به گزارش هفت صبح، هجوم نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به خاک ایران نظم شکننده اقتصاد جهانی را در هم ریخت و صنایع مختلف را با بحرانی بیسابقه مواجه کرد. در این میان، صنعت خودرو به عنوان یکی از حساسترین و وابستهترین صنایع به زنجیره تأمین جهانی و قیمت انرژی، بیش از سایر بخشها لرزید.
نخستین و آشکارترین پیامد این تجاوز، افزایش قیمت نفت جهانی بود، از یک سو مختل شدن تولید و استراج نفت در کشورهای حاشیه خلیج فارس و از طرفی عبور و مرور کنترل شده کشتیها از تنگه هرمز که روزگاری شریان حیاتی انتقال نفت جهان، جهش قیمت نفت و به دنبال آن افزایش بهای بنزین را به دنبال داشت.
در نتیجه معطل ماندن کشتیها پشت تنگه هرمز، نه تنها صادرات نفت با اختلال مواجه گشت، بلکه مسیر حمل خودروهای تمامشده و قطعات یدکی نیز مسدود شد و خودروسازان بزرگ جهان یکباره بازار استراتژیک خاورمیانه را از دست دادند.
در سایه این جنگ اما به نظر میرسد که تمایل به خرید خودرو برقی افزایش پیدا کرده است.
تغییر رفتار خریداران؛ پیش به سوی خودرو برقی
در سوی دیگر، مصرفکنندگان نیز رفتار خود را تغییر دادهاند. افزایش سرسامآور قیمت بنزین که در اروپا به بیش از ۲ یورو در هر لیتر رسیده است معادلات اقتصادی را به هم زده است. دادههای کمیسیون اروپا نشان میدهد که قیمت بنزین در اتحادیه اروپا از آغاز جنگ، ۱۲ درصد جهش داشته است. در آمریکا نیز قیمت هر گالن بنزین از مرز ۵ دلار عبور کرده که یک رکورد تاریخی محسوب میشود.
در چنین شرایطی، بسیاری از خانوادهها و حتی شرکتهای حملونقل به این نتیجه رسیدهاند که دیگر نمیتوانند با خودروهای بنزینی قدیمی به زندگی ادامه دهند. مسیرهای جایگزین و امن برای تأمین سوخت وجود ندارد و ایران با کنترل تردد کشتیها در تنگه هرمز، عملاً بازار جهانی نفت را در گروی اراده خود قرار داده است.
این ناامیدی از سوختهای فسیلی، پنجره طلایی را برای خودروهای برقی گشوده است. مصرفکنندگان به این نتیجه رسیدهاند که خودروی برقی علاوه بر پاکتر بودن، یک انتخاب هوشمندانه اقتصادی نیز هست.
آمارهای منتشر شده در سه هفته گذشته، این تغییر رفتار را به وضوح نشان میدهند:
در آمریکا از زمان آغاز جنگ، استعلامهای خرید خودروی برقی نو ۲۸ درصد افزایش یافته است. جالبتر اینکه تقاضا برای خودروهای برقی کارکرده نیز ۱۵ درصد رشد داشته است، نشانهای از این که حتی مصرفکنندگان با بودجه محدود نیز به دنبال فرار از بنزین گران هستند.
در اروپا این تغییر در رفتار حتی چشمگیرتر بوده است؛ بزرگترین پلتفرم فروش آنلاین خودرو در فرانسه (Aramisauto) اعلام کرده که سهم فروش خودروهای برقی این شرکت از ۶.۵ درصد به ۱۲.۷ درصد رسیده است؛ رشدی معادل ۹۵ درصد در کمتر از یک ماه.
در نروژ که پیشروترین بازار خودروی برقی جهان است، خودروهای برقی برای نخستین بار در بازار دست دوم از خودروهای بنزینی پیشی گرفتهاند.
در بریتانیا، ثبتنام خودروهای برقی جدید در فوریه ۲۰۲۶ به ۹۰,۱۰۰ دستگاه رسید که نسبت به ۸۴,۰۵۴ دستگاه در سال قبل، افزایش قابل توجهی را نشان میدهد.
مقایسه هزینه برقی در برابر بنزینی
اما دلیل اصلی این استقبال گسترده چیست؟ پاسخ را باید در اعداد و ارقام جستجو کرد. هزینه نگهداری و سوخت خودروی برقی به مراتب کمتر از خودروی بنزینی است. این مزیت رقابتی در بحران کنونی به یک مزیت حیاتی تبدیل شده است.
