هفت صبح، رامتین لطیفی | بازداشت نیکلاس مادورو توسط ایالات متحده، ونزوئلا را در وضعیتی مبهم قرار داده است؛ کشوری ثروتمند از نظر منابع نفتی که اکنون مشخص نیست چه کسی آن را اداره میکند. در ساعات پس از بازداشت مادورو، بلاتکلیفی سراسر ونزوئلا را فرا گرفت و صفهای طولانی در فروشگاهها و پمپبنزینها به وجود آمد و بسیاری از خیابانها در کشور ۲۹ میلیونی ونزوئلا خالی ماند. در ادامه، دونالد ترامپ روز شنبه اعلام کرد دلسى رودریگز، معاون رئیسجمهور و عضو هسته قدرتمند حاکم بر دولت، پس از بازداشت مادورو سوگند یاد کرده و حتی با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفتوگو داشته است؛ اظهاراتی که گمانهزنیها درباره انتقال قدرت به او را تقویت کرد.
طبق قانون اساسی ونزوئلا، در غیاب رئیسجمهور، معاون او بهطور خودکار سرپرستی ریاستجمهوری را برعهده میگیرد و دیوان عالی کشور نیز شامگاه شنبه دستور داد رودریگز این نقش را ایفا کند. با این حال، اندکی پس از اظهارات ترامپ، رودریگز در تلویزیون دولتی ظاهر شد؛ در حالی که برادرش خورخه رودریگز، رئیس مجلس ملی، دیوسدادو کابیو، وزیر کشور و ولادیمیر پادرینو لوپز، وزیر دفاع، در کنار او ایستاده بودند. او در این سخنرانی تأکید کرد که مادورو همچنان «تنها رئیسجمهور ونزوئلا» است.
این حضور جمعی پیامی روشن داشت: حلقه قدرتی که سالها در کنار مادورو حکومت کرده، دستکم در مقطع فعلی، متحد باقی مانده است. ولادیمیر پادرینو لوپز نیز از استقرار نیروهای نظامی خبر داد و خواستار شکلگیری جبههای متحد برای مقاومت در برابر «بدترین تجاوز» تاریخ این کشور شد.ترامپ همزمان هرگونه همکاری با ماریا کورینا ماچادو، رهبر اپوزیسیون و برنده جایزه صلح نوبل را منتفی دانست و گفت او از حمایت کافی در داخل کشور برخوردار نیست؛ موضعی که برخلاف خواسته کشورهای اروپایی، مسیر اپوزیسیون برای بهدست گرفتن قدرت را مسدود میکند.
ببرِ مادورو با لباسهای لوکس؛ دلسى رودریگز کیست؟
دلسی رودریگز که همزمان وزیر دارایی و نفت نیز هست، در نطق تلویزیونیاش، مردم را به آرامش فراخواند، بازداشت مادورو را «آدمربایی» خواند و وعده داد از منابع ملی ونزوئلا دفاع کند. دیوان عالی کشور نیز روز شنبه او را مأمور تصدی موقت ریاستجمهوری کرد. مادورو پیشتر رودریگز را به دلیل دفاع سرسختانهاش از دولت سوسیالیستی ونزوئلا، «ببر» خطاب کرده بود. او به همراه برادرش، بیش از یک دهه نقشی کلیدی در مدیریت سیاسی و اقتصادی کشور داشته است.
دلسى رودریگز، متولد ۱۸ مه ۱۹۶۹ در کاراکاس، دختر خورخه آنتونیو رودریگز، چریک چپگرای دهه ۱۹۷۰ و بنیانگذار حزب انقلابی «لیگای سوسیالیستا» است. او که وکیل و فارغالتحصیل دانشگاه مرکزی ونزوئلاست، از سال ۲۰۱۳ بهسرعت در ساختار قدرت پیشرفت کرد؛ ابتدا وزیر ارتباطات، سپس وزیر خارجه، و در سال ۲۰۱۷ رئیس مجلس موسسانی شد که اختیارات مادورو را گسترش داد. در سال ۲۰۱۸، مادورو او را بهعنوان معاون رئیسجمهور منصوب کرد و از او با عباراتی چون «جسور، آزموده و فرزند یک شهید انقلابی» یاد کرد.
در اوت ۲۰۲۴ نیز وزارت نفت به مسئولیتهایش افزوده شد تا مدیریت تحریمهای فزاینده آمریکا علیه صنعت حیاتی نفت را برعهده بگیرد. هرچند رودریگز معاون و اکنون وارث یک حکومت سوسیالیستی است و باید زندگی سادهای پیشه کند اما همواره لباسهای متنوع، شیک و گرانقیمت او سوژه مردم ونزوئلا و رسانهها بوده است؛ از این رو او را «ببر شیکپوش» خطاب میکنند.
