حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران و پاسخ گسترده ایران، بازار جهانی نفت را تحت تأثیر شدید قرار داد و شکاف میان سود کوتاهمدت و ریسک بلندمدت را برای عربستان سعودی و امارات متحده عربی آشکار کرد. این دو کشور به عنوان بزرگترین صادرکنندگان نفت منطقه، از جهش قیمت برنت (تا ۸۲٫۳۷ دلار در ۲ مارس) سود میبرند، اما تهدید ایران به بستن تنگه هرمز (که ۲۰ میلیون بشکه در روز، معادل ۲۰ درصد نفت جهان را عبور میدهد) صادراتشان را تهدید میکند.
در همین راستا «عرب نیوز» گزارش داد برنت ۷٫۴ درصد افزایش یافت و به ۷۸٫۲۸ دلار رسید، در حالی که «سیانبیسی» از توقف مؤثر کشتیرانی در هرمز و افزایش نرخ بیمه خبر داد. عربستان با خط لوله شرق-غرب میتواند بخشی از صادرات را دور بزند، اما امارات با حملات به ابوظبی و دبی آسیب دید. ترامپ اعلام کرد آمریکا بیمه و اسکورت کشتیها را تأمین میکند، اما کارشناسان Fitch Ratings هشدار دادند اختلال طولانی قیمت را ۵-۲۰ دلار افزایش میدهد. این تحولات، ریاض و ابوظبی را در موقعیتی دوگانه قرار داده است. از یک سو سود از قیمت بالا برای تأمین بودجه چشم انداز ۲۰۳۰، از سوی دیگر هراس از اختلال که اقتصادشان را فلج کند.
جهش قیمت نفت و سود کوتاهمدت برای عربستان و امارات
جهش قیمت نفت پس از حمله به ایران، سود قابل توجهی برای عربستان سعودی و امارات ایجاد کرده است. گزارش «عرب نیوز» نشان میدهد برنت تا ۸۲٫۳۷ دلار افزایش یافت و سپس به ۷۸٫۲۸ دلار (۷٫۴ درصد رشد) رسید. عربستان به عنوان بزرگترین صادرکننده، از این جهش مستقیم سود میبرد؛ هر دلار افزایش قیمت، میلیاردها دلار درآمد اضافی ایجاد میکند. امارات نیز، با تولید روزانه حدود ۳ میلیون بشکه، از این روند منتفع شده است.
از منظر اقتصادی، این افزایش به تأمین بودجه چشمانداز ۲۰۳۰ عربستان کمک میکند که بر تنوعبخشی تمرکز دارد اما همچنان ۴۰ درصد درآمد را از نفت میگیرد. «سیانبیسی» گزارش داد اوپکپلاس تولید را کمی افزایش داد و عربستان و امارات ظرفیت مازاد دارند. افزایش ۷ درصدی قیمت میتواند درآمد سالانه ریاض را تا ۱۰-۱۵ میلیارد دلار بالا ببرد. این سود به محمد بن سلمان اجازه میدهد پروژههای داخلی را تسریع کند و ریاض و ابوظبی از تنش برای تقویت موقعیت در اوپک استفاده میکنند.
این در حالی است که جهش قیمت کوتاهمدت است و اگر اختلال هرمز ادامه یابد، سود به زیان تبدیل میشود. چه آنکه عربستان و امارات «سوار بر موج قیمت» هستند اما وابستگی به صادرات، سود را شکننده میکند. گزارش Fitch Ratings تأکید دارد اختلال موقت قیمت را محدود نگه میدارد، اما طولانیمدت میتواند اقتصاد منطقه را تحت فشار قرار دهد. در نهایت، این سود کوتاهمدت ریاض و ابوظبی را به سمت احتیاط سوق داده تا از تشدید بیشتر جلوگیری کنند.
تهدید اختلال در تنگه هرمز و ریسک صادرات
تهدید اختلال در تنگه هرمز، بزرگترین هراس عربستان و امارات است. «سیانبیسی» گزارش داد ایران تنگه را تهدید به بستن کرد و کشتیها از عبور اجتناب کردند؛ بیش از ۱۵۰ نفتکش منتظر ماندند. تنگه ۲۰ درصد نفت جهان (۲۰ میلیون بشکه روزانه) را عبور میدهد که عربستان ۵٫۵ میلیون بشکه از آن را صادر میکند. از این رو اختلال حتی موقت، صادرات ریاض را فلج میکند. از سوی دیگ امارات با حملات به جبل علی و ابوظبی آسیب دید. برابر دادههای EIA، عربستان تنها ۲٫۴ میلیون بشکه از خط لوله شرق-غرب دور میزند. چرا که گزارش «عرب نیوز» تأکید دارد اختلال طولانی اقتصاد را نابود میکند.
تأثیر بر زیرساختهای صادراتی، بیمه و کشتیرانی
اما تأثیر بر زیرساختها، بیمه و کشتیرانی، سود قیمت را خنثی میکند. «سیانبیسی» گزارش داد نرخ بیمه و کشتیرانی به رکورد رسید و ترامپ بیمه دولتی وعده داد. عربستان پالایشگاه آسیب دید (آتش کوچک) و امارات حملات مستقیم داشت. بنابراین توقف کشتیرانی هزینهها را افزایش میدهد. در مجموع، حمله به ایران قیمت نفت را افزایش داد و سود کوتاهمدت برای عربستان و امارات آورد اما اختلال در تنگه هرمز ریسک بزرگی است. اهمیت موضوع در حفظ ثبات اقتصادی و هشدار نسبت به پیامدهای اختلال است که می تواند در بلندمدت بر اقتصاد اعراب اثرگذار شود.
منبع: خبرآنلاین
