هفت صبح| یک روز پس از آغاز عملیات نظامی گسترده آمریکا و اسرائیل علیه ایران و شروع موجی از حملات تلافیجویانه در منطقه، یک نظرسنجی تازه نشان میدهد حمایت افکار عمومی آمریکا از این اقدام بسیار پایین است. به علاوه، با اعلام کشته شدن نخستین نظامیان آمریکایی در این درگیری، فشار بر کاخ سفید و شخص دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای افزایش یافته است.
نتایج اولیه؛ مخالفت گسترده، تردید فراگیر
براساس نظرسنجی مشترک رویترز و ایپسوس که از شنبه آغاز و یکشنبه به پایان رسید، تنها یک نفر از هر چهار آمریکایی از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران حمایت کردهاند. جالب است بدانید که این نظرسنجی پیش از اعلام رسمی کشته شدن نخستین نظامیان آمریکایی انجام شد؛ رخدادی که میتواند فضای سیاسی را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد و افکار عمومی این کشور را بیش از پیش مقابل جنگافروزی دولتشان قرار دهد. طبق این دادهها:
۴۳ درصد از پاسخدهندگان با جنگ مخالفاند
۲۹ درصد مردد یا بینظر هستند
تنها ۲۵ درصد از حملات حمایت کردهاند
گفتنی است، در میان جمهوریخواهان، میزان حمایت بالاتر اما نه قاطع است؛ ۵۵ درصد موافق، ۱۳ درصد مخالف و ۳۲ درصد مرددند. نکته قابل توجه اینکه ۴۲ درصد جمهوریخواهان گفتهاند اگر این عملیات به کشته یا زخمی شدن نظامیان آمریکایی در خاورمیانه منجر شود، احتمال حمایتشان کاهش مییابد. در میان دموکراتها، مخالفت بسیار پررنگتر است:
۷۴ درصد مخالف، ۷ درصد موافق و ۱۹ درصد مرددند.
ترامپ: ماموریتی تا تحقق همه اهداف
دونالد ترامپ، روز یکشنبه وعده داد عملیات را تا «تحقق همه اهداف» ادامه خواهد داد و آن را «ماموریتی عادلانه» توصیف کرد. او با اشاره به سه نظامی کشتهشده آمریکایی گفت: «به احتمال زیاد، پیش از پایان کار، افراد بیشتری نیز جان خواهند باخت.» ترامپ ایران را «تهدیدی وجودی» برای آمریکا توصیف کرد و مدعی شد رهبران این کشور علیه تمدن، جنگ به راه انداختهاند اما نتایج نظرسنجی نشان میدهد بخش بزرگی از جامعه آمریکا این روایت را نمیپذیرد و با لفاظیهای رئیسجمهورشان همدل نیستند. یکی از نشانههای این موضوع، فضای مجازی آمریکاست. کاربران فضای مجازی آمریکا به سراغ خانواده ترامپ رفتهاند و با ساخت تصاویری که در آن بارون ترامپ، کوچکترین فرزند رئیسجمهور آمریکا، در صفوف سربازان اعزامی به خاورمیانه، هشتگ «بارون را بفرست» را به ترند فضای مجازی تبدیل کردند.
سایه انتخابات میاندورهای
این تحولات در حالی رخ میدهد که انتخابات میاندورهای کنگره در نوامبر پیش روست. این انتخابات برای دولت ترامپ بسیار حیاتی و سرنوشتساز است، چرا که اکنون جمهوریخواهان علاوه بر دولت، هم اکثریت مجلس نمایندگان و هم اکثریت مجلس سنا را در اختیار دارند و اگر در انتخابات پیش رو، اکثریت هر دو مجلس را به دموکراتها واگذار کنند، اولین اتفاقی که در کنگره دموکراتها رقم خواهد خورد، استیضاح ترامپ است. برآوردها حاکی از آن است که اگر این اتفاق رخ دهد، احتمال بالایی وجود دارد که موجب عزل رئیسجمهور آمریکا شود.
