پشت پرده توسعه فوتبال انگلیس؛ کلید ماجرا همین جاست

این مقاله با هدف بررسی نقش سنت جورج پارک (St. George’s Park) در ساختار توسعه فوتبال انگلیس و تحلیل تأثیر این مرکز بر آموزش مربیان، توسعه بازیکنان، عملکرد تیم‌های ملی و شکل‌گیری یک سیستم یکپارچه فوتبال، توسط معین دلاوری گردآوری و تدوین شده است.

سنت جورج پارک (St. George’s Park)؛

چگونه یک مرکز فوتبال در قلب سیستم توسعه فوتبال انگلیس قرار گرفت؟

در فوتبال امروز، وقتی درباره موفقیت یک کشور صحبت می‌کنیم، معمولاً نخستین چیزی که به ذهن می‌رسد بازیکنان، مربیان و ستاره‌های آن کشور هستند؛ اما پشت موفقیت پایدار یک فوتبال ملی، چیزی بسیار بزرگ‌تر از چند بازیکن و یک سرمربی وجود دارد. زیرساخت، آموزش مربیان، توسعه استعدادها، علوم ورزشی، پزشکی، تحلیل عملکرد، فلسفه بازی و مهم‌تر از همه، ارتباط میان تمام این اجزا است که می‌تواند یک کشور را از داشتن استعدادهای پراکنده به داشتن یک «سیستم فوتبال» برساند.

انگلیس نیز دقیقاً با همین مسئله روبه‌رو بود. فوتبال این کشور همیشه از بازیکنان مستعد، لیگ قدرتمند و باشگاه‌های بزرگ برخوردار بوده، اما سؤال اصلی این بود که چگونه می‌توان این منابع را به ساختاری منسجم برای توسعه فوتبال و موفقیت تیم‌های ملی تبدیل کرد؟

یکی از مهم‌ترین پاسخ‌های فدراسیون فوتبال انگلیس به این مسئله، St. George’s Park بود؛ مرکزی که امروز نه‌تنها محل آماده‌سازی تیم‌های ملی انگلیس، بلکه بخشی از زیرساخت آموزش مربیان، توسعه بازیکنان و پشتیبانی علمی و عملکردی فوتبال این کشور است.

این مجموعه در سال ۲۰۱۲ در Staffordshire افتتاح شد و در زمینی حدود ۳۳۰ هکتاری قرار دارد. امروز St. George’s Park خانه تیم‌های ملی فوتبال مردان، زنان و پارا انگلیس است و رده‌های مختلف ملی نیز از این زیرساخت استفاده می‌کنند.

به همین دلیل، St. George’s Park را نباید صرفاً «کمپ تیم ملی انگلیس» دانست. برای فهم نقش واقعی آن، ابتدا باید نهادی را شناخت که این مرکز را ایجاد کرده و در ساختار آن قرار دارد.

The FA چیست و چه ارتباطی با St. George’s Park دارد؟

The Football Association یا The FA نهاد حاکم بر فوتبال انگلستان است. این نهاد از سال ۱۸۶۳ فعالیت می‌کند و در حوزه‌هایی مانند توسعه فوتبال، آموزش مربیان و داوران و مدیریت تیم‌های ملی انگلیس نقش دارد.

در چنین ساختاری، St. George’s Park یک پروژه مستقل و جدا از برنامه‌های فوتبال ملی نیست؛ بلکه یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌هایی است که The FA برای اجرای بخشی از مأموریت‌های خود در اختیار دارد.

ایده ایجاد یک مرکز ملی فوتبال نیز سال‌ها پیش از افتتاح St. George’s Park شکل گرفته بود. محل این پروژه در سال ۲۰۰۱ خریداری شد و برنامه ایجاد مرکز ملی فوتبال از همان دوره آغاز شد. پس از توقف و بازنگری، The FA در سال ۲۰۰۸ پروژه را دوباره فعال کرد و  سنت جورج پارک سرانجام در ۹ اکتبر ۲۰۱۲ افتتاح شد. هزینه نهایی ساخت مجموعه نیز حدود ۱۰۵ میلیون پوند اعلام شد.

