«ارز ارزانتر از نرخ روز در ازای ایرانچکهای درشت»؛ این جدیدترین اتفاق بازار ارز و بازی عجیب دلالان است.
در حالی که بسیاری از شهروندان برای دریافت چند میلیون تومان پول نقد از شعب بانکی با محدودیت روبهرو هستند، بررسیهای میدانی در بازار غیررسمی ارز نشان میدهد حجم قابل توجهی از ایرانچکهای یکمیلیونی در اختیار دلالان و فعالان این بازار قرار گرفته است؛ موضوعی که پرسشهای جدی درباره نحوه توزیع این اسکناسهای درشت ایجاد کرده است.
به گزارش هفت صبح به نقل از تسنیم، مشاهدات میدانی در محدوده میدان فردوسی و چهارراه استانبول نشان میدهد بخش قابل توجهی از معاملات خیابانی ارز با یک شرط مشخص انجام میشود؛ پرداخت نقدی با ایرانچکهای 500 هزار و یک میلیون تومانی. برخی دلالان حتی پیشنهاد میدهند در صورت پرداخت با این اسکناسها، دلار را ارزانتر از نرخ روز بفروشند.
یکی از فعالان خیابانی بازار ارز در گفتوگو با خبرنگار تسنیم میگوید: «اگر ایرانچک یک میلیونی داشته باشید، راحتتر میتوانید دلار ارزان بخرید. این اسکناسها مشتری زیاد دارد.»
این در حالی است که مراجعهکنندگان عادی بانکها معمولاً با محدودیت جدی در دریافت پول نقد مواجهاند و در بسیاری از شعب، پرداخت نقدی به چند میلیون تومان محدود شده است. با این حال گزارشهایی از بازار ارز و طلا حکایت از آن دارد که برخی فعالان عمده بازار به بستههایی از ایرانچکهای درشت دسترسی دارند؛ موضوعی که شائبه وجود مسیرهای خاص برای توزیع این اسکناسها را تقویت کرده است.
کارشناسان بانکی معتقدند ایرانچکهای درشت اصولاً برای تسهیل مبادلات در شبکه بانکی چاپ میشوند و توزیع آنها باید تحت ضوابط مشخص و قابل رصد انجام شود. در صورتی که این اسکناسها خارج از سازوکار طبیعی بانکها در اختیار شبکههای غیررسمی قرار گیرد، میتواند به ابزار معاملات پنهان و فعالیتهای سوداگرانه تبدیل شود.
برخی فعالان بازار ارز نیز میگویند طی هفتههای اخیر تقاضا برای ایرانچکهای یکمیلیونی به شکل محسوسی افزایش یافته و حتی در مواردی افراد حاضرند برای دریافت این اسکناسها مبلغی بالاتر پرداخت کنند. چنین رفتاری نشان میدهد اسکناسهای درشت به کالایی با ارزش در برخی معاملات غیرشفاف تبدیل شده است.
در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که ایرانچکهای درشت از چه مسیری وارد این بازار میشود و چه نهادی مسئول نظارت بر نحوه توزیع آن است.
بر اساس مقررات بانکی، نظارت بر عملکرد شعب و نحوه توزیع اسکناسهای درشت بر عهده بانک مرکزی و واحدهای بازرسی شبکه بانکی است. کارشناسان معتقدند اگر توزیع ایرانچکها بدون نظارت دقیق انجام شود، امکان انحراف آنها به سمت بازارهای غیررسمی افزایش مییابد.
از سوی دیگر برخی تحلیلگران هشدار میدهند که جمعآوری گسترده اسکناسهای درشت میتواند به ابزاری برای شکلدهی به جریانهای سفتهبازانه در بازار ارز تبدیل شود؛ جریانی که در صورت بیتوجهی، ممکن است به افزایش التهاب در بازار منجر شود.
بر همین اساس، فعالان اقتصادی معتقدند ضروری است بانک مرکزی و نهادهای نظارتی با بررسی دقیق مسیر توزیع ایرانچکهای درشت، شفافسازی لازم را درباره نحوه تخصیص آنها به شعب و مشتریان انجام دهند؛ چرا که شفاف نبودن این فرآیند میتواند زمینه شکلگیری شبکههای واسطهای و فعالیتهای سوداگرانه را فراهم کند.
بازار ارز در سالهای گذشته بارها نشان داده کوچکترین خلأ نظارتی میتواند به سرعت به فرصتی برای شبکههای غیررسمی تبدیل شود؛ شبکههایی که از همین شکافها برای هدایت نقدینگی و ایجاد التهاب در بازار استفاده میکنند.
در چنین شرایطی، رصد دقیق مسیر اسکناسهای درشت و نظارت بر عملکرد برخی شعب بانکی میتواند یکی از حلقههای مهم در جلوگیری از شکلگیری بحرانهای تازه ارزی باشد.
فروش دلارهای تقلبی در ازای ایران چک!
در روزهای اخیر از گوشه و کنار کشور خبر فروش دلارهای تقلبی به گوش میرسد؛ موضوعی که تازه نیست و اقتصاد را هراز چندگاهی درگیر میکند؛ اما اینبار پای ایرانچکهای درشت هم در میان است.
با گشت و گذاری در میدان فردوسی و سبزه میدان، میبینیم که تعداد پیشنهادهای «دلار ارزانتر از نرخ روز» به طرز نگرانکننده و عجیبی بالا رفته است و زیر سایه همین معاملات ارز تقلبی، برخی از همین افراد شروع کردهاند به جمعآوری ایرانچکهای ۵۰۰ هزار تومانی و یک میلیون تومانی از دست مردم.
مردم باید بدانند کوچکترین بیاحتیاطی میتواند سرمایهشان را به چند برگ کاغذ تقلبی تبدیل کند.
کامران سطانیزاده؛ دبیرکل سابق کانون صرافان در گفتوگو با خبرنگار ایبنا ضمن هشدار به مردم شریف ایران برای خرید ارز تاکید کرد: اگر فرد یا کانالی در فضای مجازی ارزی مثل دلار، یورو، درهم یا لیر را با قیمتی بسیار پایینتر از بازار پیشنهاد داد، قاطعانه باور نکنید. اینها یا ارز تقلبی هستند و یا پولهای بیارزش و قدیمی که قابلیت هیچ معاملهای ندارند.
وی ادامه داد: متاسفانه مشاهده شده است که دلالان در ازای فروختن ارز به اصطلاح ارزان به مردم، پول درشت ۵۰۰ هزار تومانی یا یک میلیون تومانی طلب میکنند تا این ایرانچکها را از چرخه پولی جامعه خارج کنند.
سلطانیزاده تصریح کرد: برخی شنیدهها حاکی از این است که ایرانچکها به هرات منتقل میشود.
مردم باید آگاه باشند و فریب قیمت پایین ارز را نخورند چرا که احتمال تقلبی بودن آن بالاست و ممکن است دچار ضرر و زیان از ابعاد مختلف شوند. در نتیجه بهتر است خرید ارز را از منابع رسمی انجام دهند تا صحت و سلامت ارز مشخص باشد.
