هم زمان با صدور احکام جدید برای حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشته و مستمریبگیر تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی، حالا امکان مشاهده میزان افزایش حقوق فراهم شده است. بر اساس اطلاعات منتشر شده، حقوق حداقلبگیران امسال ۶۰ درصد جهش داشته و به رقم ۱۶۶.۲۵۵.۵۰۰ ریال رسیده است. همچنین مستمری سایر سطوح، ۴۵ درصد افزایش یافته و علاوه بر آن، مبلغ ثابت ۱۵.۵۸۶.۴۷۰ ریال نیز به حقوق آنان افزوده شده است.
نکته قابل توجه اینکه میانگین افزایش حقوق برای همه بازنشستگان تأمین اجتماعی (با احتساب حداقلبگیران و سایر سطوح) حدود ۵۰ درصد برآورد میشود؛ رقمی که به گفته مسئولان، حدود ۲۵ درصد بیشتر از متوسط افزایش حقوق در سایر صندوقهای بازنشستگی است.
متناسبسازی در سومین گام؛ رسیدن به ۹۰ درصد هدف نهایی
بر اساس جزء (۲) بند (ر) ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت، امسال آخرین مرحله متناسبسازی حقوق مستمریبگیران غیر حداقلبگیر اجرا شده است. با این گام سوم، هدف قانونگذار برای رسیدن مستمریها به ۹۰ درصد نسبت به زمان برقراری، تکمیل و محقق شده است.
سوالات و ابهامات بازنشستگان؛ پاسخ رسمی سازمان تأمین اجتماعی
از روز گذشته با در دسترس قرار گرفتن احکام جدید، پرسشهای متعددی درباره نحوه محاسبه افزایش، دلیل حذف مبلغ «حفظ قدرت خرید»، وضعیت کمک هزینه مسکن و معیشت و سایر مزایا مطرح شده است. سازمان تأمین اجتماعی به این سوالات پاسخ داده که در ادامه به تفکیک آورده میشود:
۱. فرمول افزایش حقوق در سال ۱۴۰۵ چگونه محاسبه شده است؟
سازمان اعلام کرده که افزایش مستمریها بر اساس مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی، همراه با مصوبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ شورای عالی کار و نیز توافق با کانون عالی بازنشستگان انجام شده است. نتیجه نهایی به این شکل است: حداقلبگیران ۶۰ درصد افزایش (رسیدن به ۱۶۶.۲۵۵.۵۰۰ ریال) و سایر سطوح ۴۵ درصد به علاوه مبلغ ثابت ۱۵.۵۸۶.۴۷۰ ریال.
۲. خبر ناامیدکننده درباره «مبلغ حفظ قدرت خرید»
این سازمان تأکید کرده که مبلغ حفظ قدرت خرید در سال ۱۴۰۵ پرداخت نخواهد شد. دلیل آن هم این است که بر خلاف سال ۱۴۰۳ که این مبلغ بر اساس بند (د) تبصره (۱۵) قانون بودجه پرداخت میشد، در قوانین و مقررات سال ۱۴۰۵ هیچ مجوز قانونی جدیدی برای تداوم آن پیشبینی نشده است.
۳. چرا مجوز حفظ قدرت خرید تمدید نشد؟
پاسخ سازمان صریح است: در قانون بودجه ۱۴۰۵ این حکم تکرار نشده و هرگونه پرداخت نیازمند حکم قانونی و تأمین منابع مالی از طریق بودجه است. ضمناً دولت کمک معیشت و حفظ قدرت خرید را امسال در قالب طرح کالابرگ و پرداخت ماهانه یک میلیون تومانی به هر نفر دنبال میکند.
۴. کمک هزینه مسکن و معیشت حذف نشده، اما افزایش نیافته است
سازمان تأمین اجتماعی تأکید کرده که این دو مزایا کماکان پرداخت میشوند. کمک هزینه مسکن ماهانه ۲.۷۰۰.۰۰۰ ریال و کمک به تأمین معیشت ماهانه ۶ میلیون ریال برای مشمولان واریز خواهد شد. با این حال، هیچ افزایشی در این مبالغ نسبت به سال قبل اعمال نشده است.
