در سالهای گذشته ایرلاینهای خارجی در نبود رقیب پرقدرت داخل کشور، بازار ایران را در اختیار گرفتند و هر روز از سهم شرکتهای ایرانی در بازار کاسته میشود، موضوعی که آینده صنعت را با چالش مواجه میکند.
کاسته شدن سهم ایرلاینهای ایرانی در زمانهای پیک سفر به خصوص سفرهای نوروزی از موضوعات مهمی است که آینده صنعت حمل و نقل هوایی در ایران را نشان میدهد. در واقع صنعت حمل و نقل هوایی که در طول این سالها مشکلات تحریم را پشت سرگذاشته است، دیگر توان اقتصادی کافی برای ادامه این روند و رقابت با ایرلاینهای خارجی را ندارد.
ایرلاینهایی که در کشورهای همسایه ایران فعالیت میکنند، در طی این سالها با نبود رقیب قدرتمندی در داخل ایران توانستند سهم بزرگی از مسافران بینالمللی را از آن خود کنند و سهم زیادی از ترانزیت مسافران را به دست بیاورند.
باوجودی که همواره اولویت جابه جایی مسافران در هر کشوری با ایرلاینهای داخلی است و صدور مجوزهای پروازی براساسی صادر میشود که بیشترین سهم را ایرلاینهای داخلی داشته باشند اما کاهش توان ایرلاینهای ایرانی موجب شده است که شرکتهای خارجی سهم بیشتری را نسبت به سالهای قبل به دست بیاورند و حجم بیشتری از مسافران ایرانی را به مقاصد بین المللی جابه جا کنند.
در واقع زمین گیر شدن ۱۰۰ فروند هواپیما و افزایش قیمت ارز و سوخت، باعث شده که شرکتهای ایرانی با کاهش توان مالی و عملیاتی مواجه شوند که این موضوع در سالهای آینده نمود بیشتری پیدا میکند.
همچنین اغلب هواپیماهای موجود در صنعت هوایی ایران فقط امکان پرواز در مسیرهای داخلی را دارند به همین دلیل شرکتها امکان جابجایی مسافران بین المللی را پیدا نمیکنند بنابراین زمین گیر شدن این هواپیماها جابجایی مسافران در پروازهای داخلی را هم با مشکل مواجه کرده است.
این موضوعات باعث شده که از سالهای گذشته دولت اقدام به بستن قراردادهای بین المللی با شرکت های خارجی کند تا در زمانهای پیک سفر آنها به کمک ایرلاینهای داخلی بیایند و مسافران را جابجا کنند که نمونه این قراردادها را می توان با کشورها و ایرلاین های خارجی دید.
همچنین بدهی معوقه ایرلاینهای ایرانی به شرکت فرودگاههای کشور و شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی هم از دیگر موضوعاتی است که توان پایین ایرلاینهای ایرانی را نشان میدهد. گرچه بزرگترین بدهکاران، شرکتهای بزرگ وابسته به دولت هستند اما ایرلاینهای کوچک هم به نسبت پروازهایی که انجام میدهند حجم بزرگی از بدهی را دارند.
تازه ترین آمارها نشان میدهد که فقط بدهی ایران ایر به شرکت فرودگاههای کشور بالغ بر ۱۰۰ میلیارد تومان و هواپیمای آسمان ۶۰ میلیارد تومان است که با احتساب بدهی سایر ایرلاین ها این رقم به بیش از ۴۰۰ میلیارد تومان میرسد.
همچنین بنابر اعلام شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی تا ماه های گذشته، میزان بدهی شرکتهای هواپیمایی به وزارت نفت به رقم ۷۷۰ میلیارد تومان رسیده بود که این بدهیها هرروز در حال افزایش هستند و در واقع شرکتهای هواپیمایی همیشه به عنوان یک بدهکار بزرگ به این دو سازمان به شمار میروند.
این در حالی است که تا قبل از تحریمهای یکجانبه غرب بر علیه ایران، شرکتهای هواپیمایی ایرانی بیشترین جابهجایی را در منطقه انجام میدادند، سهمی که امروز از سوی کشورهای همسایه به شدت کاهش یافته است.
