علی هادیزاده| وقتی قبض آب و برق و گاز درِ خانهمان میآید، یکی از اولین کارهایی که میکنیم لعنتکردن زندگی و هزینههای آن است. هزینههایی که به نظر ما بسیار ناجوانمردانه وضع شدهاند و باید کمتر از این میزان باشند. ولی اگر نگاهی به کشورهای همسایه و یا کشورهای پیشرفته بیندازید متوجه میشوید آنقدر که فکر میکردید هزینهها زیاد نبوده و اتفاقا در یکی از ارزانترین نقاط دنیا از لحاظ هزینه انرژی و آب و غیره زندگی میکنید. برای اینکه درک بهتری از این ماجرا داشته باشید، به سراغ چند کشور اطراف خودمان و چند کشور پیشرفته دنیا رفتهایم و میزان هزینه قبوض را به نسبت حقوق دریافتی مشخص کردهایم. در تهران میانگین حقوق دریافتی حدود یکمیلیون و ۵۰۰هزار تومان اعلام شده است. ولی همانطور که میدانید معمولا در خانوادههای چهارنفره، دونفر کار میکنند تا حساب و کتاب زندگی جور شود. به همین خاطر در دیگر نقاط دنیا نیز حقوق هر فرد را ضرب در دو کردهایم تا شرایط آنجا را به وضعیت تهران نزدیک کنیم.
*** ایران
در ایران به نسبت باقی کشورها تعرفههای خوبی برای آب و برق و گاز وضع شده است. تعرفههایی که اکنون در مورد انرژیهای اصلی وضع شدهاند، بهخاطر ممنوعیت افزایش قیمت آب و برق و سوخت در سال ۹۶ متعلق به سال ۹۵ هستند. در سال ۹۵ در قالب بررسی لایحه بودجه آن سال، نمایندگان مجلس شورای اسلامی تصویب کردند که وزارت نیرو میتواند علاوه بر دریافت نرخ آببهای شهری و نیز دریافت بهای برق از مشترکان ١۵تومان به ازای هر مترمکعب فروش آب شرب و سهتومان به ازای هر کیلووات ساعت برق از مشترکان عوارض دریافت کند. برای گاز نیز نحوه احتساب پلکانی حذف شده و مشترکان اعم از پرمصرف و کممصرف به ازای مصرف هر مترمکعب گاز ۱۵۰تومان میپردازند. ما برای اندازهگیری میزان هزینه «ماهانه» یک خانواده چهارنفره در تهران به سراغ قبض دوستان و آشنایان رفتیم. قبضهایی که به صورت میانگین هزینه برق حدود ۲۵هزار تومان، هزینه آب حدود ۱۵هزار تومان و هزینه گاز حدود ۳۰هزار تومان بود. به صورت کلی مجموع این هزینهها به حدود ۷۰ تا ۱۰۰هزار تومان میرسد. میانگین درآمد هرفرد در تهران حدود یکمیلیون و ۵۰۰هزار تومان است و اگر دوفرد شاغل را در یک خانواده چهارنفره در نظر
بگیریم، به حدود سهمیلیون تومان در ماه میرسیم. با این حساب نسبت قبض پرداختی به درآمد هر خانوار به حدود سه تا چهاردرصد میرسد.
*** ترکیه
ترکیه یکی از کشورهایی است که هزینههای مصرفی بالایی بهخصوص در زمینه گاز دارد. هزینه گاز مصرفی که البته در همهجای ترکیه هم در دسترس نیست، حدود یک لیر به ازای هر متر مکعب است. البته از طرفی میزان درآمد افراد هم بالاست و در شهرهای مهمی مثل استانبول خانوادهها به راحتی از پس پرداخت قبضهای خود برمیآیند. البته فقط از عهده قبض، وگرنه در مورد هزینههای جاری دیگری مثل اجاره آپارتمان در شهرهای بزرگ، باید حدود دومیلیون تومان ماهانه پرداخت کنند. درآمد مردم این کشور در شهر استانبول به صورت میانگین حدود دومیلیون و ۳۰۰هزار تومان است. درآمدی که با درنظرگرفتن دوفرد شاغل در هر خانوار به حدود چهارمیلیون و ۶۰۰هزار تومان میرسد. طبق آمار مصرفی ترکیه، هزینه برق یک خانواده چهارنفره در یکماه حدود ۱۰۷هزار تومان، هزینه آب حدود ۹۴هزار تومان و هزینه گاز به حدود ۲۰۰هزار تومان میرسد. یعنی مجموع قبوض عددی حدود ۴۰۰هزار تومان را به ما نشان میدهند. با توجه به درآمد خانوادههای ترکیهای این قبض حدود ۸٫۵درصد از درآمد یک خانواده چهارنفره را در برمیگیرد.
