هفت صبح| روایت جنگها همیشه با صدای انفجار شروع نمیشود، گاهی با صدای فرو ریختن «معنا» آغاز میشود. بیش از یک ماه از آغاز دور تازه حملات آمریکا و اسرائیل به ایران میگذرد. جنگی که هرچه جلوتر آمده، از خطوط کلاسیک نبرد فاصله گرفته و به قلب زندگی روزمره مردم نزدیکتر شده است. در روزهای اخیر، خبر هدف قرار گرفتن پل B1 در کرج، پلی که جاده چالوس را به آزادراه تهران - شمال متصل میکرد، به نماد تازهای از این تغییر تبدیل شد. حملهای که طبق گزارشها تلفات انسانی نیز بر جای گذاشت. این دیگر صرفاً جنگ بر سر سایتها و توانمندیهای نظامی نیست. جنگی است که به زیرساخت، به رفتوآمد، به «زندگی عادی» شلیک میکند.
در نخستین روزهای جنگ، خبر بمباران یک مدرسه دخترانه در میناب منتشر شد. گزارشی که از کشته شدن بیش از 168 دانشآموز و معلمهای مدرسه حکایت داشت و بار دیگر پرسشهای جدی درباره ابعاد انسانی جنگ را به میان کشید.همزمان دهها بنای تاریخی و میراث فرهنگی ایران نیز در این حملات بهصورت مستقیم یا در نتیجه امواج انفجار بناهای اطراف، آسیب دیدهاند. بیش از ۱۳۰ اثر تاریخی و دهها مرکز گردشگری که بخشی از حافظه تمدنی ایران محسوب میشوند دچار آسیب جدی شدهاند و مسئولان یونسکو اعلام کردند که سه اثر تاریخی امکان بازسازی هم ندارند. به عبارتی برای همیشه از بین رفتند.
وقتی مدرسه، پل و میراث فرهنگی در یک خط هدف قرار میگیرند، جنگ از میدان نبرد عبور کرده و به «زیست مردم» وارد شده است. در همین فضا، تهدیدها نیز صریحتر شدهاند. مقامات آمریکایی از ادامه و طولانیتر شدن جنگ سخن میگویند و حتی احتمال گسترش حملات به زیرساختهای حیاتی ایران را مطرح کردهاند.
اما تاریخ یک قانون نانوشته دارد. جنگها همیشه یک نتیجه ناخواسته هم دارند. وقتی جنگ به خانهها نزدیک میشود، مردم به هم نزدیکتر میشوند. شاید بزرگترین تناقض این روزها همین باشد. جامعهای که سالها زیر فشار مشکلات اقتصادی و اجتماعی از هم فاصله گرفته بود، حالا در برابر تهدید بیرونی، نشانههایی از همبستگی تازه نشان میدهد. حمله به زیرساختها، برخلاف انتظار طراحانش نوعی همدلی ملی ایجاد کرده است؛ انگار جامعه ناگهان به یاد آورده که «خانه» پیش از هر اختلافی یک معناست.
جنگها همیشه فقط ویران نمیکنند، گاهی مرزهای فراموششده را دوباره رسم میکنند. در میان دود و آوار، شاید مهمترین اتفاق نه در آسمان که در زمین رخ داده باشد و آن بازگشت حس «با هم بودن» است. و تاریخ، این فصل را نه فقط بهعنوان فصل موشکها، که بهعنوان فصل بازگشت همبستگی روایت خواهد کرد.