بنابراین، ساخت St. George’s Park را نباید فقط یک سرمایه‌گذاری عمرانی دانست. مسئله اصلی ایجاد محیطی بود که بتواند بخش‌هایی از نیازهای فوتبال ملی را در یک مکان مشترک کنار هم قرار دهد؛ از آماده‌سازی تیم‌های ملی و توسعه بازیکنان گرفته تا آموزش مربیان، پزشکی، علوم ورزشی و پشتیبانی عملکرد.

این نگاه، تفاوت مهم St. George’s Park با یک کمپ باشگاهی را مشخص می‌کند. کمپ یک باشگاه در درجه اول برای نیازهای همان باشگاه طراحی می‌شود، اما یک مرکز ملی باید بتواند به طیف وسیع‌تری از تیم‌ها، بازیکنان، مربیان و متخصصان فوتبال خدمت کند.

سنت جورج پارک دقیقاً چیست؟

St. George’s Park در استافوردشر (Staffordshire)، در نزدیکی شهر برتون-آپون-ترنت (Burton-upon-Trent)، در قلب انگلستان قرار دارد. این مجموعه، مرکز ملی فوتبال فدراسیون فوتبال انگلیس (The FA) است و برای آماده‌سازی و پشتیبانی تیم‌های ملی، آموزش مربیان و توسعه دانش و تخصص در فوتبال ایجاد شده است.

معرفی رسمی فعلی این مرکز، St. George’s Park را خانه تیم‌های ملی مردان، زنان و پارا معرفی می‌کند و از ۱۴ زمین تمرینی استاندارد فضای باز، یک زمین کامل Indoor 3G و سالن فوتسال در Steve Daley Sports Hall نام می‌برد. در کنار زمین‌های تمرینی، این مجموعه به امکانات تخصصی بدنسازی، علوم ورزشی، ریکاوری و بازتوانی بازیکنان نیز مجهز است.

اما اهمیت مرکز فقط در این امکانات خلاصه نمی‌شود. England Football Learning نیز در St. George’s Park مستقر است و بخش قابل‌توجهی از دوره‌های آموزش مربیان و دوره‌های پزشکی در این مجموعه برگزار می‌شود؛ بنابراین، در یک محیط مشترک، هم بازیکنان و تیم‌های نخبه آماده می‌شوند و هم مربیان و متخصصانی آموزش می‌بینند که بخشی از آینده فوتبال انگلیس را شکل خواهند داد.

از طرف دیگر، St. George’s Park فقط در اختیار تیم‌های ملی نیست و باشگاه‌های حرفه‌ای و دیگر تیم‌ها و ورزشکاران نخبه نیز از امکانات آن استفاده می‌کنند. فدراسیون فوتبال انگلیس نیز در سال‌های اخیر این مجموعه را همچنان به‌عنوان محیطی برای اردوهای حرفه‌ای، آموزش و فعالیت‌های عملکردی معرفی کرده است.

بنابراین اگر بخواهیم St. George’s Park را در یک جمله تعریف کنیم، می‌توان آن را مرکز ملی چندمنظوره فوتبال انگلیس برای آماده‌سازی تیم‌های ملی، توسعه بازیکنان، مربیان و ارائه خدمات تخصصی پزشکی، بدنسازی و علوم ورزشی دانست.؛ اما برای درک اهمیت واقعی آن، باید دید این اجزا چگونه در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند.

زیرساخت St. George’s Park؛ فراتر از یک کمپ تمرینی

وقتی از St. George’s Park صحبت می‌کنیم، با مجموعه‌ای از زمین‌های فوتبال و ساختمان‌های ورزشی روبه‌رو نیستیم؛ بلکه با زیرساختی مواجهیم که تقریباً تمام نیازهای یک تیم حرفه‌ای را از لحظه ورود تا پایان فرآیند تمرین، ریکاوری و ارزیابی در یک محیط واحد پوشش می‌دهد. فدراسیون فوتبال انگلیس این مجموعه را با همین نگاه توسعه داده است؛ یعنی بخش‌های مختلف فرآیند آماده‌سازی تیم، از تمرین و آماده‌سازی جسمانی گرفته تا پزشکی، علوم ورزشی، آموزش و هتل، در یک محیط یکپارچه و در فاصله‌ای بسیار نزدیک به یکدیگر قرار گرفته‌اند.