کوکائین، فساد و مسلسلها؛ اتهامات مادورو چیست؟
دادستانهای آمریکایی روز شنبه کیفرخواستی را علنی کردند که نیکلاس مادورو و همسرش را به اداره دولتی فاسد متهم میکند؛ دولتی که به ادعای آنها هزاران تُن کوکائین را به ایالات متحده قاچاق کرده است. براساس این کیفرخواست، مادورو به چهار اتهام اصلی تحت پیگرد است: توطئه برای نارکوتروریسم، توطئه برای واردات کوکائین، نگهداری مسلسل و ادوات تخریبی و توطئه برای استفاده از این سلاحها علیه ایالات متحده.
این اتهامات همان مواردی است که نخستینبار در سال ۲۰۲۰ و در دوره اول ترامپ مطرح شده بود؛ با این تفاوت که در کیفرخواست جدید، نام همسر مادورو نیز افزوده شده است. دادستان کل آمریکا اعلام کرد مادورو و همسرش «بهزودی با تمام قدرت عدالت آمریکایی در خاک آمریکا و در دادگاههای آمریکا روبهرو خواهند شد.»
همچنین همسر مادورو متهم است در سال ۲۰۰۷ صدها هزار دلار رشوه دریافت کرده تا دیداری میان یک قاچاقچی بزرگ مواد مخدر و رئیس وقت اداره مبارزه با مواد مخدر ونزوئلا ترتیب دهد.در بخش دیگری از پرونده آمده است که برادرزادههای همسر مادورو در سال ۲۰۱۵ در گفتوگوهای ضبطشده، از ارسال محمولههای چندصد کیلویی کوکائین از «آشیانه ریاستجمهوری» سخن گفتهاند و خود را «در حال جنگ با ایالات متحده» توصیف کردهاند.
ترامپ: آمریکا بهطور جدی وارد صنعتنفت ونزوئلا میشود
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرد واشنگتن پس از بازداشت نیکلاس مادورو، قصد دارد «بهشدت» در صنعت نفت ونزوئلا نقشآفرینی کند؛ صنعتی که بربزرگترین ذخایر شناختهشده نفت جهان تکیه دارد. ترامپ روز شنبه در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت ایالات متحده در دوره پیشرو «بهطور جدی درگیر» صنعتنفت ونزوئلا خواهد شد.
با این حال، رئیسجمهور آمریکا ساعاتی بعد در کنفرانس خبری خود، چشمانداز گستردهتری ترسیم کرد و گفت ایالات متحده تا زمان شکلگیری یک انتقال قدرت «مناسب»، اداره ونزوئلا را برعهده خواهد گرفت. کشوری که بنا بر برآوردها، بزرگترین ذخایر نفتی اثباتشده جهان را در اختیار دارد. او وعده داد که در این مدت ونزوئلا «بهدرستی اداره خواهد شد» و «مردم این کشور مورد توجه قرار میگیرند».
جمهوریخواهان پشت ترامپ؛ تردیدهای کمصدا در اردوگاه ماگا
اکثریت جمهوریخواهان آمریکا از اقدام دونالد ترامپ در ربودن نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، حمایت کردهاند؛ هرچند در حاشیه، زمزمههایی از نارضایتی در میان هواداران جنبش «آمریکا را دوباره عظیم کنیم» شنیده میشود که نگران آغاز جنگی بیپایان دیگر هستند. دونالد ترامپ از زمانی که در سال ۲۰۱۵ از پلهبرقی برج ترامپ پایین آمد و نامزدی نخستین دوره ریاستجمهوری خود را اعلام کرد، خود را مخالف سیاست خارجی جنگطلبانه سنتی آمریکا معرفی کرده بود.
او بارها رقبای سیاسیاش را «جنگافروز» و «باز شکاری جنگ» خوانده و وعده داده بود تمرکز واشنگتن را از مداخلات خارجی به مشکلات داخلی آمریکا بازگرداند. اما ربودن رئیسجمهور ونزوئلا و اعلام اینکه ایالات متحده «کشور آمریکای لاتین را اداره خواهد کرد»، بلافاصله ترامپ را در معرض مقایسه با همان جنگهای تغییر رژیم قرار داد که او سالها علیه آنها موضع گرفته بود. برخی منتقدان در درون پایگاه اجتماعی ترامپ، بهویژه در میان هواداران ماگا که از شعار «اول آمریکا» و پرهیز از درگیریهای خارجی حمایت میکردند، اکنون نسبت به حرکت واشنگتن بهسوی جنگ با ونزوئلا ابراز نگرانی کردهاند.
با این حال، نفوذ ترامپ در سیاست جمهوریخواهان همچنان قوی به نظر میرسد و اغلب قانونگذاران این حزب از اقدام او تمجید کردهاند. در میان جمهوریخواهان، مارگوری تیلور گرین از معدود چهرههایی بود که با صراحت با این اقدام مخالفت کرد.
