پرسودترین سالهای طلا در ۱۰ سال اخیر؛ از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴ چه عواملی قیمت را جهش دادند؟
طلا در ۱۰ سال گذشته بارها ثابت کرده که در اقتصاد تورمی، یکی از امنترین و پربازدهترین داراییهاست. از ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۴، چندین موج صعودی بزرگ در این بازار ثبت شده، اما سود واقعی نصیب کسانی شده که با دید بلندمدت و انتخاب ابزار مناسب وارد شدهاند.
بازار طلا در ایران طی سالهای اخیر به یکی از مهمترین پناهگاههای سرمایه تبدیل شده است؛ بازاری که در دورههای تورمی، افزایش نرخ ارز و جهش قیمت جهانی طلا، بارها توانسته ارزش دارایی سرمایهگذاران را حفظ کند و حتی چندین برابر افزایش دهد. مرور دادههای ۱۰ سال گذشته نشان میدهد که قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار از حدود ۱۱۱ هزار تومان در سال ۱۳۹۵ به حدود ۱۰ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده است؛ رشدی که نشان میدهد طلا در بلندمدت همچنان یکی از قدرتمندترین ابزارهای پوشش ریسک در اقتصاد ایران بوده است.
با این حال، بازدهی طلا در همه سالها یکسان نبوده است. برخی سالها با جهشهای سنگین همراه بودهاند و برخی دورهها تنها رشد آرامتری را ثبت کردهاند. بررسی این نوسانات کمک میکند سرمایهگذاران بفهمند طلا در چه شرایطی بیشترین بازدهی را داشته و چگونه میتوان با انتخاب روش مناسب، از این بازار بیشترین بهره را برد.
طلا در سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶؛ شروع یک روند صعودی
سال ۱۳۹۵ را میتوان نقطه آغاز حرکت صعودی طلا در دهه اخیر دانست. در این سال، هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۱۱۱ هزار تومان رسید و نشانههای تغییر فاز بازار بهتدریج نمایان شد. در سال ۱۳۹۶ نیز قیمت طلا تا محدوده ۱۳۵ هزار تومان افزایش یافت و بازار آرامآرام برای جهشهای بزرگتر آماده شد. در این مقطع، رشد تدریجی نرخ ارز، افزایش انتظارات تورمی و بهبود قیمت جهانی طلا، زمینه را برای ورود طلا به یک دوره جدید فراهم کرد. کسانی که در همین سالها وارد بازار شدند، بعدها از رشد چند هزار درصدی این دارایی بهرهمند شدند.
سال ۱۳۹۷؛ یکی از تاریخیترین جهشهای طلا
بدون تردید، سال ۱۳۹۷ یکی از مهمترین سالهای پرسود طلا در ایران بود. خروج آمریکا از برجام، بازگشت تحریمها، جهش شدید نرخ ارز و افزایش نااطمینانی اقتصادی، باعث شد تقاضا برای خرید طلا بهطور چشمگیری افزایش پیدا کند. نتیجه این شرایط، رشد قیمت طلای ۱۸ عیار به حدود ۳۳۵ هزار تومان و ثبت بازدهی حدود ۱۴۸ درصدی در یک سال بود. این سال عملاً نقطه عطفی در تاریخ بازار طلا محسوب میشود و بسیاری از تحلیلگران آن را آغاز فاز جهشی بازار میدانند.
سال ۱۳۹۸؛ ادامه رشد، اما با شیب کمتر
پس از جهش بزرگ ۱۳۹۷، بازار طلا در سال ۱۳۹۸ وارد مرحلهای شد که همچنان صعودی بود، اما با سرعتی کمتر از سال قبل. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در این سال به حدود ۴۵۰ هزار تومان رسید و بازدهی حدود ۳۴ درصدی را ثبت کرد. در واقع، بازار در حال هضم شوک سال ۱۳۹۷ بود و هر اصلاح قیمتی با افزایش تقاضا همراه میشد. همین رفتار نشان داد که طلا در ایران نهفقط یک دارایی سفتهبازانه، بلکه ابزاری برای حفظ ارزش سرمایه در برابر تورم است.
سال ۱۳۹۹؛ رکوردشکنی همزمان با کرونا
سال ۱۳۹۹ یکی از تاریخیترین سالهای بازار طلا، هم در ایران و هم در جهان بود. شیوع کرونا، سیاستهای انبساطی بانکهای مرکزی، رشد نقدینگی و افزایش قیمت جهانی اونس، همهوهمه دست به دست هم دادند تا طلا به یکی از جذابترین داراییهای جهان تبدیل شود. در ایران نیز همزمان با رشد نرخ ارز و تورم داخلی، قیمت طلای ۱۸ عیار به حدود یک میلیون و ۸۵ هزار تومان رسید و بازدهی حدود ۱۴۱ درصدی را ثبت کرد. این سال یکی از درخشانترین دورههای سرمایهگذاری طلا در دهه اخیر بود.
سال ۱۴۰۰؛ دوره استراحت بازار
برخلاف دو سال قبل، ۱۴۰۰ بیشتر بهعنوان سالی برای تثبیت و اصلاح شناخته میشود. هرچند روند بلندمدت طلا همچنان صعودی باقی ماند، اما سرعت رشد قیمت در این سال کاهش یافت و بازار نوسانات بیشتری را تجربه کرد. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود یک میلیون و ۲۴۰ هزار تومان رسید. این دوره نشان داد که بازار طلا نیز مانند هر دارایی دیگری، پس از جهشهای سنگین به فاز استراحت وارد میشود.