۵. چرا مزایای جانبی (مانند عائلهمندی و اولاد) افزایش نداشته؟
به گفته مسئولان، با توجه به محدودیت منابع و اعتبارات، اولویت سازمان در سال جاری افزایش خود مستمریها بوده است. در توافق با کانون عالی بازنشستگان، تصمیم گرفته شد مزایای جانبی در سطح سال گذشته حفظ شود تا بتوان منابع لازم برای افزایش مستمریها را تأمین کرد.
۶. آیا پرداخت کمک هزینه مسکن، معیشت، عائلهمندی و اولاد از وظایف قانونی تأمین اجتماعی است؟
پاسخ سازمان منفی است. این مزایا طبق قانون تأمین اجتماعی جزو تکالیف سازمان محسوب نمیشود. پرداخت آنها در سالهای گذشته با هدف مساعدت به معیشت بازنشستگان و در چارچوب مجوزها و منابع مالی موجود بوده است.
۷. توضیح درباره تفاوت مبلغ کمک معیشت برای بازنشستگان دولتی
سازمان توضیح داده که برای رعایت عدالت میان بازنشستگان دولتی و غیردولتی و جلوگیری از تفاوت غیرمتعارف، مبلغ کمک معیشت برای بازنشستگان دولتی که عائلهمندی دریافت میکنند، مبلغ ۱.۷۹۸.۶۲۵ ریال محاسبه شده است. اما اگر بازنشسته دولتی همسر نداشته باشد و مشمول عائلهمندی نشود، همان ۶ میلیون ریال کامل را دریافت خواهد کرد.
۸. دلیل افزایش کمک هزینه عائلهمندی و اولاد فقط برای بازنشستگان دولتی
مبنای پرداخت این دو گروه متفاوت است. افزایش برای بازنشستگان دولتی بر اساس بند ۴ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری و قانون بودجه سال جاری انجام شده، در حالی که پرداخت این مزایا به بازنشستگان غیردولتی از محل منابع خود سازمان تأمین اجتماعی و در قالب مزایای حمایتی است و الزام قانونی برای افزایش سالانه آن وجود ندارد.
۹. اگر عائلهمندی و اولاد جزو تعهدات قانونی نیست، چرا تاکنون پرداخت میشده؟
سازمان اعلام کرده که این پرداختها در سالهای گذشته به منظور حمایت از معیشت بازنشستگان و برقراری تعادل میان مزایای گروههای مختلف، با اخذ مجوزهای لازم انجام شده و استمرار آن نیز در همین چارچوب ادامه دارد.
۱۰. چه کسانی «دولتی» محسوب میشوند و چه کسانی «غیردولتی»؟
بازنشسته دولتی (کارمندی) به افرادی گفته میشود که در دوران اشتغال در نهادها و دستگاههای اجرایی وابسته به دولت (دولت در نقش کارفرما) مشمول قانون خدمات کشوری بودهاند. بازنشستگان غیردولتی شامل افرادی هستند که طبق قانون کار، در کارگاههای غیردولتی مشغول به کار بودهاند.
۱۱. مبلغ کمک هزینه اولاد در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
برای بازنشستگان و ازکارافتادگان غیردولتی و فرزندان بازمانده مشمول غیردولتی، مبلغ ۱۷.۱۹۳.۷۶۵ ریال به ازای هر فرزند. برای بازنشستگان و ازکارافتادگان دولتی، بر اساس بند ۴ ماده ۶۸ قانون مدیریت خدمات کشوری و قانون بودجه، با ۲۰ درصد افزایش مبلغ ۲۰.۶۳۲.۵۱۸ ریال در نظر گرفته شده است.
