روزنامه هفت صبح، سارا غضنفری| ماجرای واردات خودروهای صفر همان داستانی است که حالا همه کارها انجام شده و به انتهای داستان رسیده است. البته که انتهای داستان با پیچ و خم ادامه دارد و همه منتظرند تا در نهایت هیات وزیران آییننامه را تصویب کند. یا بهتر بگوییم هیات وزیران و دولت همان آییننامه نوشته شده توسط وزارت صمت را بیکم و کاست تایید کند تا سرانجام خودروهای وارداتی به خیابانها و مرحله عرضه و فروش برسند.
حرف و حدیثهای موافقان و مخالفان واردات خودروهای صفر و کارکرده در فضای واقعی و مجازی تمامی ندارد. عدهای سفت و سخت معتقدند باید واردات انجام و از بهانهجویی و سنگاندازی جلوگیری شود و عدهای دیگر هم میگویند اصلا واردات خودرو به ما چه مربوط؛ ما که توان خرید این خودروها را نداریم. در این گزارش از تاثیر واردات خودرو برقشر متوسط جامعه میگوییم.
از تاثیر واردات بر قیمتها و بازار خودرو و از همه مهمتر کیفیت تولیدات داخلی. علی خسروانی، کارشناس حوزه بازار و واردات خودرو از جمله کسانی است که به ضرس قاطع معتقد است پشت واردات خودرو بایستیم تا آییننامه هم زودتر تصویب شود و مردم خودروهای باکیفیت را ببینند.
تاثیر واردات بر بازار خودرو
علی خسروانی در گفتوگو با هفتصبح درباره تاثیر واردات خودروهای خارجی (چه کارکرده یا صفر) بر بازار داخلی میگوید: «واردات خودرو که انجام شود، تخلیه حباب قیمتی شرکتها و قیمت بازار صورت میگیرد. این تخلیه حباب که انجام شود، دسترسی باعث کاهش تقاضا میشود. در واقع تقاضاهای کاذب، تقاضاهای سرمایهگذارانه و تقاضاهایی که برای سفتهبازی به میدان خواهند آمد را کاهش میدهد.
همچنین دسترسی به قیمتهای واقعی شرکتها، برای مصرف کنندهها امکانپذیرتر نیز میشود.در واقع اتفاق خوبی که در این میان رخ میدهد این است که قیمت بازار کاهش پیدا میکند. چون در حال حاضر مصرفکننده مخصوصا از طبقه متوسط باید با سرمایهگذار رقابت کند و این برایش سخت است؛ چون سرمایهگذار به لحاظ مالی، توان بیشتری دارد. وقتی آنها کنار بروند، در واقع فضایی برای طبقه متوسط باز میشود که به خودروهای به اندازه سرمایه خود دسترسی بهتری پیدا کند.»
یعنی منظور شما این است که وقتی واردات انجام شود، مصرفکننده میتواند خودرویی با قیمت فعلی کارخانه بخرد و در واقع قیمت بازار آن خودرو حذف شود؟ «بله یا حداکثر با 10 درصد بالاتر از قیمت کارخانه میتوانند خرید کنند. در واقع حباب وسط کم میشود.»
واردات برای از ما بهتران نیست
عدهای معتقدند خودروهای خارجی گران خواهد بود و تلاش برای واردات آن بیهوده است و اصلا ما در این بازی جایی نداریم! از سوی دیگر، عدهای مدام این سوال را میپرسند که بالاخره واردات انجام میشود؟ ما ماشین بخریم یا دست نگه داریم؟
علی خسروانی میگوید:«واردات خودرو برای همه است و روی بازار خودرو تاثیر میگذارد و تمام خودروها و اقشار را نیز شامل میشود. به این شکل نیست که فقط خودروهای گرانقیمت دچار ریزش شوند. به تناسب آن تمام خودروهای قیمت پایینتر هم از این تاثیر بهره میبرند و کاهش قیمت را تجربه میکنند. این تفکر که اصلا واردات خودرو تاثیری ندارد، اشتباه و سنگاندازی است. واردات خودروی خارجی تاثیر بر رقابت، کیفیت و بازار خودرو دارد.