زمین‌های تمرینی؛ از تمرین روزانه تا شبیه‌سازی شرایط مسابقه

مهم‌ترین بخش زیرساخت St. George’s Park، مجموعه زمین‌های تمرینی آن است. این مرکز در معرفی رسمی فعلی خود دارای ۱۴ زمین استاندارد و حرفه‌ای در فضای باز است که یکی از آن‌ها با چمنی مشابه زمین ورزشگاه ومبلی (Wembley) طراحی شده است. در کنار آن، یک زمین فوتبال سرپوشیده با چمن مصنوعی نسل سوم (Indoor 3G) و سالن فوتسال نیز وجود دارد.

تنوع زمین‌ها این امکان را فراهم می‌کند که کادر فنی، بسته به نوع تمرین و شرایط تیم، از زمین مناسب استفاده کند. زمین سرپوشیده، نور مصنوعی و گرمایش زیرسطحی نیز باعث می‌شوند تمرین تیم در شرایط نامناسب آب‌وهوایی کمتر دچار اختلال شود. در نتیجه، شرایط جوی نمی‌تواند به‌سادگی روند برنامه تمرینی را تغییر دهد.

بنابراین ارزش این زیرساخت فقط در تعداد زمین‌ها نیست؛ بلکه در قابلیت ایجاد محیط‌های مختلف برای اهداف مختلف تمرینی است.

بدنسازی و آمادگی جسمانی؛ اتصال تمرین به عملکرد

بخش Strength & Conditioning وظیفه آماده‌سازی جسمانی بازیکنان را در کنار تمرینات فوتبال بر عهده دارد. این موضوع در تیم ملی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، زیرا بازیکنان با شرایط متفاوتی از باشگاه‌های مختلف وارد اردو می‌شوند؛ ممکن است میزان آمادگی بدنی، خستگی و بار تمرینی آنها با یکدیگر متفاوت باشد. بنابراین، آماده‌سازی جسمانی نمی‌تواند برای همه بازیکنان یکسان باشد و باید متناسب با وضعیت هر بازیکن تنظیم شود.

در این رویکرد، بدنسازی از تمرین فوتبال جدا نیست؛ بلکه بخشی از فرآیند آماده‌سازی بازیکن برای اجرای بهتر و مؤثرتر در زمین است.

ریکاوری و بازتوانی؛ حفظ بازیکن برای تمرین بعدی

St. George’s Park امکانات گسترده‌ای برای ریکاوری و بازتوانی دارد؛ از آب‌درمانی و استخرهای آب گرم و سرد گرفته تا تردمیل زیر آب و سایر تجهیزات تخصصی ریکاوری.

اهمیت این بخش زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم بازیکنان تیم ملی با شرایط متفاوتی وارد اردو می‌شوند. یک بازیکن ممکن است چند مسابقه سنگین را پشت سر گذاشته باشد و بازیکنی دیگر شرایط کاملاً متفاوتی داشته باشد.

بنابراین ریکاوری در چنین محیطی صرفاً به معنای «استراحت بعد از تمرین» نیست؛ بلکه بخشی از برنامه عملکرد بازیکن است که باید بر اساس وضعیت فردی او مدیریت شود.

پزشکی و علوم ورزشی؛ پشتوانه علمی تصمیم‌های فنی

یکی از ویژگی‌های مهم St. George’s Park، قرار گرفتن بخش پزشکی، فیزیوتراپی و علوم ورزشی در کنار محیط تمرین است. هدف فقط درمان بازیکن آسیب‌دیده نیست؛ بلکه وضعیت جسمانی بازیکن به‌صورت مستمر بررسی می‌شود تا کادر فنی بداند هر بازیکن با چه شرایطی وارد تمرین و مسابقه می‌شود.

