به گزارش هفت صبح علی عظمایی متولد اواخر دهه ۱۳۳۰ در یکی از شهرهای ساحلی جنوب ایران است. بزرگ شدن در مجاورت خلیج فارس، درک عمیق و شهودی از جغرافیا و روانشناسی دریا را در او نهادینه کرد. با پیروزی انقلاب اسلامی، وی از نخستین افرادی بود که برای تشکیل هستههای اولیه سپاه در جنوب کشور پیشقدم شد. دوران جوانی او با آغاز جنگ تحمیلی و نبردهای نابرابر دریایی در خلیج فارس پیوند خورد. وی در این دوران در عملیاتهای متعددی که با هدف حفظ امنیت بنادر و خطوط کشتیرانی انجام میشد، حضور فعال داشت و چندین بار تا مرز شهادت پیش رفت.
در حوزه تحصیلات نظامی و آکادمیک، علی عظمایی مسیری تخصصی را طی کرده است. او فارغالتحصیل دانشگاه فرماندهی و ستاد (دافوس) است و دورههای عالی مدیریت استراتژیک را در دانشگاه عالی دفاع ملی با موفقیت پشت سر گذاشته است. تخصص اصلی وی بر «جنگهای ترکیبی دریایی» و «پدافند ساحلی» استوار است. او در طول دوران تحصیل، بر روی پروژههایی نظیر «مدیریت متمرکز یگانهای پهپادی در نبردهای دریایی» تحقیق کرده است که نتایج آن اکنون در ساختار نوین نیروی دریایی سپاه به کار گرفته میشود. وی همچنین به زبانهای عربی و انگلیسی در حد نیازهای عملیاتی و دیپلماتیک تسلط دارد که این توانمندی در دوران فرماندهی منطقه نازعات و تعامل با شناورهای بینالمللی برای وی بسیار راهگشا بوده است. روحیه علمی و پژوهشمحور او باعث شده است تا میان بدنه نخبگانی و دانشگاهی با بخش عملیاتی سپاه، پیوندی محکم برقرار شود.
سوابق و مسئولیتهای علی عظمایی
کارنامه اجرایی علی عظمایی سرشار از مسئولیتهایی است که مستقیماً با امنیت ملی در تماس بوده است. مهمترین مقطع سوابق وی قبل از رسیدن به فرماندهی کل نیرو، ریاست بر منطقه پنجم دریایی سپاه (منطقه نازعات) بود. این منطقه حساس که مرکز آن در بندرلنگه قرار دارد، وظیفه حفاظت از جزایر سهگانه و نظارت بر قلب تپنده انرژی جهان یعنی تنگه هرمز را بر عهده دارد. وی به مدت بیش از چهار سال در این سمت حضور داشت و توانست با اجرای طرحهای پدافندی غیرعامل، این جزایر را به دژهایی نفوذناپذیر تبدیل کند.
پس از وقایع تلخ جنگ رمضان و شهادت سردار علیرضا تنگسیری، با توجه به ضرورت تداوم فرماندهی توسط شخصی که اشراف کامل میدانی داشته باشد، علی عظمایی با تایید ستاد کل نیروهای مسلح و حکم عالی، سکان فرماندهی نیروی دریایی سپاه را به دست گرفت. او پیش از این در سمتهایی همچون معاونت عملیات نیرو و جانشینی فرماندهی در مناطق مختلف جنوب نیز خدمت کرده بود. در سال ۱۴۰۴، وی مسئولیت بازسازی ناوگان آسیبدیده در نبردها را بر عهده داشت و توانست در کمتر از ۱۱ ماه، بخش عمدهای از توان رزمی شناوری را احیا کند. حضور او در جلسات شورای عالی امنیت ملی در سال جاری، نشاندهنده نقش محوری وی در تعیین سیاستهای کلان دفاعی ایران در دوران پس از جنگ است. او همواره به عنوان فرماندهی شناخته میشود که بیشترین زمان خود را به جای پشتمیزنشینی، در بازدیدهای میدانی از پایگاههای دورافتاده مرزی سپری میکند.
دستاوردها و نقش علی عظمایی در بازسازی قدرت دریایی
بزرگترین دستاورد علی عظمایی در دوران جدید، عملیاتی کردن «ناوگان پهپادبر» و تقویت شناورهای رادارگریز کلاس شهید سلیمانی است. تحت هدایت او، نیروی دریایی سپاه توانست برای نخستین بار پهپادهای انتحاری با برد بیش از دو هزار کیلومتر را از روی شناورهای تندرو شلیک کند. این اقدام، توازن قدرت را در آبهای دوردست به نفع ایران تغییر داد. همچنین، وی در حوزه موشکهای کروز ضدکشتی، بر پروژه تولید موشکهای با سرعت مافوقصوت (هایپرسونیک) نظارت مستقیم داشت که در سال ۱۴۰۴ به تولید انبوه رسید و در پایگاههای زیرزمینی ساحلی مستقر شد
در حوزه اقتصاد دریامحور و حمایت از معیشت مرزنشینان، علی عظمایی گامهای موثری برداشته است. وی بر این باور است که امنیت پایدار تنها با رونق اقتصادی بومیان حاصل میشود. به همین منظور، تحت نظارت او، بیش از ۹ طرح کلان برای ایجاد بنادر کوچک صیادی و تسهیل تجارت قانونی برای ملوانی در جنوب کشور به اجرا درآمد. همچنین در بحث محرومیتزدایی، نیروی دریایی سپاه تحت فرمان وی در سال جاری اقدام به آبرسانی به بیش از ۱۵۹ روستا در مناطق ساحلی کرده است. در حوزه مبارزه با قاچاق سازمانیافته، یگانهای تحت امر وی در ۱۲ ماه گذشته موفق به کشف و ضبط بیش از ۱۰ میلیون لیتر سوخت قاچاق و همچنین مقابله با صیدهای ترال غیرقانونی توسط کشتیهای بیگانه شدند. این اقدامات باعث شده است تا رضایت نسبی در میان صیادان بومی هرمزگان و بوشهر ایجاد شود. وی همچنین بر نوسازی ناوگان امداد و نجات دریایی تاکید داشته و تعداد ۶ مرکز جدید جستوجو و نجات را در سواحل مکران راهاندازی کرده است.