۱۲. چرا به همسران بازمانده تکنفره کمک هزینه عائلهمندی تعلق نمیگیرد؟
پاسخ سازمان: پرداخت کمک هزینه عائلهمندی طبق مقررات برای مردان مستمریبگیری پیشبینی شده که همسر تحت تکفل دارند. بنابراین پرداخت این مزیت به همسر بیمهشده متوفی که خود مستمری بازماندگان دریافت میکند، فاقد موضوعیت و مستند قانونی است.
۱۳. چرا افزایش حداقلبگیران ۶۰ درصد است اما سایر سطوح فقط ۴۵ درصد؟
مبنای افزایشها، مصوبه شورای عالی کار و الزامات قانون تأمین اجتماعی است. امسال به منظور حمایت بیشتر از اقشار کمدرآمد، افزایش حداقلبگیران ۶۰ درصد تعیین شده و برای سایر سطوح، افزایش ۴۵ درصدی همراه با مبلغ ثابت ۱۵.۵۸۶.۴۷۰ ریال اعمال شده تا آثار افزایش حقوق برای سطوح مختلف متعادلتر شود.
۱۴. آیا حذف مبلغ حفظ قدرت خرید یعنی کاهش دریافتی بازنشستگان؟
سازمان تأکید کرده که خیر. این مبلغ یک پرداخت موقت و مبتنی بر قانون بودجه سال ۱۴۰۳ بوده و در سال ۱۴۰۵ به دلیل نبود مستند قانونی و پیشبینی سازوکارهای جایگزین (مانند کالابرگ)، تداوم نیافته است.
۱۵. هدف کلی تصمیمات امسال چه بوده؟
اجرای دقیق قوانین، تکمیل متناسبسازی، حفظ عدالت میان گروههای مختلف مستمریبگیران، صیانت از منابع بیننسلی سازمان و افزایش مستمریها در چارچوب امکانات و مجوزهای قانونی.
۱۶. چرا سازمان پرداخت برخی مزایا را منوط به مستند قانونی میکند؟
سازمان تأمین اجتماعی مکلف است تمام پرداختها را در چارچوب قانون انجام دهد. منابع این سازمان متعلق به بیمهپردازان و مستمریبگیران است و هر پرداخت مستمر باید پشتوانه قانونی داشته باشد تا از منابع بیننسلی صیانت شود.
۱۷. چرا برخی بازنشستگان افزایش بیشتری نسبت به دیگران گرفتهاند؟
میزان افزایش فقط به درصد خلاصه نمیشود و عواملی مانند سطح مستمری قبلی، مبلغ متناسبسازی، حداقلبگیر بودن یا نبودن، و برخورداری از مزایا در آن تأثیر دارد. محاسبات برای افراد با شرایط مشابه، یکسان انجام شده است.
۱۸. چرا افزایش مستمری به پرداختهای مقطعی ترجیح داده شده؟
افزایش مستمری تأثیر پایدار و بلندمدت دارد و مبنای محاسبات سالهای بعد قرار میگیرد، در حالی که پرداختهای مقطعی آثار کوتاهمدت دارند. به همین دلیل منابع امسال به افزایش مستمری و تکمیل متناسبسازی اختصاص یافته است.
۱۹. راه اعتراض به احکام و محاسبات چیست؟
بازنشستگان میتوانند از طریق پورتال مرکز نظارت و ارتباطات مردمی سازمان به نشانی https://۱۴۲۰.tamin.ir/ درخواست خود را ثبت کنند و با دریافت کد پیگیری، فرایند رسیدگی را بدون مراجعه حضوری دنبال کنند. همچنین شماره تلفن ۱۴۲۰ (بدون پیش شماره) در سراسر کشور آماده راهنمایی است.
۲۰. آیا برای دریافت فیش حقوق حتماً باید به شعبه مراجعه کرد؟
خیر. امکان مشاهده، دریافت و چاپ فیش و حکم حقوقی از طریق اپلیکیشن «تأمین من» به نشانی https://my.tamin.ir و سامانه خدمات غیرحضوری https://es.tamin.ir فراهم است. همچنین ابزار محاسبه آنلاین برای مشاهده جزئیات محاسبات متناسبسازی شده در همین سامانه در دسترس است.
