قاچاق حیاتوحش، پس از مواد مخدر، دومین تجارت پرسود غیرقانونی جهان است و ایران، ناخواسته به یکی از کریدورهای اصلی این تجارت سیاه تبدیل شده است. کشف اخیر شیر، عقاب طلایی و تمساح رود نیل در استان تهران، بار دیگر این واقعیت تلخ را یادآوری میکند؛ حیواناتی که نه بومی این سرزمیناند و نه سرنوشت روشنی در انتظارشان است.
فعالان محیطزیست میگویند مسیر قاچاق از هند آغاز میشود، از پاکستان به ایران میرسد و سپس به ترکیه و بازارهای اروپا ختم میشود. بخشی از این حیاتوحش، در ایران سرریز میشود و سر از باغها، ویلاها و خانههای شخصی درمیآورد؛ جایی که نگهداری از حیوانات عجیب، به جای نجات، به تداوم چرخه قاچاق کمک میکند.
طبق قانون، حیوانات کشفشده باید پس از بررسی سلامت، به مبدا بازگردانده شوند؛ اما سالهاست خبری از اجرای این قانون نیست. در عوض، شبکههای اجتماعی به ویترین فروش حیاتوحش ممنوعه تبدیل شدهاند؛ از مار و ایگوانا تا تمساح و شیر.
انگیزه نگهداری این حیوانات، اغلب ریشه در شخصیت نمایشی و خلأهای روانی دارد؛ خودنمایی به بهای اسارت یک موجود زنده. وقتی حیاتوحش به «کالا» تبدیل میشود، یک جرم محیطزیستی شکل میگیرد؛ جرمی که پایانش، حذف تدریجی طبیعت است.