هیئت بیندولتی تغییر اقلیم"(IPCC) تخمین میزند که با افزایش دمای جهانی تا پایان قرن در مقایسه با سطح دما پیش از صنعتی شدن، فراوانی دورههای گرمای شدید بیشتر میشود. در آمریکا، گرما در حال حاضر موضوع گزارشهای مربوط به آب و هوا است و شاید موجب شود که طی ۳۰ سال آینده، بسیاری از افراد جان خود را از دست بدهند. از سال ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰، گرما سالانه به مرگ مستقیم بسیاری از مردم منجر شده است. پس از آن سیل، گردباد و رعد و برق و در نهایت سرما و برف، از عوامل مرگ و میر بودهاند. در آمریکا، دورههای گرمای شدید طی ۴۰ سال گذشته، بیش از دو برابر شدهاند.
یک شاخص حرارتی برای ارزیابی میزان خطر
افرادی که به پیشبینی وضعیت آب و هوا میپردازند، از دستگاههای گوناگونی برای ارزیابی فشار گرما استفاده میکنند. در واقع، اندازهگیری میزان فشار گرما در گزارش روزانه آب و هوا به وضوح به چشم میخورد. علاوه بر پیشبینی دما و رطوبت نسبی، معیاری به نام "شاخص گرما"(heat index) یا "دمای ظاهری"(apparent temperature) را خواهید دید. شاخص گرما نشان میدهد که وقتی هوا گرم و مرطوب است، چقدر احساس ناراحتی میکنیم.
از آنجا که شاخص گرما به درجهبندی نیاز دارد، یک اندازهگیری ذهنی به شمار میرود. در واقع، کشورهای گوناگون، نسخههای مختلفی از آن را به کار میبرند. به همین دلیل، دانشمندانی که ارزیابی آب و هوای جهان را انجام میدهند، معمولا معیار دیگری موسوم به "دمای حباب تر" یا "دمای حباب مرطوب"(wet-bulb temperature) را بررسی میکنند.
دمای حباب تر، پایینترین دمایی است که یک جسم میتواند هنگام تبخیر رطوبت از آن برخوردار شود. هر چه دمای حباب تر کمتر باشد، خنک شدن برای ما آسانتر است. دمای حباب تر، میزان خنک شدن بدن ما با تعریق در هوای گرم و مرطوب را اندازهگیری میکند و به ما میگوید که آیا شرایط موجود ممکن است برای سلامتی ما مضر یا حتی کشنده باشد یا خیر.
برخی از نقاط جهان تا سال ۲۰۵۰ بیش از اندازه گرم خواهند بود
دانشمندان بر این باورند که بالاترین میزان دمای حباب تر که یک انسان میتواند تحمل کند، ۳۵ درجه سلسیوس به مدت ۶ ساعت است. بررسیهای ناسا از سال ۲۰۰۵، بارها به دمای حباب تر بالای ۳۵ درجه سلسیوس اشاره کردهاند؛ به ویژه در مناطق نیمه گرمسیری پاکستان و خلیج فارس. طی ۴۰ سال اخیر، میزان دمای حباب تر، سه برابر شده است. بیشتر مناطق گرم و مرطوب سیاره ما دارای یک دمای حباب تر شاخص هستند که معمولا از ۲۵ تا ۲۷ درجه سلسیوس تجاوز نمیکند.
در این گزارش ادعا شده، مدلهای پیشبینی آب و هوای ناسا سعی دارند به تعیین کشورهایی بپردازند که شاخص دمای حباب تر آنها به زودی برای زنده ماندن، بیش از اندازه بالا خواهد بود. این وضعیت از سال ۲۰۵۰، برای جنوب آسیا، حومه خلیج فارس از جمله ایران، عمان، کویت و کشورهای حاشیه دریای سرخ مانند مصر، عربستان سعودی، سودان، اتیوپی، سومالی و یمن صدق خواهد کرد.
ناسا در گزارش خود آورده است: آسیبپذیرترین مناطق از این حیث شامل جنوب آسیا، خلیج فارس و دریای سرخ تا حدود سال ۲۰۵۰ و همچنین شرق چین، بخشهایی از جنوب شرقی آسیا و برزیل تا سال ۲۰۷۰ خواهند بود. آمریکا نیز از این تاثیر مصون نیست. طی ۵۰ سال آینده، ایالتهای غرب میانه مانند آرکانزاس، میزوری و آیووا احتمالا به حد بحرانی دمای حباب تر خواهند رسید.
"بوف نیوز ۲۴" (boufnews۲۴) نیز بازتاب این ادعا را این گونه مطرح کرد: بررسی ناسا، مناطقی را نشان میدهد که طی ۳۰ سال آینده به خاطر گرمای جهانی، قابل سکونت نخواهند بود. میزان افزایش دما نسبت به دوران پیش از صنعتی شدن، عواقب جدی برای زمین دارد. دانشمندان بر این باورند که تا سال ۲۰۵۰، جنوب آسیا، خلیج فارس شامل ایران، عمان، کویت و همچنین کشورهای هم مرز با دریای سرخ مانند مصر، عربستان سعودی، سودان، اتیوپی، سومالی یا حتی یمن دیگر قابل سکونت نخواهند بود. آسیای جنوبی، برزیل و ایالتهای آمریکا مانند آرکانزاس، میزوری و آیووا نیز ممکن است در سال ۲۰۷۰ با سرنوشت مشابهی روبهرو شوند.
