پروندهٔ بررسی سرمایهگذاریهای فرامرزی ایالات متحده همچنان بر زمین مانده است و تحلیلگران معتقدند هرگونه اقدام آینده برای گسترش اختیارات نظارتی در این حوزه، میتواند نظارت بر حضور مالی آمریکا در بازارهای چین را تشدید کند.
مواجهه وال استریت با اقتصاد چین
در صورت بازپسگیری کنترل مجلس نمایندگان توسط دموکراتها یا احیای مجدد جریان فشارهای جمهوریخواهانِ ضدچینی در واشینگتن، انتظار میرود قانونگذاران طرحهای تهاجمی جدیدی را با محوریت «رقابت راهبردی با چین» در دستور کار قرار دهند. در چنین سناریویی، بررسی میزان مواجههٔ نهادهای مالی والاستریت با اقتصاد چین، به یکی از محورهای اصلی گفتوگوهای سیاسی تبدیل خواهد شد.
اشتراک دو حزب در مقابله با چین
الیزابت وارن، سناتور دموکرات، در ماههای اخیر بارها نسبت به همکاریهای مالی با چین هشدار داده است. در سوی دیگر، هواداران جمهوریخواهِ سیاست سختگیرانه در قبال پکن نیز هرچند اغلب با ملاحظه بر تشدید محدودیتهای سرمایهگذاری در بخشهایی تأکید دارند که به نوعی با مدرنیزاسیون نظامی چین یا رقابت راهبردی این کشور مرتبط است. این رویکردها، همگرایی دوحزبیِ کمسابقهای را شکل داده است؛ بهگونهای که چپهای ترقیخواهِ منتقد دستگاه امنیت ملی و راستهای امنیتیِ تندرو، که تقریباً در همهٔ زمینهها اختلاف نظر دارند، در حوزهٔ بدبینی نسبت به اشکال خاصی از تعامل مالی با چین، به اشتراک نظر رسیدهاند.
کشورهای دیگر نگران رفتار آمریکا هستند
با این حال، در سطح بینالمللی، بسیاری از کشورها از تحولات اخیر اقتصادی چین استقبال کردهاند. منابع دیپلماتیک حاکی است که رویدادهای ژئوپلیتیکی اخیر از جمله بحران خاورمیانه، نگرانیها از اجرای تحریمها، اختلافات پیرامون سیاست تجاری آمریکا و بحثهای داغ دربارهٔ آیندهٔ جهانیسازی و «سلاحشدن» دلار موجب شده است که بسیاری از دولتها به دنبال افزایش انعطافپذیری راهبردی خود باشند. به گفتهٔ کارشناسان، رفتارهای غیرقابل پیشبینی و گاه تهاجمی دولت پیشین آمریکا نیز نگرانی کشورها را از اتکای بیش از حد به نظام مالیِ دلاری تشدید کرده است.
گفتنی است که این گرایش به معنای کنارگذاشتن کامل دلار یا روی آوردن به وابستگی به چین نیست؛ چراکه بسیاری از کشورها همچنان با دیدهٔ شک به نیات پکن مینگرند. با این وجود، به اذعان تحلیلگران، امروز بیش از هر زمان دیگری در هشتاد سال اخیر، ایجاد «گزینههای جایگزین» برای کشورها جذابیت یافته است.
یوان گزینه موازی با دلار
پکن نیز به خوبی از این فرصت آگاه است. استراتژیستهای چینی به صراحت اعلام کردهاند که هدفشان کنار زدن کامل دلار نیست، بلکه ایجاد بسترهایی است که کشورها را از وابستگی انحصاری به سیستم دلار بینیاز کند. به بیان دیگر، چین به دنبال آن است که تعدادِ کافی از کشورها، نهادها و سرمایهگذاران، یک گزینهٔ عملیِ موازی را حفظ کنند تا همین تغییر، بهتنهایی یک دستاورد راهبردی محسوب شود.
فضای تجارت جهانی تغییر کرده است
کارشناسان اقتصادی معتقدند، جهانی که در آن سهم قابلتوجهی از تجارت، معاملات انرژی، ذخایر ارزی، تأمین مالی توسعه و پرداختهای فرامرزی، خارج از کانالهای سنتیِ دلار انجام شود، از منظر راهبردی با دنیای تنها یک دههٔ پیش تفاوتی اساسی خواهد داشت. اهمیت واقعی اعلامیههای اخیر در مجمع «لوجیازوی» شانگهای نیز در همین چارچوب ارزیابی میشود.
بهاینترتیب، پرسشی که امروز پیش روی تصمیمسازان واشینگتن قرار دارد، این نیست که آیا یوان به جانشین دلار تبدیل میشود؟ بلکه این است که آیا آمریکا به رقیبی توجه دارد که بهصراحت اعلام کرده میخواهد به یک قدرت مالی جهانی تبدیل شود و به نظر میرسد پنج سال آینده را به تحقق این هدف بلندپروازانه اختصاص خواهد داد؟
انتهای پیام/