سال ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲؛ بازگشت دوباره طلا به مسیر صعود
در سال ۱۴۰۱، با تداوم تورم، رشد نقدینگی و افزایش نرخ ارز، طلا دوباره به مسیر رشد بازگشت و قیمت آن به حدود یک میلیون و ۷۹۵ هزار تومان رسید. در سال ۱۴۰۲ نیز این روند ادامه پیدا کرد و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۳ میلیون و ۲۷۰ هزار تومان رسید؛ یعنی بازدهی بیش از ۸۲ درصدی در یک سال. در این مقطع، بسیاری از سرمایهگذاران بار دیگر به طلا بهعنوان سپر تورمی نگاه کردند و همین موضوع تقاضا را بالا نگه داشت.
سال ۱۴۰۳؛ یکی از طلاییترین سالهای تاریخ بازار
سال ۱۴۰۳ را میتوان یکی از کاملترین سالهای رشد طلا دانست. افزایش قیمت جهانی اونس، رشد نرخ دلار در بازار داخلی، تداوم تورم بالا و افزایش نگرانیهای ژئوپلیتیکی، همزمان بازار را تحت فشار صعودی قرار داد. نتیجه این همزمانی، رسیدن قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۶ میلیون و ۵۰ هزار تومان و ثبت بازدهی حدود ۸۵ درصدی بود. در این سال، طلا بار دیگر نشان داد که در دورههای نااطمینانی اقتصادی، همچنان یکی از اصلیترین مقصدهای سرمایه است.
سال ۱۴۰۴؛ ادامه رکوردها و تثبیت روند صعودی
در سال ۱۴۰۴ نیز مسیر صعودی طلا ادامه یافت و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به حدود ۱۰ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسید. هرچند سرعت رشد در مقایسه با برخی سالهای جهشی کمتر بود، اما بازدهی حدود ۸۰ درصدی، این سال را هم در فهرست دورههای بسیار سودآور طلا قرار داد. در این مقطع، تنوع ابزارهای سرمایهگذاری در طلا نیز بیشتر شد و بسیاری از افراد بهجای خرید طلای زینتی، سراغ طلای آبشده، سکه، شمش، صندوق طلا و گواهی سپرده رفتند.
پرسودترین سالهای طلا در یک نگاه
بر اساس بررسی روند ۱۰ ساله، میتوان پرسودترین سالهای طلا را اینطور رتبهبندی کرد:
- ۱۳۹۷ با حدود ۱۴۸ درصد بازدهی
- ۱۳۹۹ با حدود ۱۴۱ درصد بازدهی
- ۱۴۰۳ با حدود ۸۵ درصد بازدهی
- ۱۴۰۲ با حدود ۸۲ درصد بازدهی
- ۱۴۰۴ با حدود ۸۰ درصد بازدهی
بهترین روش سرمایهگذاری در طلا کدام است؟
انتخاب بهترین روش سرمایهگذاری در طلا به میزان سرمایه، افق زمانی و میزان ریسکپذیری بستگی دارد. اگر هدف شما کاهش هزینه خرید است، طلای آبشده میتواند گزینه مناسبی باشد. اگر نقدشوندگی برایتان مهمتر است، سکه انتخاب شناختهشدهای است. برای سرمایههای بالاتر، شمش طلا گزینهای مطمئنتر محسوب میشود. در مقابل، اگر امنیت، شفافیت و سهولت معامله برایتان اولویت دارد، صندوقهای طلا و گواهی سپرده طلا میتوانند انتخابهای مدرنتری باشند.
از سوی دیگر، طلای زینتی اگرچه کاربرد مصرفی هم دارد، اما برای سرمایهگذاری خالص چندان ایدهآل نیست؛ چون اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات، بخشی از بازدهی آن را کاهش میدهد. در سالهای اخیر، طلای دیجیتال نیز بهعنوان گزینهای نوین وارد سبد برخی سرمایهگذاران شده و امکان بهرهمندی از نوسانات قیمت طلا را بدون نگهداری فیزیکی فراهم کرده است.
بهترین زمان خرید طلا چه زمانی است؟
در بازار طلا، پیدا کردن دقیقترین کف قیمتی تقریباً غیرممکن است. تجربه سالهای گذشته نشان داده افرادی که صرفاً منتظر «بهترین نقطه ورود» ماندهاند، گاهی فرصتهای مهم رشد را از دست دادهاند. در مقابل، سرمایهگذارانی که با دید بلندمدت، مدیریت سرمایه و تقسیم خرید در چند مرحله وارد بازار شدهاند، معمولاً نتیجه بهتری گرفتهاند. به همین دلیل، مهمتر از پیشبینی نقطه دقیق ورود، درک چرخههای اقتصادی، نرخ ارز، تورم و قیمت جهانی اونس است.
جمعبندی
بررسی ۱۰ سال اخیر نشان میدهد طلا در اقتصاد ایران بارها نقش یک دارایی امن و سودآور را ایفا کرده است. سالهایی مانند ۱۳۹۷، ۱۳۹۹، ۱۴۰۲، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ بیشترین بازدهی را برای سرمایهگذاران به همراه داشتهاند و نشان دادهاند که طلا در دورههای تورمی و نااطمینانی، همچنان یکی از مهمترین ابزارهای حفظ ارزش پول است. با این حال، سودآوری این بازار به زمان ورود، نوع دارایی انتخابی و استراتژی سرمایهگذاری بستگی دارد. بنابراین، بهجای تصمیمگیری هیجانی، نگاه تحلیلی و بلندمدت همچنان بهترین راه برای حضور در بازار طلاست.