*** امارات
کشور امارات چه در زمینه مصرف برق و چه در زمینه مصرف آب یکی از کشورهای پرمصرف دنیا محسوب میشود. مصرف برق این کشور به خاطر استفاده از وسایل سرمایشی مثل کولرهای گازی در شبانهروز است. مصرف آب هم که به خاطر گرمای هوا کاملا مشخص است. مردم این کشور در روز بیش از ۵۵۰لیتر آب مصرف میکنند. مقداری که تقریبا دو و نیم برابر میزان مصرف هر فرد در ایران است. سبک زندگی در امارات نیز روی میزان مصرف این انرژیها تاثیر زیادی دارد. با توجه به اوضاع مالی خوب بسیاری از اهالی شهرهایی مثل دوبی، بسیاری از افراد تمایل به خانههای ویلایی دارند تا آپارتمانی. به همینخاطر مصرف انرژی آنها با توجه به مساحت خانه و کارهایی مثل آبیاری حیاط تقریبا دوبرابر میشود. ما میزان مصرف در آپارتمان را در نظر گرفتهایم تا مدل مقایسه به وضعیت شهری مثل تهران نزدیک شود. هزینه برق در این کشور برای یک خانواده چهارنفره به حدود یکمیلیون و ۵۰۰هزار تومان میرسد. هزینه آب نیز بسته به فصل و میزان گرمای هوا متفاوت است و ممکن است به حدود ششمیلیون تومان در ماه هم برسد. ولی در وضعیت آپارتمانی و در حالت عادی این رقم حدود ۷۰۰هزار تومان در ماه است. هزینه گاز هم با
توجه به تحقیقات ما حساب نمیشود! درآمد فردی که در دوبی زندگی میکند، به صورت میانگین حدود ۱۲میلیون و ۳۰۰هزار تومان است که با احتساب دوفرد شاغل در یک خانواده، به ۲۴میلیون و ۶۰۰هزار تومان میرسد. مجموع هزینه قبض یک خانواده چهارنفره با توجه به محاسبات، به حدود دومیلیون و ۲۰۰هزار تومان میرسد. یعنی حدود ۱۰درصد درآمد خانوادههای اماراتی پای پرداخت قبض میرود.
*** پاکستان
اوضاع پاکستان نسبت به کشورهای دیگر واقعا خراب است. در پاکستان نه آب، نه برق و نه گاز در دسترس همه کشور قرار نگرفته و هرکدام فقط در مناطقی خاص به مردم عرضه میشوند. مثلا جالب است بدانید که در پاکستان حدود ۲۰درصد درآمد هر خانواده برای سوخت چوبی هزینه میشود. یعنی میزان دسترسی به گاز و برق و دیگر وسایل گرمایشی در بعضی مناطق به قدری پایین است که مردم به صورت بدوی خود را گرم میکنند. با توجه به افزایش دسترسی و بهبود امکانات به تازگی قیمتهای جدیدی در این کشور وضع شده و مبلغ قبضهای آنها را کاهش داده است. خانوادههای پاکستانی اگر در شهری مثل اسلامآباد زندگی کنند ماهانه حدود ۱۰۰هزار تومان پول برق میدهند. بهعلاوه حدود ۳۰هزار تومان هم پول گاز آنها میشود. قبض آب نیز به حدود ۶۰هزار تومان در ماه میرسد. میانگین درآمد یک نفر در پاکستان حدود یکمیلیون و ۴۰۰هزار تومان است و با احتساب دونفر شاغل به دو میلیون و ۸۰۰هزار تومان میرسد. مجموع قبض خانوادههای پاکستانی ساکن اسلامآباد نزدیک ۲۰۰هزار تومان است که با توجه به دریافتی ماهانه حدود هفت تا هشتدرصد میزان حقوق آنها را دربرمیگیرد.
