فراز و نشیبهای فراوانی همراه بود، این روزها با پیچیدهترین بحران خود مواجه شده است. جنگ تحمیلی سوم، مسیرهای مرسوم ترابری را قطع کرده و واردکنندگان را ناگزیر به استفاده از راههای جایگزین با هزینههای حمل سرسامآور کرده است.
در کنار این، افزایش نرخ ارز محاسباتی گمرک، جهش هزینه گواهی اسقاط و رشد شش برابری عوارض شهرداری و... قیمت تمامشده خودروهای وارداتی را به سطحی بیسابقه رسانده است. در چنین شرایطی، سخت میتوان پیشبینی کرد که واردات به چه سمت و سویی میرود و سرنوشت واردات خودرو در ماههای پیشرو به کجا خواهد انجامید.
در رابطه با همین موضوع گفتوگویی با بهزاد مصباحی عضو انجمن واردکنندگان خودرو داشتیم که در ادامه مشروح آن را میخوانید.
هفت صبح: به نظر شما در آینده، دستکم تا پایان سال جاری، واردات خودرو به کشور به چه صورت خواهد بود؟ در سالهای اخیر ما روند نسبتاً خوبی را طی میکردیم؛ تعداد واردات پلهپله افزایش مییافت، تنوع خودروها بیشتر میشد و سبد خودروهای برقی و هیبریدی وضعیت بهتری پیدا میکرد. اکنون با توجه به تمام اتفاقاتی که در خاورمیانه رخ داده و از سوی دیگر افزایش هزینههای داخلی، چه آیندهای را دستکم تا پایان سال برای واردات خودرو به ایران متصور هستید؟
مصباحی: در اسفندماه سال گذشته، با توجه به جنگ تحمیلی که برای کشورمان پیش آمد، خوشبختانه گمرکات سراسر کشور همکاری بسیار خوبی با واردکنندگان داشتند و بدون نیاز به طی کردن پروسههای معمول تلاش شد که خودروها هرچه زودتر از گمرکات ترخیص شوند. با تعهداتی که از واردکنندگان اخذ شد، مسئولیت این امر به عهده واردکننده پذیرفته شد و تمام خودروها تا حد امکان از گمرک خارج شدند.
اما با توجه به سیستمی که پس از تعطیلات نوروز شاهد آن بودهایم، هنوز ثبتسفارش از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت برای هیچیک از واردکنندگان خودرو باز نشده است. حتی برای مجوزهای مربوط به جانبازان نیز ثبتسفارش در سال ۱۴۰۵ آغاز نشده است.
اما به محض اینکه ثبتسفارش برای واردکنندگان خودرو باز شود، به نظر من این روال به صورت عادی جریان خواهد یافت و احتمالاً واردات خودرو از مرزهای شمالی کشور انجام خواهد شد و روال عادی خود را طی میکند. هرچند ممکن است در هزینهها افزایش داشته باشیم، اما مسلماً واردات خودرو قطع نخواهد شد.
هفت صبح: پیشبینی شما از قیمت خودورهای واداتی چیست؟ آیا روند افزایش قیمت ادامه خواهد داشت؟
قطعاً افزایش قیمت را خواهیم داشت چرا که همه هزینههای مربوط به واردات خودرو افزایش پیدا کرده است. نرخ مرجع ارز در محاسبه عوارض گمرکی از سال گذشته که حدود ۷۲ هزار تومان بود، در سال جدید به نرخ دلاری ۱۳۵ هزار تومان برای دلار و یورو ۱۵۰ هزار تومان رسیده است. در نتیجه، عوارض و حقوق گمرکی تقریباً دو برابر شده و این موضوع به طور مستقیم بر قیمت تمامشده خودرو تأثیر خواهد گذاشت.
طبیعتاً با افزایش قیمت تمامشده، قیمت نهایی خودرو نیز بالاتر خواهد رفت و این روند در آینده نزدیک قابل مشاهده خواهد بود.