به گزارش بانک آمریکا و دادههای سازمان «ترنسپورت اند اینوایرمنت در اروپا هزینه پنجساله مالکیت یک خودروی برقی مانند فولکسواگن ID.3 حدود ۲,۵۰۰ تا ۸,۵۰۰ یورو کمتر از یک خودروی بنزینی مشابه مانند فولکسواگن گلف است. تفاوت عمدتاً ناشی از هزینه سوخت و تعمیرات کمتر است.
در آمریکا دادههای منتشر شده نشان میدهد که هزینه ماهانه رانندگی با خودروی بنزینی ۱۶۲ دلار است، در حالی که این رقم برای خودروی برقی تنها ۷۶ دلار میباشد. به عبارت دیگر، مالک یک خودروی برقی در ماه بیش از ۸۶ دلار صرفهجویی میکند. اگر این صرفهجویی را در طول یک سال (بیش از ۱۰۰۰ دلار) و در طول عمر پنج ساله خودرو (بیش از ۵۰۰۰ دلار) محاسبه کنیم، رقم قابل توجهی به دست میآید.
این تفاوت فاحش، به ویژه در شرایطی که تورم جهانی در حال افزایش است و هزینههای زندگی فشار زیادی بر دوش خانوادهها وارد کرده، یک انگیزه قدرتمند برای تغییر به حساب میآید.
بیوایدی و تسلا ؛ برندگان بزرگ
درحالی که خودروسازان بزرگ دنیا که برقیها سهم کمتری از تولیدات آنها را شامل میشود با کاهش تیراژ و از دست رفتن بازار فروش روبهرو هستند، دو غول برقیساز جهان یعنی تسلا و بیوایدی در همین مدت با افزایش قابل توجه فروش روبهرو شدند. بیوایدی چین با رشد ۶۵ درصدی صادرات در ماه مارس، نشان داد که چگونه میتوان از این فرصت استفاده کرد. این شرکت پیشبینی صادرات خود در سال ۲۰۲۶ را از ۱.۳ میلیون به ۱.۵ میلیون دستگاه افزایش داده است.
تسلا نیز در کنار بیوایدی دیگر خودروسازی بود که افزایش فروش را تجربه کرد و قسمتی از بازاری که در خاورمیانه از دست داده بود را با افزایش فروش در بازار اروپا و بریتانیا جبران کرد.
تسریع روند جهانی برقیسازی
آنچه مسلم است، جهان به طور کلی به سمت خودروهای برقی حرکت میکرد، اما جنگ ایران این روند را به شدت تسریع کرده است. گزارشهای متعدد از افزایش آمار فروش خودروهای برقی در بسیاری کشورها حکایت دارد؛ از کره جنوبی و ژاپن گرفته تا برزیل و هند.
گوگل ترندز نیز افزایش بیسابقه جستجوهای عبارت «خرید خودروی برقی» را در سه هفته اخیر ثبت کرده است.
به نظر میرسد آنچه خودروسازان اروپایی با دهها میلیارد یورو سرمایهگذاری و تبلیغات در چند سال گذشته نتوانستند به انجام برسانند، یک جنگ چند هفتهای در خاورمیانه با یک شوک قیمتی به سرانجام رساند.
چالش جنگ برای خودروهای برقی؛ افزایش قیمت قطعات
اما همه چیز به سود خودروهای برقی نیست. جنگ ایران، چالشهای جدیدی نیز برای این صنعت نوپا ایجاد کرده است. اختلال در مسیرهای دریایی تنگه هرمز، زنجیره تأمین قطعات را تحت تأثیر قرار داده است.
قیمت قطعات حاوی تریلیوم (Tritium) که در برخی تجهیزات الکترونیکی و سیستمهای مدیریت باتری خودروهای برقی کاربرد دارد، تا ۲۰ تا ۲۵ درصد افزایش یافته است. تریلیوم مادهای نادر است که بخش عمده تأمین آن از منطقه خاورمیانه صورت میگرفت.
با بسته شدن مسیرهای دریایی، قیمت این ماده چند برابر شده و این افزایش قیمت به تدریج به قیمت تمامشده خودروهای برقی نیز منتقل خواهد شد. کارشناسان هشدار میدهند که در صورت ادامه بحران، صنعت خودرو با کمبود جدی در تأمین نیمههادیها و باتریهای خودروهای برقی مواجه خواهد شد که میتواند رشد این بازار را با مانع جدیدی روبهرو کند.
