این یک هشدار است؛ پدیدهای خاموش اما در حال گسترش، بیسروصدا از خیابانها کوچ کرده و حالا در گوشیهای هوشمند جا خوش کرده است. مشاغل کاذب دیگر بساط دستفروشی و گلفروشی نیستند؛ امروز «هویت» تبدیل به کالا شده و کدملی، کارت بانکی و حتی خط تلفن، ابزار درآمدی پرخطر برای جوانان شدهاند.
تا همین چند سال پیش، تصور مشاغل کاذب با سد معبر و دستهای خالی گره خورده بود، اما حالا همهچیز پشت صفحه موبایل اتفاق میافتد؛ در کانالهای تلگرامی و پیامهای وسوسهانگیزی که وعده «پول آسان و سریع» میدهند. اجاره حساب بانکی، فروش کدملی یا واگذاری خط تلفن، ظاهراً بیدردسر است، اما در واقع فروش اعتبار قانونی و خرید دردسرهای سنگین قضایی است.
جوانانی که زیر فشار معیشت و بنبست شغلی قرار دارند، گاهی میان ترس و فقر، فقر را انتخاب میکنند؛ بیآنکه بدانند مسئولیت هر تراکنش، هر امضا و هر سوءاستفاده، مستقیماً متوجه خودشان است. از مسدودی حساب و مالیاتهای سنگین گرفته تا اتهام پولشویی و قرار گرفتن در لیست سیاه بانکی.
کارشناسان هشدار میدهند گسترش این مشاغل کاذب دیجیتال، نشانه اقتصادی رانتی و غیرمولد است؛ جایی که دلال سود میبرد و جوان، سپر بلا میشود. تنها راه مهار این موج، شفافیت، اصلاح ساختارهای رانتی و آموزش حقوقی به نسلی است که نباید آیندهاش را با یک پیام ناشناس معامله کند.