علاوه بر این، به دلیل جنگ تحمیلی، مسیر خلیج فارس برای حملونقل و لجستیک کاملاً از دست رفته است. خودروهایی که در کشورهای حاشیه خلیج فارس نظیر امارات، عمان و قطر قرار داشتند، یا با هزینههای حمل چهار تا پنج برابر به سختی وارد کشور میشوند و یا اساساً فرآیند واردات آنها متوقف شده است.
طبیعتاً قیمت خودرو نسبت به بهمنماه در حال افزایش است و این افزایش مقطعی و لحظهبهلحظه در بازار قابل مشاهده میباشد. این موضوع کاملاً در بازار حس میشود.
با توجه به نوسانات فعلی قیمت ارز و همچنین افزایش هزینههای حمل و عوارض گمرکی، پیشبینی میکنم که حداقل شاهد افزایش قیمتی بین ۱۵ تا ۲۰ درصد در خودروها در سه ماه آینده باشیم.
خودروهای وارداتی رابطه مستقیمی با قیمت ارز دارند. اگر در نظر داشته باشید که قیمت ارز از سالهای گذشته همواره افزایشی بوده است، خودروهای وارداتی طبیعتاً با ارز وارد میشوند. با توجه به افزایش قیمت ارز، نمیتوان انتظار داشت قیمت خودرو کاهشی شود.
هفت صبح: جدای از بحث افزایش هزینههای دولتی واردات و نرخ ارز، وقوع جنگ را تا چه اندازه در افزایش قیمت خودرو موتر میدانید؟
با توجه به اتفاقات اخیر و جنگی که رخ داده است، کشورهای تولیدکننده خودروهای وارداتی با افزایش هزینه مواد اولیه مواجه خواهند شد. از جمله این هزینهها میتوان به هزینه فلزات، هزینه مواد پتروشیمی مانند لاستیک و تزئینات داخلی خودرو اشاره کرد که طبیعتاً افزایش خواهند یافت. همچنین هزینههای حملونقل به طور غیرمنتظره سه تا چهار برابر شده است.
به نظر من، در آینده بسیار نزدیک، اگر شرایط خلیج فارس به همین منوال باقی بماند، کشورهای تولیدکننده چه از سمت چین و چه از سمت کشورهایی مانند کره و ژاپن با افزایش قیمت تمامشده خودرو مواجه خواهند شد و این افزایش به زودی در بازار خودرو نیز قابل لمس خواهد بود.
هفت صبح: همانطور که اشاره کردید،هم اکنون قیمتها چه به دلیل مشکلات حملونقل، چه به دلیل هزینههای دولتی و تعرفهها افزایش یافته است. با توجه به اینکه واردکنندگان تمایلی به از دست دادن بازار خود ندارند، به نظر شما ممکن است از این به بعد بسیاری از واردکنندگان به دلیل تعرفه پایینتر به سمت خودروهای برقی و هیبریدی حرکت کنند یا همچنان به دلیل رفتار مصرفکننده ایرانی که اولویت او خودروی بنزینی است، کفه ترازوی واردات به سمت خودروهای بنزینی سنگینتر خواهد بود؟
با توجه به اینکه تعرفه گمرکی خودروهای برقی ۴ درصد است و نسبت به خودروی بنزینی، تعرفه پایینتری دارد، این تغییر نرخ مرجع ارز در خودروهای برقی چندان محسوس نخواهد بود. به عبارت دیگر، هزینه گمرکی خودروهای برقی افزایش چشمگیری نخواهد داشت، برخلاف خودروهای بنزینی که تعرفه بالاتری دارند.
از سوی دیگر، مردم احساس خطر و کمبود سوختهای فسیلی مانند بنزین را با وجود جنگ تجربه کردهاند. بنابراین تمایل عمومی به سمت خودروهای برقی بیشتر شده است. حتی اگر نوسانات یا قطعی برق نیز داشته باشیم، حداقل ۸ ساعت برق در شبانهروز در دسترس خواهد بود. با نصب شارژرهای دیواری در منازل، مردم میتوانند خودروهای خود را به طور کامل شارژ کنند. در حال حاضر، کمترین برد خودروهای برقی بیش از ۴۰۰ کیلومتر با هر بار شارژ کامل است.