برای این ارزیابی، St. George’s Park از تجهیزات تخصصی مختلفی استفاده می‌کند؛ از جمله VO₂ max برای بررسی ظرفیت هوازی، Force Plate برای ارزیابی نیرو و توان تولیدشده توسط بازیکن، Isokinetic Testing برای سنجش قدرت عضلات و ارزیابی ترکیب بدن. این اطلاعات می‌توانند تصویری دقیق‌تر از وضعیت فیزیکی بازیکن در اختیار کادر تخصصی قرار دهند.

آموزش مربیان؛ توسعه فوتبال فقط با بازیکن اتفاق نمی‌افتد

یکی از تفاوت‌های مهم St. George’s Park با یک کمپ معمولی، حضور England Football Learning در همین مجموعه است. این بخش، آموزش و توسعه مربیان را در سطوح مختلف دنبال می‌کند و St. George’s Park میزبان بخش قابل‌توجهی از دوره‌های آموزشی مربیان و دوره‌های پزشکی است.

اهمیت این موضوع فراتر از برگزاری کلاس در یک ساختمان است. قرار گرفتن آموزش در کنار محیط فوتبال حرفه‌ای این امکان را ایجاد می‌کند که مربی با فضای واقعی عملکرد، تمرین، تحلیل و کار تیمی در ارتباط باشد.

در نتیجه، بخشی از زیرساختی که برای تیم‌های نخبه ساخته شده، هم‌زمان برای توسعه افرادی که قرار است نسل بعدی بازیکنان را آموزش دهند نیز استفاده می‌شود.

اتاق جلسه؛ جایی که اطلاعات به برنامه تمرین تبدیل می‌شود

یکپارچگی St. George’s Park فقط به کنار هم قرار گرفتن زمین، سالن بدنسازی و امکانات پزشکی محدود نمی‌شود. حتی فضای تصمیم‌گیری و انتقال اطلاعات نیز در طراحی این مرکز مورد توجه قرار گرفته است.

در سال ۲۰۲۴، فدراسیون فوتبال انگلیس Team Briefing Room را در قلب مرکز فوتبال ایجاد کرد؛ فضایی که مربیان، تحلیلگران و متخصصان عملکرد پیش از شروع تمرین، برنامه و نکات مهم جلسه را با بازیکنان مرور می‌کنند. این فضا کمک می‌کند برنامه تمرین و اهداف جلسه، پیش از ورود به زمین برای بازیکنان به‌روشنی مشخص باشد.

اهمیت این فضا فقط به شکل و طراحی آن مربوط نمی‌شود؛ بلکه به فرآیند آماده‌سازی تیم کمک می‌کند. اطلاعاتی که از تحلیل مسابقه و وضعیت بازیکنان به دست می‌آید، در اینجا با برنامه تمرینی کادر فنی کنار هم قرار می‌گیرد تا قبل از شروع تمرین، نکات مهم و اهداف جلسه برای بازیکنان مشخص شود.

به همین دلیل، Team Briefing Room را می‌توان بخشی از رویکرد کلی St. George’s Park دانست؛ رویکردی که تلاش می‌کند اطلاعات و تحلیل، مستقیماً وارد برنامه تمرین و تصمیم‌های کادر فنی شود.

هتل؛ بخشی از طراحی عملکرد

در St. George’s Park یک هتل ۲۲۸ اتاقه Hilton نیز قرار دارد و تیم‌ها می‌توانند در همان مجموعه اقامت داشته باشند.

این موضوع فقط یک مزیت رفاهی نیست. وقتی محل اقامت، زمین تمرین، فضاهای بدنسازی، ریکاوری و جلسات در فاصله نزدیک قرار دارند، زمان جابه‌جایی کاهش پیدا می‌کند و کادر می‌تواند برنامه روزانه تیم را با کنترل بیشتری اجرا کند.

در فوتبال حرفه‌ای، عملکرد فقط در زمین تمرین ساخته نمی‌شود؛ بلکه تغذیه، استراحت، جلسه فنی، ریکاوری و زمان‌بندی فعالیت‌ها نیز بخشی از فرآیند آماده‌سازی هستند.