فضا رقابتی میشود؛ کیفیت بالا میرود
سالهایی که واردات خودرو باز بود، ما شاهد این تاثیر بر ارتقای کیفیت خودروها و فضای رقابتی بودیم. این کارشناس حوزه بازار و واردات این دو مسئله یعنی ایجاد رقابتپذیری و ارتقای کیفیت را نیز در نظر گرفته و تاکید میکند:« واردات خودرو روی کیفیت خودروها تاثیر میگذارد و همین باعث میشود سطح ذائقه مصرفکنندهها بالا برود.
وقتی مصرفکننده خودروهای وارداتی را سوار شود، شاید کیفیت برخی خودروهای داخلی دیگر چندان برایش جذاب نباشد و همین موضوع باعث میشود تولیدکننده ما مجبور باشد برای افزایش رضایتمندی مشتریها کیفیت را بالا ببرد. مورد بعدی وقتی فضا رقابتی شود، تولیدکننده مجبور است با خودروهای وارداتی وارد چالش شده و افزایش کیفیت دهد. اخیرا تولیدکنندهها به سمت افزودن گزینه نشاندهنده باد تایر خودرو میروند. این آپشن جذاب نشاندهنده باد لاستیک خودرو چون مردم آن را در ماشینهای مونتاژی دیدهاند، آن را مطالبه و تولیدش هم توسط خودروسازهای داخلی انجام میشود.»
او همچنین به دوران طلایی واردات خودرو در دهه 90 اشاره کرده و میگوید:« زمانی که واردات باز شد، در آن زمان چه اتفاقی در بازار خودروی داخلی افتاد؟ و وقتی واردات بسته شد، چه اتفاقی رخ داد؟ در آن زمان تحریم و گران شدن ارز وجود داشت اما مردم از قیمت خودرو ناراضی نبودند. قیمت خودرو متناسب با تورم و نرخ دلار گران میشد نه 10 برابر بیشتر!
اتفاقی که رخ داد این بود که زیان خودروسازان از سال 96 که واردات ممنوع شد، آغاز شد. در آن زمان که واردات باز بود، هم مونتاژکار مونتاژ میکرد، هم تولیدکننده تولید میکرد و هم واردکننده واردات انجام می داد. مردم هم با توجه به سرمایه و ذائقه خود انتخاب میکردند و فضا رقابتی بود.
اتفاقا اگر با واردات بتوانیم این هجمه تقاضا را از بازار خودرو برداریم، تولیدکنندهها به راحتی میتوانند به قیمت رقابتی و قیمت مدنظر خود محصول تولیدیشان را بفروشند و خودرو از کالای سرمایهای خارج میشود. چه زمانی خودرو از کالای سرمایهای خارج میشود؟ وقتی تورم در بازار خودرو از تورم جاری کمتر یا متعادل باشد. وقتی تورم بازار خودرو از تورم جاری پیشی میگیرد، تبدیل به کالای سرمایهای میشود.»
دولت برای واردات عجله کند
سوالی که این روزها همه میپرسند، این است؛ پس ماشینها چه زمانی عرضه خواهند شد؟ اصلا در چه مرحلهای قرار داریم؟ به گفته علی خسروانی، ماشینها در حال ترخیص از گمرک است. هفته گذشته هزار دستگاه النترا ترخیص شد، کیا آمده و انگار چانگان مجوز پلاک هم گرفته است. آییننامه توسط وزارت صمت نوشته شده و امیدواریم دولت بدون تغییر آییننامه واردات را زودتر ابلاغ کند. ما احتمال میدهیم در اواسط شهریور این ماجرا به سرانجام برسد.