بنابراین افزایش قیمتی که اشاره کردم در خودروهای برقی کمتر خواهد بود و این موضوع سبب میشود قیمت خودروهای برقی افزایش چشمگیری نداشته باشد و قیمتی نرمال و عادلانه داشته باشند. به نظر من، اگر زیرساختهای خودروهای برقی در مراکز عمومی، بین راهها، اتوبانها و جادههای کشوری بیشتر شود، مردم بسیار تمایل خواهند داشت از خودروهای برقی استفاده کنند. همچنین خودروهای برقی هزینه نگهداری بسیار پایینی دارند؛ نیاز به تعویض روغن، تعویض فیلتر روغن و تعویض تسمههای مختلف ندارند و به همین دلیل هزینه نگهداری آنها مقرونبهصرفه است.
در روزهای اخیر و پس از ازسرگیری معاملات نیز شاهد هستیم که بازار خودروهای برقی برای واردات داغتر شده است.
هفت صبح: وضعیت معاملات خودرو به چه شکل است؛ در بهمنماه افزایش عجیب قیمتها در اعلامیههای کارخانهای و شرکتها رخ داد که بر بازار خودرو نیز تأثیر گذاشت و قیمت در بازار آزاد نیز صعودی شد. بلافاصله پس از آن گرانی، کشور درگیر جنگ شد. افزایش قیمت بهمنماه چه تأثیری بر معاملات بازار گذاشت؟ آیا رکود حاکم شد یا برخلاف بسیاری از مواقع که در کشور قیمتها صعودی میشود و مردم تمایل به خرید لحظهای پیدا میکنند، معاملات افزایش یافت؟
از بهمنماه هر سال، روند رونق بازار برای ایام پایانی سال آغاز میشود. متأسفانه امسال بازار شب عید را از نهم اسفندماه به بعد از دست دادیم. با توجه به مسائل پیشآمده و جنگی که به کشور تحمیل شد، بیشتر فعالان حوزه خودرو از دهم و یازدهم اسفندماه مجبور به تعطیلی گالریهای خود شدند و عملاً فروش خودرو در اوج تقاضای شب عید متوقف گردید.
بهترین دوره فروش شب عید خودرو از اوایل اسفندماه تا بیست و دوم یا بیست و سوم اسفندماه ادامه دارد که متأسفانه امسال به دلیل جنگ از دست رفت. بسیاری از هموطنان مجبور شدند شهرهای بزرگی همچون تهران، شیراز و اصفهان را ترک کرده و به نقاط امنتر در حاشیه شهرها نقل مکان کنند. در چنین شرایطی، خرید و فروش خودرو در اولویتهای سوم و چهارم آنان قرار گرفت.پس از تعطیلات نوروز و عملاً از بیست و دوم فروردینماه، با برقراری آتشبس، به تدریج مردم و فعالان فروش خودرو به بازار مراجعه کردند.
پس از تعطیلات نوروز و بازگشت به روال کاری، هموطنانی که در اسفندماه موفق به خرید نشده بودند و منتظر خرید بودند، در همین چند روز گذشته به بازار بازگشتند. همچنین برخی از هموطنان با اطلاع از دو برابر شدن حقوق و عوارض گمرکی که هنوز تأثیر خود را در بازار نشان نداده است، تمایل دارند پیش از گرانی بیشتر، خرید خود را انجام دهند.
خودرو هنوز همگام با طلا، سکه و ارز افزایش قیمت نداشته است. قیمتهایی که اکنون در بازار خودرو مشاهده میشود، با نرخ دلار حدود ۱۱۵ تا ۱۲۰ هزار تومان متناسب است. در سالهای گذشته، به محض افزایش قیمت دلار، حداکثر ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت تأثیر خود را در بازار خودرو نشان میداد. اما اکنون نزدیک به ۹ ماه تا یک سال است که این افزایش قیمت به طور آنی و لحظهای در بازار خودرو منعکس نمیشود.