فوتبال زنان و پارا؛ یک مرکز برای تمام مسیرهای فوتبال انگلیس

شاید یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های St. George’s Park همین باشد که مفهوم «فوتبال ملی» در آن به تیم بزرگسالان مردان محدود نشده است.

صفحه رسمی England Football، این مرکز را خانه تیم‌های ملی مردان، زنان و پارا معرفی می‌کند. این یعنی فوتبال زنان و پارا از نظر زیرساختی در حاشیه سیستم قرار نگرفته‌اند؛ بلکه بخشی از اکوسیستم ملی فوتبال انگلیس هستند.

در فوتبال زنان، تیم‌های ملی از امکانات تمرینی، بدنسازی، ریکاوری، علوم ورزشی و فضاهای تیمی St. George’s Park استفاده می‌کنند. در فوتبال پارا نیز تیم‌های مختلف از جمله فوتبال نابینایان، ناشنوایان، فوتبال CP و Powerchair در برنامه‌های آماده‌سازی خود از این مرکز بهره می‌برند.

برای نمونه، در ژانویه ۲۰۲۶ شش تیم پارا انگلیس برای برنامه‌های آماده‌سازی در کنار یکدیگر فعالیت داشتند و Powerchair در St. George’s Park اردو برگزار کرد. این موضوع نشان می‌دهد که پارا فوتبال در ساختار ملی انگلیس صرفاً یک پروژه جانبی نیست، بلکه بخشی از مسیر عملکرد ملی محسوب می‌شود.

حتی طراحی فیزیکی مجموعه نیز این نگاه را تأیید می‌کند؛ از وجود زمین اختصاصی فوتبال نابینایان گرفته تا توسعه فضاهایی که بتوانند نیازهای متفاوت تیم‌های مختلف را پاسخ دهند.

چرا یکپارچگی مهم‌تر از تعداد امکانات است؟

یک تیم می‌تواند وارد مجموعه شود، تمرین کند، وضعیت بازیکنان را ارزیابی کند، برنامه بدنی خود را تنظیم کند، بازیکن آسیب‌دیده را تحت بازتوانی قرار دهد، جلسه فنی برگزار کند و در همان محیط اقامت داشته باشد. در همین مجموعه، مربیان و متخصصان نیز آموزش می‌بینند و دانش مرتبط با فوتبال حرفه‌ای توسعه پیدا می‌کند.

اما حتی این سطح از یکپارچگی نیز به‌تنهایی پاسخ سؤال اصلی نیست. آیا داشتن بهترین زمین‌ها، سالن‌ها، امکانات پزشکی و علوم ورزشی، یک کشور را صاحب یک فوتبال موفق می‌کند؟ احتمالاً نه.

چون زیرساخت، در نهایت یک ابزار است. ارزش واقعی آن زمانی مشخص می‌شود که بدانیم این ابزار در خدمت چه سیستمی قرار گرفته است؛ چه نوع بازیکنی قرار است پرورش پیدا کند؟ مربی قرار است چه چیزی آموزش ببیند؟ تیم‌های پایه و بزرگسالان چه زبان مشترکی دارند؟ استعدادها چگونه شناسایی و هدایت می‌شوند؟ علوم ورزشی چگونه وارد تصمیم‌های فنی می‌شود؟ و مهم‌تر از همه، آیا تمام این بخش‌ها واقعاً یک مسیر مشترک را دنبال می‌کنند؟

St. George’s Park از این منظر اهمیت پیدا می‌کند. این مرکز صرفاً مجموعه‌ای از زمین‌ها و تجهیزات نیست؛ بلکه زیرساختی است که تلاش می‌کند بخش‌های مختلف فوتبال را در یک محیط مشترک به یکدیگر نزدیک کند. از بازیکن و مربی گرفته تا پزشک، متخصص علوم ورزشی، تحلیلگر و مدرس، همه در بخشی از یک اکوسیستم واحد فعالیت می‌کنند.

