اینترنت بهعنوان تنها راه ارتباطی ایرانیان داخل با یکدیگر و همچنین عزیزانشان در خارج از کشور، از ساعت ۲۲ روز هجدهم دی تاکنون یعنی چهارم بهمن قطع است.
گاهی خبر میرسد که احتمالا انتهای هفته اینترنت متصل میشود، اما انتهای هفته میرسد و اینترنت همچنان غیرقابل دسترس است. حتی آخر هفته گذشته (دوم بهمن) نیز خبر آمد که اینترنت روی اپراتورهای ایرانسل و همراه اول مجدد متصل شده، با این حال بررسیها نشان میدهد که این خبر درست نیست.
کارشناسان فنی و شبکه میگویند حاکمیت در حال پیادهکردن یک الگوی دسترسی ویژه به اینترنت است و همین هم باعث میشود در ساعتی از روز افراد فکر کنند چون نوتیفیکیشن پیامرسانها و شبکههای اجتماعیشان را میگیرند، پس اینترنت متصل شده است. چیزی که اکثر کارشناسان با طولانیشدن اتصال ایرانیان به اینترنت روی آن همنظر هستند، این موضوع است که احتمالا حاکمیت میخواهد دسترسی به اینترنت را طبقاتی کند.
یک بحث قدیمی
دسترسی به اینترنت به شکل طبقاتی بحث امروز و دیروز نیست و از سالهای گذشته برخی شرکتها و افراد دسترسی به اینترنت آزاد بدون فیلتر داشتهاند. اوج این اتفاق وقتی رسانهای شد که توییتر (ایکس) فعلی قابلیت لوکیشن را فعال کرد و مشخص شد بسیاری از جمله مخالفان همیشگی رفع فیلتر از اینترنت سفید استفاده میکنند.
همچنین بعد از جنگ ۱۲روزه هم خبرهای گوناگونی منتشر شد که شرکتها استارتاپی و… با ارسال نامه به شورای عالی فضای مجازی و وزارت ارتباطات به دنبال دریافت اینترنت بدون فیلتر بودهاند.
حالا هم مشخص شده که IP بسیاری از شرکتها و بازرگانان نیز سفید شده است. در کنار آن بسیاری از رسانهها نیز مجبور شدهاند برای دسترسی به اطلاعات، IP خود را برای بازگشایی در اختیار وزارت ارشاد بگذارند.
تاکنون گزارشهای مختلفی درباره اثرات قطعبودن اینترنت بر زندگی مردم، اقتصاد دیجیتال و خسارتی که این قطعی میتواند به بار بیاورد منتشر کردهایم. از این نوشتهایم که چگونه برخی افراد برای برقراری یک ارتباط ساده و چککردن ایمیلهایشان تا لب مرز رفتهاند و همچنین از سونامی تعدیلها آنهم در این شرایط بیمار اقتصاد ایران و… حالا با گمانهزنی درباره راهاندازی جدی اینترنت طبقاتی بسیاری از کاربران و فعالان دسترسی آزاد به اطلاعات نگران حقوق شهروندی افراد جامعه هستند.
به باور کارشناسان و فعالان دسترسی آزاد به اینترنت، اینترنت وسیله ارتباطی برای یک شخص یا گروه نیست، چراکه دسترسی آزادانه به اینترنت یک حق اساسی برای «همه» است. کارشناسان معتقدند اگر سیاستگذاران و تصمیمگیران بهجای اصلاح حکمرانی اینترنت، به دنبال اعمال دسترسی گزینشی باشند، اینترنت طبقاتی ممکن است به ابزاری برای کنترل اجتماعی، تبعیض اقتصادی و مهندسی اطلاعات بدل شود.
تجربه کشورهای جهان نشان میدهد که حتی در سیاستهای تفکیکی، ضرورت وجود قانون شفاف، نظارت مستقل، حق اعتراض و مسئولیتپذیری حاکمیتی غیرقابل انکار است.
