نگرانیها از شیوع یک بیماری ویروسی مرگبار در غرب آفریقا بار دیگر افزایش یافته است. دکتر محمدرضا صالحی، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس مرکز تحقیقات مقاومت میکروبی، در تشریح وضعیت فعلی ویروس ابولا، هشدارهای مهمی را مطرح کرده است.
ابولا؛ تهدیدی قدیمی با جهشی جدید
به گفته این متخصص، ویروس ابولا طی بیش از سه دهه گذشته، طغیانهای متعددی را در غرب آفریقا و حتی خارج از این منطقه تجربه کرده است. این ویروس که به عنوان یک میکروارگانیسم زنوتیک (مشترک بین انسان و حیوان) طبقهبندی میشود، عمدتاً از حیوان به انسان سرایت میکند. صالحی در این باره عیناً بیان کرد: «خفاشهایی که عمدتاً در غرب آفریقا زندگی میکنند، بیشترین میزان انتقال این ویروس به انسان را دارند.»
راه انتقال از حیوان به انسان؛ هشداری برای مسافران
این عضو هیأت علمی در ادامه به یک نکته خطرناک در زنجیره انتقال اشاره کرد. او توضیح داد که حیوانات مبتلا به ابولا به شدت بیحال میشوند و اگر افراد بدون آگاهی از بیماری حیوان، گوشت آن را به صورت خام یا نیمهپخته مصرف کنند، مقدار قابل توجهی از ویروس وارد بدنشان خواهد شد.
جهش خطرناک؛ ابولا حالا انسان به انسان منتقل میشود
اما مهمترین بخش اظهارات صالحی به نحوه انتقال ویروس در میان انسانها بازمیگردد. او عیناً تصریح کرد: «ابولا قابلیت انتقال از طریق ترشحات تنفسی و گوارشی را دارد که این نکته بسیار حائز اهمیت است. این ویروس به عنوان یک عامل کشنده شناخته میشود، زیرا موجب تب خونریزیدهنده میشود و درمان خاصی برای آن وجود ندارد.»
آخرین آمار تلفات و گسترش در آفریقا
صالحی با ارائه آخرین آمارها گفت: در حال حاضر، حدود هزار مورد فوتی مرتبط با این ویروس در غرب آفریقا گزارش شده که ابتلای ۱۰۰ نفر از فوتشدگان به این ویروس تأیید شده است. کشورهایی مانند اوگاندا و کنگو نیز گسترش قابل توجهی از این ویروس را تجربه میکنند.
سویه جدید این ویروس که «Bundibugyo» نام دارد، برخلاف نمونههای قبلی تغییراتی پیدا کرده است. صالحی در این باره عیناً بیان کرد: «این ویروس تغییراتی یافته که قابلیت انتقال از انسان به انسان را پیدا کرده است.»
علائم بیماری؛ از آنفلوآنزا تا خونریزی گوارشی
این پزشک متخصص در خصوص علائم بالینی بیماری توضیح داد: بیماری با نشانههایی مشابه آنفلوآنزا از جمله تب، سردرد و کوفتگی آغاز میشود. سپس علائم گوارشی به سرعت بروز میکند. عدم تحمل خوراکی، تهوع، استفراغ، اسهال و احتمال خونریزیهای مکرر، به ویژه خونریزی گوارشی میتواند جان بیمار را به خطر اندازد.
دوره کمون این بیماری متغیر است و بسته به شرایط فرد، از چند ساعت تا ۷ تا ۱۲ روز طول میکشد.
آیا ابولا به ایران میرسد؟
صالحی درباره احتمال انتقال ویروس به کشورهای دیگر گفت: با توجه به سفرهای بینالمللی، احتمال انتقال وجود دارد، اما خوشبختانه در حال حاضر مسافرت جدی از این کشورها به ایران نداریم.
او به افرادی که با مسافران مناطق آلوده در ارتباط بودهاند و علائمی مانند خون در مدفوع و سردرد دارند، هشدار داد که به وضعیت خود توجه کنند و تأکید کرد که قرنطینهسازی باید در اولویت قرار گیرد.
دستورالعمل برای کادر درمان؛ تجهیزات کامل الزامی است
رئیس مرکز تحقیقات مقاومت میکروبی در مورد محافظت از پرسنل پزشکی نیز تأکید کرد: کادر درمان باید از گان بلند، شیلد و دستکش استفاده کنند و از تماس پوست با ترشحات و خون بیمار پرهیز کنند.
درمان و واکسن؛ خبری نیست
صالحی در پاسخ به سؤال درباره درمان این بیماری عیناً اظهار داشت: «این بیماری درمان مشخصی ندارد و درمان آن حمایتی است. همچنین واکسنی برای این بیماری وجود ندارد و یک واکسن در حال بررسی است که امیدواریم در برابر این ویروس مؤثر باشد.»
هشدار نهایی؛ ابولا تهدید جدیتر از هانتاویروس
این عضو هیأت علمی دانشگاه در پایان با قاطعیت گفت: با توجه به وضعیت این ویروس، احتمال بیشتری برای تبدیل شدن به یک اپیدمی نسبت به هانتاویروس وجود دارد. او ابراز امیدواری کرد که سازمان جهانی بهداشت با اقدامات خود مانع از انتقال این بیماری به سایر کشورها شود.