بنابراین، شاید مهم‌ترین ویژگی St. George’s Park نه تعداد زمین‌های آن باشد، نه تجهیزات پیشرفته‌اش و نه حتی اندازه مجموعه؛ بلکه ارتباط میان اجزای آن است.

این همان نقطه‌ای است که یک پروژه عمرانی می‌تواند به یک پروژه توسعه فوتبال تبدیل شود. اما برای اینکه بفهمیم این مدل تا چه اندازه موفق بوده و چه چیزی از آن برای فوتبال ایران قابل استفاده است، باید یک سؤال اساسی‌تر را مطرح کنیم:

آیا ساخت St. George’s Park واقعاً باعث توسعه فوتبال انگلیس شد، یا این مرکز تنها یکی از اجزای یک اصلاحات گسترده‌تر در فوتبال این کشور بود؟

پاسخ به این سؤال اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اگر قرار باشد St. George’s Park را به‌عنوان یک الگو برای ایران بررسی کنیم، نباید فقط امکانات آن را ببینیم. باید بفهمیم چه مسئله‌ای را حل کرده، چگونه در ساختار فوتبال انگلیس قرار گرفته و کدام بخش از این مدل واقعاً قابل انتقال به فوتبال ایران است.

درس St. George’s Park برای فوتبال ایران چیست؟

St. George’s Park نشان می‌دهد که یک مرکز ملی فوتبال زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که مأموریت آن از ابتدا مشخص باشد: چه بازیکنی باید پرورش پیدا کند؟ چه مربیانی باید این بازیکنان را آموزش دهند؟ مسیر ارتباط میان فوتبال پایه، باشگاه‌ها و تیم‌های ملی چگونه است؟ و علوم ورزشی و پزشکی چگونه باید وارد تصمیم‌های روزمره فوتبال شوند؟

درس دوم، یکپارچه دیدن فوتبال است. یک مرکز ملی نباید فقط محل اردوی تیم ملی بزرگسالان باشد؛ بلکه می‌تواند فوتبال مردان، زنان، رده‌های پایه و پارا را در کنار آموزش مربیان، پزشکی، علوم ورزشی و توسعه دانش فوتبال قرار دهد. در این صورت، مرکز ملی به جای آنکه فقط هنگام اردو فعال باشد، به بخشی از چرخه دائمی توسعه فوتبال تبدیل می‌شود.

درس مهم دیگر، سرمایه‌گذاری روی مربی است. بازیکن خوب بدون مربی خوب به یک سیستم پایدار تبدیل نمی‌شود؛ بنابراین آموزش مربی نباید صرفاً به برگزاری دوره‌های آموزشی محدود شود؛ بلکه باید با محیط واقعی فوتبال حرفه‌ای، متخصصان عملکرد، تحلیلگران و تجربه عملی پیوند داشته باشد.

از سوی دیگر، علم زمانی ارزشمند است که به تصمیم تبدیل شود. خرید تجهیزات پیشرفته یا ایجاد آزمایشگاه به‌تنهایی توسعه محسوب نمی‌شود. داده‌های پزشکی، فیزیکی و عملکردی زمانی اهمیت دارند که بتوانند به تصمیم بهتر درباره تمرین، ریکاوری، بازگشت از آسیب و آماده‌سازی مسابقه منجر شوند.

در نهایت، چنین مرکزی باید با باشگاه‌ها و آکادمی‌ها ارتباط واقعی داشته باشد. بخش عمده توسعه بازیکن در باشگاه اتفاق می‌افتد؛ بنابراین مرکز ملی نمی‌تواند جدا از اکوسیستم باشگاهی فعالیت کند. انتقال دانش، استانداردها و خدمات تخصصی به باشگاه‌ها و دریافت تجربه و داده از آنها، می‌تواند این ارتباط را شکل دهد.

