فروش سهام عدالت توسط بانکها و کارگزاریها از دوهفته گذشته شروع شده و در این مدت کلی حواشی داشته است. مهمترین آنها نبود امکان فروش سهام عدالت توسط خود سهامداران خرد است. طوری که مشمولان چارهای جز سپردن سهامشان به بانکها و کارگزاریها ندارند. در این بین آنها نه از قیمت فروش سهامشان مطلع میشوند و نه از زمان آن.
خیلیها هم از واریز نشدن پول فروش سهام عدالت خبر میدهند. علی ابراهیمنژاد، عضو هیات علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف پیشنهادی ارائه کرده که اجراییشدن آن ممکن است به نفع مشمولان سهام عدالت باشد. به اعتقاد او یک سازوکار ساده این است که خریداران عمده از فروشندگان خرد سهام بخرند.
ابراهیمنژاد میگوید، آزادسازی سهام عدالت باید طوری صورت بگیرد که بیشترین عایدی را نصیب مشمولان کند و سهام آنها با بالاترین قیمت ممکن فروخته شود. بهترین کار در این زمینه استفاده از مکانیزم فروش جمعی است. نمونه استفاده از این مکانیزم را میتوانیم در فرایند «قبضه مالکیت خصمانه» ببینیم که طی آن خریدار بهدلیل به توافق نرسیدن با هیاتمدیره برای واگذاری، مستقیما به سراغ سهامداران میرود و با ارائه یک پیشنهاد عمومی به همه سهامداران در قالب tender offer به آنها امکان میدهد در صورت تمایل، در یک بازه زمانی مشخص و اعلامشده، سهام خود را به قیمت پیشنهادی که معمولا ۳۰ تا ۵۰درصد بالاتر از قیمت تابلو است بفروشند یا به اصطلاح tender کنند.
همچنین خریدار میتواند این شرط را پیشاپیش اعلام کند که این معامله تنها در صورتی نهایی خواهد شد که تعداد حداقلی از سهامداران حاضر به فروش سهام خود شوند تا این معامله بالای قیمت برای خریدار توجیه اقتصادی داشته باشد. شاید یک پیشنهاد عملیاتی برای فروش سهام عدالت استفاده از همین روش tender offer باشد.
طوری که به موازات فروش نیابتی سهام عدالت از طریق بانکها و کارگزاریها، این امکان فراهم شود که سهامداران مختلف بهخصوص سهامداران عمده بتوانند در صورت تمایل یک پیشنهاد مشخص را برای tender offer به سازمان بورس ارائه کنند. این پیشنهاد شامل یک بازه زمانی مشخص و یک قیمت پیشنهادی است که به سهامداران خرد امکان میدهد در صورت تمایل، سهام خود را از طریق سامانه معاملاتی، چیزی شبیه گزینه عرضه اولیه، بفروشند.
سهامداران مختلف میتوانند پیشنهادهای متفاوتی را به سازمان ارائه کنند. پیشنهادی که بالاترین قیمت را داشته باشد، مورد موافقت قرار میگیرد. کارگزاران و بانکها نیز که قرار شده به نیابت از مشمولان فروش سهام را انجام دهند، قطعا میتوانند از این طریق سهام را بفروشند؛ زیرا قیمت بالاتری نسبت به بازار خواهد داشت و نگرانیهای مربوط به ارزانفروشی را رفع خواهد کرد. همچنین مشمولان سهام عدالت کاملا در جریان قیمت معامله قرار میگیرند و میتوانند برای فروش یا نگهداری سهامشان تصمیم بگیرند.