با تمام این اوصاف، جمهوریخواهان به طور عمده پشت ترامپ در مقابل ایران صف کشیدهاند، اما این موضع میتواند با شعارهای پیشین او در تضاد قرار گیرد. ترامپ در کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود به «جنگهای بیپایان» پایان دهد و رویکرد «اول آمریکا» را جایگزین مداخلهگری خارجی کند.
اکنون برخی چهرههای محافظهکار هشدار دادهاند که ادامه جنگ ممکن است پایگاه سنتی او، بهویژه حامیان جنبش «ماگا» را دچار تردید کند. باید این نکته را هم در نظر داشت که او ظرف یکسال بیشتر از کل دوران جو بایدن و باراک اوباما وارد جنگهای جدید شده است. داگ باندو، پژوهشگر ارشد در مؤسسه کیتو، در گفتوگو با الجزیره تأکید کرد کشته شدن نظامیان آمریکایی «هزینه واقعی جنگ را به خانهها میآورد» و بسیاری از آمریکاییها تمایلی به درگیر شدن در یک منازعه طولانی در خاورمیانه ندارند.
اقتصاد؛ پاشنه آشیل سیاسی
یکی از مهمترین یافتههای نظرسنجی این است که ۴۵درصد آمریکاییها گفتهاند اگر قیمت بنزین یا نفت در داخل افزایش یابد، کمتر از عملیات علیه ایران حمایت خواهند کرد. این رقم شامل ۳۴درصد جمهوریخواهان و ۴۴ درصد مستقلهاست. با توجه به اینکه درگیری اخیر مسیرهای حیاتی تجارت انرژی را تهدید کرده و برخی شرکتها حملونقل خود را متوقف کردهاند، نگرانی درباره افزایش قیمت سوخت جدی است. دموکراتها نیز با دقت تحولات افکار عمومی را دنبال میکنند. این حزب «هزینه زندگی» و قدرت خرید را به محور اصلی کارزار انتخاباتی خود تبدیل کرده و برخی نامزدها، سیاست خارجی تهاجمی ترامپ، از جمله اقدامانی مانند ربایش رهبر ونزوئلا، نیکلاس مادورو را در تضاد با شعارهای اقتصادی او میدانند.
شکاف در حزب دموکرات و فشار برای مهار جنگ
واکنش دموکراتها یکدست نبوده است. دستکم یک سناتور دموکرات از حملات حمایت کرده، اما در عین حال قریب به اتفاق دموکراتها درباره توجیههای ترامپ ابراز تردید کردهاند و شماری نیز با صراحت کامل، حملات به ایران را محکوم کردهاند. چند سناتور دموکرات اعلام کردهاند کشته شدن نظامیان آمریکایی ضرورت تصویب «قطعنامه اختیارات جنگی» را برجسته میکند؛ قطعنامهای که هرگونه اقدام نظامی بیشتر را منوط به تأیید کنگره میکند.
البته ممکن است در صورت تصویب این قانون در کنگره، دونالد ترامپ با استفاده از اختیارات رئیسجمهور، آن را وتو کند. برای اینکه این ابزار از دست ترامپ گرفته شود، سهچهارم نمایندگان هر دو مجلس باید به این طرح رای مثبت دهند تا از گزند وتوی ترامپ در امان بمانند. کریس ون هولن، از حامیان این طرح، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ترامپ گفت ما را وارد جنگ نخواهد کرد. ولی این جنگ دستپخت اوست.» انتظار میرود رأیگیری درباره این قطعنامه در روزهای آینده انجام شود.
جمعبندی: جنگی پرهزینه در آستانه رأیگیری
نظرسنجی رویترز-ایپسوس نشان میدهد دولت آمریکا در آغاز این درگیری از پشتوانه مردمی قدرتمندی برخوردار نیست. با افزایش تلفات، احتمال رشد قیمت سوخت و البته مقاومت ایران در برابر متجاوزین به خاک خود، شکافهای سیاسی عمیقتر خواهد شد.
در شرایطی که اقتصاد و هزینه زندگی اولویت اصلی رأیدهندگان است، ادامه جنگ میتواند به عاملی تعیینکننده در رقابتهای میاندورهای تبدیل شود.