به همین دلیل، موفقیت یک مرکز ملی را نباید با تعداد زمین‌ها یا ارزش تجهیزات سنجید. باید پرسید: آیا کیفیت مربیان افزایش یافته؟ آیا مسیر پرورش بازیکن بهتر شده؟ آیا خدمات پزشکی و عملکردی توسعه پیدا کرده‌اند؟ آیا ارتباط با باشگاه‌ها قوی‌تر شده و آیا این مرکز توانسته کیفیت فرآیند آماده‌سازی تیم‌های ملی را بهبود دهد؟

بنابراین مهم‌ترین درس St. George’s Park برای فوتبال ایران، ساختن یک مرکز مشابه نیست؛ ساختن سیستمی است که چنین مرکزی بتواند در خدمت آن قرار بگیرد.

اگر روزی ایران بخواهد چنین زیرساختی ایجاد کند، باید ابتدا مدل توسعه فوتبال، ساختار مدیریتی، فلسفه آموزشی، مسیر استعدادیابی، ارتباط با باشگاه‌ها و جایگاه علوم ورزشی مشخص شود و سپس زیرساخت متناسب با آن ساخته شود.

توسعه فوتبال با ساختن یک ساختمان آغاز نمی‌شود؛ با تصمیم‌گیری درباره اینکه چه فوتبالی می‌خواهیم بسازیم آغاز می‌شود.

یادداشت نویسنده

در پایان این بررسی، برای من مهم‌ترین نکته St. George’s Park نه اندازه این مجموعه است و نه تعداد زمین‌ها و تجهیزات آن. چیزی که بیش از همه اهمیت دارد، نوع نگاه به توسعه فوتبال است؛ نگاهی که زیرساخت را بخشی از یک سیستم می‌بیند، نه هدف نهایی آن.

تجربه فدراسیون فوتبال انگلیس نشان می‌دهد که اگر آموزش مربی، توسعه بازیکن، تیم‌های ملی، پزشکی، علوم ورزشی، تحلیل عملکرد و زیرساخت در مسیرهای جداگانه حرکت کنند، حتی سرمایه‌گذاری بزرگ نیز نمی‌تواند به‌تنهایی یک فوتبال قدرتمند بسازد. ارزش واقعی زمانی ایجاد می‌شود که این اجزا در یک ساختار مشخص به یکدیگر متصل شوند و هرکدام نقش خود را در یک مسیر مشترک بدانند.

برای من، بررسی St. George’s Park بیشتر از آنکه جست‌وجو برای پیدا کردن یک الگوی آماده برای فوتبال ایران باشد، تلاشی برای پیدا کردن سؤال‌های درست است. آیا ما دقیقاً می‌دانیم چه فوتبالی می‌خواهیم بسازیم؟ آیا مسیر توسعه بازیکن و مربی را به‌صورت یکپارچه طراحی کرده‌ایم؟ و آیا زیرساخت‌هایی که درباره آنها صحبت می‌کنیم، واقعاً برای حل مسائل فوتبال ایران طراحی شده‌اند؟

شاید مهم‌ترین درس همین باشد: ما نباید St. George’s Park را کپی کنیم؛ باید منطق پشت آن را بفهمیم.

فوتبال ایران قطعاً شرایط، منابع، ساختار مدیریتی و مسائل خاص خود را دارد و نمی‌توان نسخه یک کشور دیگر را بدون تغییر اجرا کرد؛ اما می‌توان از تجربه آنها یاد گرفت که یک مرکز ملی فوتبال زمانی ارزشمند است که به بخشی از یک برنامه بلندمدت توسعه فوتبال تبدیل شود.

این مقاله را با همین نگاه گردآوری و تدوین کردم؛ با این امید که بررسی تجربه‌هایی مانند St. George’s Park بتواند به جای ایجاد حسرت نسبت به امکانات دیگر کشورها، ما را به سمت پرسش‌های جدی‌تر درباره آینده فوتبال ایران هدایت کند. در نهایت، سؤال اصلی برای من این نیست که «چرا ما St. George’s Park نداریم؟»

بلکه این است: «اگر بخواهیم فوتبال ایران را توسعه دهیم، چه سیستمی باید بسازیم که زیرساخت بتواند واقعاً در خدمت آن قرار بگیرد؟»

معین دلاوری 

مربی و مدرس فوتبال