هفت صبح| با وجودی که چند روز قبل وزیر امور خارجه اعلام کرده بود که مختصات نقاط تاریخی و باستانی ایران رسما به یونسکو ارسال شده تا متجاوزان دیگر بهانهای برای هدف قرار دادن این مراکز را نداشته باشند، حمله هوایی دو شب قبل به حریم مجموعه تاریخی سعدآباد نشان داد که همچنان نگرانیهای جدی در مورد صیانت و حفاظت از این آثار ارزشمند تاریخی پابرجاست. آثاری که هویت و تاریخ ایران و ایرانیان محسوب میشوند. ادامه حملات به مراکز تاریخی کشور در حالی صورت میگیرد که چند روز قبل« لازار»، مدیرمرکز میراث جهانی یونسکو، در گفتوگویی با ابراز نگرانی شدید نسبت به تأثیرات نخستین درگیریهای منطقهای بر سایتهای میراث جهانی، اعلام کرده بود که تعدادی از آثار ثبتشده ایران در فهرست جهانی دچار آسیب شدهاند.
به گفته او، ایران در حال حاضر صاحب ۲۹ اثر ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو است که ۴ مورد از آنها آسیب دیدهاند. از جمله این آثار،کاخ گلستان در تهران که اغلب با کاخ ورسای فرانسه مقایسه میشود، در فهرست آثار آسیبدیده قرار دارد.وی گفته بود که یونسکو تمام مختصات جغرافیایی این مکانهای تاریخی را به همه طرفهای درگیر ابلاغ کرده است و همگان آگاهند که این مکانها نباید هدف هیچگونه حمله یا تخریب قرار گیرند. لازار همچنین با ذکر اینکه این سایتها، روایتگر تاریخ تمدنهای ۱۸ کشور منطقه هستند گفته بود؛ ما درباره تهران صحبت میکنیم، اما موارد مشابهی در کشورهای خلیج فارس نیز وجود دارد. یونسکو خواستار حفاظت فوری از این مکانها و تأکید بر اهمیت میراث فرهنگی مشترک بشری است.
ترفندی که موثر نیفتاد
همچنین دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران نیز چندی قبل و پس از حمله هوایی به حریم کاخ گلستان که باعث آسیب رسیدن به بخشهایی از این مجموعه کم نظیر تاریخی شده بود در گفتوگو با «هفتصبح» گفته بود: از همان ابتدای حمله هوایی به حریم کاخ گلستان طی تماسهایی که با وزارت میراث فرهنگی داشتیم پیگیر میزان خسارت وارده بودیم. در عین حال تلاشهای صورت گرفته؛ باعث شد تا در کمتر از دو - سه روز یونسکو این اقدام را محکوم کرد.
وی همچنین در مورد حملات صورت گرفته نسبت به برخی دیگر از اماکن تاریخی و باستانی کشور از جمله ساختمان مجلس خبرگان نیز میگوید: طرفین جنگ حق ندارند به نقاط تاریخی و باستانی یکدیگر حمله کنند چرا که این آثار در واقع بیانگر تمدن بشر هستند. برای همین براساس ماده ۱۱ و بند ۹ پروتکل دوم کنوانسیون لاهه کشورها باید در دوران بروز تهدیدات نظامی؛ مختصات مراکز تاریخی و باستانی و موزههای خود را به یونسکو بدهند تا آنها نیز این مختصات را در اختیار طرف مقابل قرار دهد و از آن پس؛ کشورها حق حمله به این مراکز یا حریم آنها را ندارند و در لیست سپر آبی قرار میگیرند.
وی آن زمان با ذکر اینکه تاکنون و بهخصوص بعد از جنگ ۱۲روزه چندین بار به میراث فرهنگی نامه زدهایم تا لیست و مختصات این مراکز را رسماً به ما اعلام کنند؛ متاسفانه هنوز چنین اتفاقی رخ نداده است! گفته بود:همین مسئله باعث میشود تا نیروهای متخاصم به بهانه عدم اطلاع از موقعیت این مراکز؛ آزادانه به عملیات خود پیرامون این نقاط ادامه دهند. حالا اما به نظر میرسد این سازوکار نیز نتوانسته مانع و سدی باشد برای در امان ماندن میراث تاریخی ما از گزند حملات دشمنان.
فاجعه پشت فاجعه
این در حالی است که بنا براعلام وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی جمهوری اسلامی ایران، شمار آثار تاریخی و فرهنگی آسیبدیده در پی حملات نظامی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی تا بامداد سهشنبه ۲۶اسفند ۱۴۰۴ به ۱۰۸ اثر افزایش یافته است. این در حالی است که پیشتر این وزارتخانه در بیانیه پیشین خود که در تاریخ ۲۳ اسفند منتشر شد آمار این آسیبها را به ۵۶ اثر تاریخی اعلام کرده بود. این اطلاعیه همچنین تاکید کرده که مستندسازیهای میدانی و همچنین تداوم حملات در روزهای اخیر نشان میدهد دامنه خسارات وارد شده به میراثفرهنگی ایران بهطور قابل توجهی گسترش یافته است.
طبق گزارشهای رسمی، استان تهران با ۶۰ اثر تاریخی بیشترین میزان آسیب را متحمل شده است. پس از آن استانهای اصفهان با ۱۹ اثر، کردستان با ۱۲ اثر، لرستان و کرمانشاه هر کدام با ۴ اثر، بوشهر و قم هر کدام با ۲اثر و استانهای ایلام، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، مازندران و سیستان و بلوچستان هر کدام با یک اثر در شمار مناطق آسیبدیده قرار دارند.