*** آمریکا
در آمریکا بیشترین هزینه پای پرداخت قبض برق میرود. البته اینترنت هم سهم زیادی در هزینه خانوارها دارد و ممکن است به اندازه نصف قبضهای آب و برق و گاز خرج روی دست خانوادهها بگذارد. در حقیقت هزینه انرژی در آمریکا ارزان نبوده و یکی از گرانترین کشورهای دنیا در این زمینه است ولی بهخاطر ساختمانهای مهندسی شده و البته فرهنگ مصرف انرژی به خانوادههای آمریکایی فشار زیادی بابت پرداخت این هزینهها وارد نمیشود. هزینه قبض برق برای یک خانواده چهارنفره در ماه حدود ۶۹۰هزار تومان است. قبض آب نیز حدود ۱۵۰ هزار تومان هزینه دارد. گاز نیز با توجه به فصل متغیر است ولی به صورت میانگین حدود ۳۱۵ هزار تومان خرج روی دست آمریکاییها میگذارد. در مجموع میتوان گفت یک خانواده چهار نفره حدود یک میلیون و ۱۵۰ هزار تومان پول قبض میدهد. میزان درآمد هر فرد آمریکایی نیز حدود ۱۱میلیون و ۳۷۰هزار تومان است. با احتساب دو فرد شاغل به ۲۲میلیون و ۷۴۰ هزار تومان میرسد. در کل میتوان گفت پرداخت قبض حدود پنج تا شش درصد درآمد یک خانواده آمریکایی را به خود اختصاص میدهد.
*** آلمان
در آلمان نسبت به دیگر کشورهای اروپایی هزینه گاز گرانتر است. البته کلا هزینه گاز در کشورهای اروپایی نسبت به کشورهای آسیایی و آمریکایی گرانتر است. به خصوص در اروپای شمالی. خانوادههای چهارنفره آلمانی ساکن برلین طبق آمار جهانی حدود ۳۷۰هزار تومان به صورت ماهانه پول پای برق میدهند. برای گاز نیز این هزینه به حدود ۴۴۰هزار تومان در ماه میرسد. آب نیز کمترین هزینه را به خود اختصاص داده و حدود ۱۳۰هزار تومان هزینه دارد. مجموع این هزینهها به ۹۴۰هزار تومان در ماه میرسد. میانگین حقوق هر فرد آلمانی حدود ۹میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است و با احتساب دو فرد شاغل به حدود ۲۰ میلیون تومان میرسد. در آلمان نیز مانند آمریکا هزینه قبوض حدود پنج تا شش درصد هزینه یک خانواده چهار نفره را به خود اختصاص میدهد.
*** ژاپن
کشور ژاپن به هزینههای تحصیلی گرانش معروف است. ولی اگر قصد کار و زندگی در این کشور را دارید تقریبا میتوان گفت قبضها درصد کمی از درآمد شما را به خود اختصاص میدهند. یکی از دلایل این امر خانههای کوچک و آپارتمانی ژاپنی است که هزینههای خانوار را کاهش میدهد. هزینه برق در این کشور ماهانه حدود ۳۵۰ هزار تومان است. گاز نیز حدود ۱۸۰ هزار تومان خرج روی دست یک خانواده چهار نفره میگذارد. آب هم در ژاپن کمیگرانتر از حد معمول است و حدود ۱۷۰ هزار تومان هزینه دارد. در مجموع میزان قبوض در یک ماه به حدود ۷۰۰ هزار تومان در ماه میرسد. میانگین حقوق در این کشور حدود هشت میلیون تومان برای یک نفر و به تناوب ۱۶میلیون تومان برای دو فرد شاغل در یک خانواده است. با این حساب قبوض مصرفی تقریبا عددی بین چهار تا پنج درصد از درآمد خانوار را به خود اختصاص میدهد.
