مقصد بعدی نقدینگی کجاست؟ پیشبینی بازارهای ایران تا پایان سال
بازارهای ایران در شرایط تشدید نااطمینانیهای سیاسی و اقتصادی، همزمان شاهد رشد قیمت دلار و طلا، صعود دوباره بورس و رکود سنگین در بازار خودرو هستند. در این میان، افزایش انتظارات تورمی باعث شده حفظ ارزش پول به دغدغه اصلی سرمایهگذاران تبدیل شود و مسیر حرکت نقدینگی اهمیت بیشتری پیدا کند.
دلار؛ آینه نااطمینانی اقتصاد ایران
دلار یکی از مهمترین شاخصهای انعکاسدهنده تلاطمهای اقتصادی و سیاسی است و هر زمان نگرانی تازهای شکل میگیرد، واکنش صعودی نشان میدهد. مهمترین عامل بنیادی رشد دلار در بلندمدت، تورم است و ریشه اصلی تورم نیز به کسری بودجه دولت بازمیگردد.
در چنین شرایطی، دلار میتواند برای بخشی از سرمایهگذاران نقش پوششدهنده تورم را ایفا کند. بر همین اساس، پیشبینی میشود در صورت تداوم تنشهای سیاسی و نظامی، نرخ دلار تا پایان سال در محدوده ۲۷۰ تا ۳۲۰ هزار تومان قرار بگیرد.
طلا همچنان از دلار تأثیر میگیرد
قیمت طلا در بازار ایران از دو عامل اصلی یعنی قیمت اونس جهانی و نرخ دلار تأثیر میگیرد. به همین دلیل، هرچقدر نرخ ارز نوسان بیشتری داشته باشد، بازار طلای داخلی نیز با تغییرات شدیدتری روبهرو خواهد شد.
برآوردها نشان میدهد طلای جهانی در یکی، دو سال آینده میتواند در محدوده ۴ هزار تا ۵ هزار دلار نوسان کند. در روزهای اخیر نیز اونس جهانی در بازه ۴۳۰۰ تا ۴۶۰۰ دلار در حرکت بوده است. با این حال، برای بازار طلای ایران، نرخ دلار همچنان مهمترین عامل تعیینکننده خواهد بود.
کاهش تورم؛ تنها سیگنال مثبت اقتصاد
یکی از معدود نشانههای مثبت اقتصاد، کاهش میانگین تورم ماهانه از بالای ۷ درصد به حدود ۳.۵ درصد در ماههای تیر و مرداد بوده است. البته تداوم این روند در شهریور و مهر اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در صورت بازگشت تورم، فشار بیشتری بر بازار ارز و سایر داراییها وارد خواهد شد.
شرط ریزش دلار چیست؟
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که یک گشایش سیاسی و اقتصادی میتواند روند بازار ارز را بهسرعت تغییر دهد. در صورتی که سایه جنگ بهطور کامل برطرف شود، درگیریها پایان یابد، تحریمها برداشته شود و روابط خارجی به سمت عادی شدن حرکت کند، احتمال افت قابل توجه نرخ دلار وجود خواهد داشت.
در چنین سناریویی، حتی رسیدن دلار به محدوده ۱۰۰ هزار تومان نیز دور از انتظار نخواهد بود. با این حال، این کاهش قیمت در صورت وقوع، به معنای پایان نوسانهای اقتصادی نیست و ممکن است پس از یک افت شدید، بازار دوباره وارد مسیر افزایشی شود.
بورس؛ رشد ادامه دارد اما با سرعت کمتر
رشد اخیر بورس تا حد زیادی نتیجه جبران عقبماندگی بازار سهام و افزایش درآمد شرکتهای صادراتمحور بوده است. رشد نرخ دلار باعث شد فروش و سود شرکتهایی که درآمد دلاری دارند افزایش پیدا کند. همچنین، موجودی کالاهایی که در ماههای گذشته با قیمتهای پایینتر خریداری شده بودند، حاشیه سود شرکتها را تقویت کرد.
با این حال، این شرایط نمیتواند با همان شدت ادامه پیدا کند؛ زیرا خریدهای جدید شرکتها با قیمتهای بالاتر انجام شده و حاشیه سود آنها کاهش خواهد یافت. برآورد میشود بورس تا پایان سال در بهترین حالت بین ۱۰ تا ۳۰ درصد رشد کند؛ البته در صورت تشدید تنشهای سیاسی، احتمال افت بازار نیز وجود دارد.
خودرو؛ افزایش قیمت بدون مشتری
افزایش نرخ دلار، ارزش جایگزینی خودرو را بالا میبرد و قیمت ریالی خودرو نیز معمولاً متناسب با رشد ارز افزایش پیدا میکند. با این حال، رشد قیمت به معنای رونق بازار نیست.
تحریمها و کمبود قطعات باعث کاهش تولید خودروسازان شده است. شرکتهای واردکننده قطعات و تولیدکنندگان داخلی با محدودیتهای جدی مواجه هستند و در صورت تداوم این شرایط، احتمال کاهش بیشتر تولید از آبانماه وجود دارد.
از سوی دیگر، افزایش قیمت خودرو و کاهش قدرت خرید مردم، تقاضا را تضعیف کرده است. نگرانی از نبود قطعات یدکی و دشواری تعمیرات نیز باعث شده بسیاری از خریداران از ورود به بازار خودداری کنند.
در نتیجه، بازار خودرو ممکن است همزمان با افزایش قیمت، در رکود عمیق باقی بماند. در برخی معاملات، فروشندگان برای نقد کردن خودرو مجبور به ارائه تخفیفهای ۶ تا ۷ درصدی شدهاند.
جمعبندی
در شرایط فعلی، مسیر بازارهای ایران بیش از هر چیز به تحولات سیاسی و اقتصادی وابسته است. در صورت تداوم تنشها، دلار و طلا همچنان مهمترین مقاصد حفظ ارزش پول خواهند بود، بورس با سرعتی کمتر به رشد خود ادامه میدهد و خودرو با وجود افزایش قیمت، در رکود باقی میماند.
در مقابل، هرگونه گشایش سیاسی و اقتصادی میتواند معادلات بازار را تغییر دهد و زمینه کاهش قابل توجه نرخ دلار و طلا را فراهم کند. بنابراین سرمایهگذاران باید علاوه بر روند قیمتها، اخبار سیاسی، نرخ تورم، سیاستهای بودجهای و وضعیت تولید را نیز با دقت دنبال کنند.
