هفت صبح، حمید رجبی| مهاجرت اغلب با چالشهایی همراه است. یکی از این چالشها، مرگ در غربت و تصمیم برای انتقال جسد از کشور به کشوری دیگر است؛ چراکه این کار در کنار مراحل اداری متعدد، هزینه نسبتا زیادی برای خانواده متوفی ایجاد میکند. البته این ممکن است برای یک توریست و گردشگر نیز اتفاق بیفتد که این چالش برای خانواده یا نزدیکان او نیز وجود دارد. شاید بسیاری از افرادی که در دنیا اقدام به مهاجرت میکنند، در سالهای اول زندگی جدید خود، به یکی از زوایای پنهان این کار فکر نمیکنند اما در نهایت زمانی فرا میرسد که یا خود یا اطرافیان باید یک تصمیم بزرگ بگیرند.
زمانی که شخص مهاجر درخواست کرده باشد پس از مرگ، جسدش در کشور و زادگاه خودش دفن شود یا اینکه خانواده او چنین تصمیمی را گرفته باشند.انتقال جسد (که در اصطلاح بینالمللی به آن ریپاترییشن گفته میشود) تقریبا از همه کشورها با حساسیت و طی مراحل اداری و پزشکی مختلف همراه است، به همین دلیل مشقتهای فراوانی خواهد داشت.
فرآیند انتقال
همانطور که اشاره شد، این انتقال مراحل مختلفی دارد که در ادامه مهمترین آنها را مرور میکنیم.
* اخذ گواهی فوت رسمی که توسط پزشک یا مرجع رسمی کشور محل فوت انجام میشود.
* صدور مجوز انتقال جسد و دریافت مجوزهای لازم از مقامات محلی (مثلا اداره بهداشت، پلیس یا سازمان قضایی) چراکه در برخی کشورها باید گواهی شود که فوت طبیعی بوده و جسد بیماری واگیردار ندارد.
* جسد باید توسط یک مرکز مجاز تحت اقدامات بهداشتی (مثل مومیایی کردن یا بستهبندی ویژه) آماده شود. معمولا جسد در تابوت مخصوص حمل بینالمللی (ضد نشت و هوابندی شده) قرار داده میشود.
* ترجمه گواهی فوت و سایر مدارک به زبان کشور مقصد (با تایید رسمی/مهر نوتاری) موردی اجباری است.
* گرفتن مجوز کنسولی از سفارت کشور مقصد که با مراجعه به سفارت یا کنسولگری کشور مقصد برای گرفتن مجوز حمل جسد انجام میشود.
* مجوز صادرات جسد توسط مرجع رسمی مثل اداره مهاجرت، وزارت بهداشت یا گمرک نیز الزامی است.
* هماهنگی با شرکتهای حمل جسد یا شرکتهای هواپیمایی که مجوز حمل جسد دارند همچنین تهیه بلیت پرواز مخصوص حمل جسد (معمولا در بخش باربری خاص).
* تشریفات در کشور مقصد که در بدو ورود جسد، باید گمرک و بهداشت مرزی جسد را بررسی کنند.
باید توجه داشت که بسته به کشورها، ممکن است مدارک بیشتر یا کمتری نیاز باشد (مثلا در موارد بیماریهای خاص یا مرگ مشکوک).
مراجعه به وزارت امور خارجه
اگر خانواده یا بستگان فرد فوت شده در ایران باشند و بخواهند جسد متوفی به ایران بازگردانده شود، باید به اداره سجلات و احوال شخصیه که در ساختمان شماره 3 وزارت امور خارجه در تهران واقع شده است، مراجعه و با قرار دادن وثیقه یا پذیرفتن تعهدات مالی درخواست حمل جنازه به ایران را ارائه کنند. سپس وزارت امور خارجه در ایران مجوز پرداخت هزینههای کفن و دفن را به سفارت ایران در کشور مبدا انتقال میدهد و فرایند حمل جنازه رسما آغاز میشود. باید توجه داشت که شرکتهای کفن و دفن در کشور مبداء گواهی بهداشتی، گواهی حمل و نقل و گواهی مومیایی شدن را ارائه می کنند.
شرایط و هزینه انتقال از آمریکا به ایران
به دلیل اینکه بخش زیادی از مهاجران ایرانی، کشور مقصد خود را آمریکا در نظر میگیرند، شرایط انتقال جسد از این کشور به ایران و هچنین هزینههای جانبی آن را محاسبه کردهایم.
