به گزارش هفت صبح، تنشهای فزاینده در منطقهٔ خلیج فارس و حملات نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران، بهسرعت یکی از حساسترین کریدورهای حملونقل جهانی یعنی تنگه هرمز را مسدود کرده و زنجیرهٔ تأمین و تولید خودرو در سراسر جهان را با اختلالهای عمیق و گسترده مواجه کرده است.
نقش استراتژیک تنگه هرمز در صنعت خودرو
رسانه Automotive Manufacturing Solutions نوشت، تنگه هرمز نقش حیاتی در تجارت انرژی جهانی دارد؛ این گذرگاه باریک هر روز حدود ۲۰ درصد از نفت خام و بیش از ۲۰ میلیون بشکه کالای نفتی و انرژی مایع جهان را عبور میدهد و صادرات گاز مایع را نیز تامین میکند.
این حجم عظیم تجارت انرژی، بازار خودرو را بهطور مستقیم و غیرمستقیم تحت تأثیر قرار میدهد، چرا که انرژی و مواد پایهٔ تولید خودرو (از فولاد و آلومینیوم تا پلاستیک و لاستیک) به قیمت انرژی بستگی دارد.
برای مدیران خودروسازی، ممکن است این تنگه تا پیش از این چندان ملموس بهنظر نمیرسید، اما اکنون مشخص شده که هرگونه اختلال در جریان انرژی و حملونقل دریایی، بهسرعت در هزینهها و برنامههای تولید تأثیر میگذارد.
افزایش شدید هزینههای انرژی و مواد اولیه
صنعت خودروسازی یکی از مصرفکنندگان بزرگ انرژی در فرآیندهای تولیدی است. ذوب فلزات، پرسکاری بدنه، رنگآمیزی و ماشینکاری قطعات همگی انرژیبر هستند، و وقتی هزینهٔ انرژی بهطور ناگهانی افزایش یابد، اثر آن ظرف هفتهها در زنجیرهٔ تأمین حس میشود.
همچنین، بخش عمدهٔ قطعات پلاستیکی خودرو (بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ کیلوگرم در هر خودرو) از محصولات پتروشیمی مشتق میشود؛ موادی که قیمتشان به نفت و گاز وابسته است و اکنون با افزایش قیمتهای جهانی روبهرو شدهاند. تحلیلگران بازار انتظار دارند هزینهٔ مواد پتروشیمی تا ۱۵ تا ۲۵ درصد افزایش یابد، که میتواند هزینهٔ نهایی تولید خودرو را بهشدت بالا ببرد.
اختلال در خطوط حملونقل و زنجیرهٔ توزیع
اختلال در تنگهٔ هرمز نه تنها قیمت انرژی را بالا برده، بلکه شبکهٔ حملونقل دریایی را نیز فلج کرده است. هزاران کانتینر حامل قطعات و کالاهای مرتبط با صنعت خودرو در منطقه گرفتار شدهاند یا مجبور به تغییر مسیر شدهاند.
بسیاری از کشتیها اکنون یا در مسیرهای طولانیتر (مثلاً دور زدن از رأس امید نیک در آفریقا) در حرکتاند یا برای عبور ایمن منتظر بهبود شرایط هستند؛ موضوعی که هزینهٔ سوخت، بیمه و زمان حمل را بهصورت چشمگیر افزایش داده است.
اثرات جهانی بر تولید و تجارت خودرو
صنعت خودرو در آسیا بهخصوص در ژاپن، کره جنوبی و چین بیشترین آسیب را دیده است، زیرا این کشورها به واردات انرژی وابستگی بالایی دارند. خودروسازانی مانند Toyota، Honda، Nissan و شرکتهای مطرح دیگر با افزایش هزینهها و فشار بر حاشیهٔ سود مواجه شدهاند.
حتی تولید خودروهای الکتریکی (EV) که کمتر به مصرف مستقیم سوخت وابستهاند نیز از این بحران مستثنی نیست؛ زیرا استخراج، پالایش و حملونقل مواد باتریسازها (لیتیوم، کبالت، نیکل و …) به انرژی وابسته است و افزایش هزینهٔ انرژی، هزینهٔ این زنجیره را نیز افزایش میدهد.
چشمانداز بلندمدت
کارشناسان هشدار میدهند که اگر اختلال مسیرهای حیاتی انرژی و حملونقل ادامه یابد، پیامدهای آن نه تنها بر صنعت خودرو، بلکه بر اقتصاد جهانی و سبد مصرفکننده نیز سنگین خواهد بود. افزایش هزینهها، کاهش تولید، فشار بر فروش و تداوم اختلال در خطوط تأمین، میتواند تا تابستان ۲۰۲۶ و فراتر از آن ادامه پیدا کند.