مراحل انتقال جسد از آمریکا به ایران تفاوت زیادی با شرایط کشورهای دیگر ندارد فقط اینکه باید گواهی فوت رسمی از ایالت محل فوت تهیه شود و حتما باید شرکتهای خدمات تدفین (Funeral Home) این کار را انجام دهند. معمولا دفاتر ترجمه رسمی مورد تأیید سفارت ایران، کار ترجمه رسمی مدارک به فارسی را انجام میدهند.
هزینه حدودی انتقال جسد از آمریکا به ایران (سال ۲۰۲۵)
همانطور که پیشتر اشاره شد، انتقال جسد از کشور آمریکا به ایران، هزینههای متعددی را ایجاد میکند که در ادامه ابتدا جزئیات و در نهایت هزینه کلی این انتقال تشریح خواهد شد.آمادهسازی جسد (مومیایی، تابوت فلزی) ۲۵۰۰ تا ۴۵۰۰ دلار، مدارک قانونی (گواهی فوت، مجوز حمل، ترجمه رسمی) ۲۰۰ تا ۵۰۰ دلار، خدمات Funeral Home (هماهنگی حمل، آمادهسازی مدارک) ۱۵۰۰ تا ۳۵۰۰ دلار، هزینه حمل بار هوایی (پرواز بینالمللی) ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ دلار، هزینههای فرودگاه و ترخیص در ایران۲۰۰ تا ۵۰۰ دلار.
بنابراین مجموع تقریبی کل هزینهها حدود ۷۰۰۰ تا ۱۴۰۰۰ دلار بسته به شرایط (ایالت مبداء، شرکت حمل، نوع تابوت، خط هوایی) است. به دلیل اینکه هیچگونه پرواز مستقیم از آمریکا به ایران و بلعکس وجود ندارد، معمولا برخی شرکتهای هواپیمایی (مثل قطر ایرویز، ترکیش ایرلاینز، امارات، یا لوفتهانزا) حمل جسد به ایران را انجام میدهند. به همین دلیل هزینه انتقال جسد افزایش خواهد داشت.
متوفی بیمه دارد؟
اگر متوفی بیمه مسافرتی بینالمللی یا بیمه انتقال جسد داشته باشد (مثل بیمههای سفر ویژه یا بعضی بیمههای درمانی)، این هزینهها تا حد زیادی از طرف بیمه پرداخت میشود.بعضی خانوادهها به جای انتقال جسد کامل، درخواست خاکستر کردن و انتقال خاکستر میکنند که بسیار ارزانتر است (حدود ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ دلار).
بیایید فرض کنیم جسد از ایالت کالیفرنیا (مثلا شهر لسآنجلس) قرار است به ایران (فرودگاه امام خمینی) منتقل شود.
حالا هزینهها را دقیقتر محاسبه میکنیم. تخمین دقیق هزینه انتقال جسد از لسآنجلس (کالیفرنیا) به تهران (ایران) در سال ۲۰۲۵ به این شرح است: صدور گواهی فوت رسمی (Death Certificate) ۵۰ تا ۱۲۰ دلار، ترجمه رسمی گواهی فوت + تایید دفتر حافظ منافع ایران۱۵۰ تا ۳۰۰ دلار، آمادهسازی جسد (مومیایی و آرایش، گواهی بهداشت) ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ دلار، خرید تابوت فلزی ضدنشت (مورد تایید برای پرواز) ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ دلار، دریافت مجوز حمل جسد (Transit Permit) از کالیفرنیا۵۰ تا ۱۰۰ دلار، خدمات Funeral Home (حمل جسد به فرودگاه، تنظیم مدارک، بارگیری) ۲۰۰۰ تا ۳۵۰۰ دلار، هزینه باربری هوایی (مثلا با قطر ایرویز، امارات یا ترکیش ایرلاینز) ۳۰۰۰ تا ۴۵۰۰ دلار، هزینههای ترخیص جسد در فرودگاه امام خمینی (مالیات + ترخیص + آمبولانس) ۲۰۰ تا ۴۰۰ دلار؛ بنابراین مجموع کلی تخمین: حدود ۹۰۰۰ تا ۱۴۰۰۰ دلار خواهد بود که در بیشترین حالت برابر با پول ملی ایران و با محاسبه دلار 82 هزار تومانی، به رقم 1 میلیارد و 148 میلیون تومان خواهیم رسید.
منبع قیمتها: Peyman Memorial Funeral Services
