هفت صبح، محبوبه کلانتری| با آغاز بازیهای جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، تب و تاب برای کسب مقام قهرمانی و تصاحب جام این مسابقات جهانی آغاز شد. هر روز قبل از شروع و پایان مسابقات بین تیمها، ذهنها به این سمت میرود که کدام کشور قهرمان میدان خواهد شد و این جام توسط بازیکنان کدام تیم به بالای سر برده میشود.اما داستان این جام و اینکه اولین بار چگونه وارد میدانهای ورزشی شد، تا به امروز که جام جهانی ۲۰۲۶ در حال برگزاری است، موضوع امروز ماست. اینکه این جام مسیر پرفراز و نشیبی را پیموده و بارها در سفرهایش از کشورهای بسیاری بر این کره خاکی دیدن کرده است.
جام جهانی ژول ریمه
جام جهانی فوتبال نامش را از «ژول ریمه»، یکی از شخصیتهای مهم ورزشی جهان و سومین رئیس فیفا گرفته است. ریمه کسی بود که به راهاندازی این تورنمنت جهانی کمک شایانی کرد. اولین جام جهانی فوتبال که توسط آبل لافلور، مجسمهساز فرانسوی طراحی شده بود، نایک (Nike)، الهه پیروزی یونان باستان را در حالی که جامی را در دست و بالای سر خود نگه داشته، به تصویر میکشید؛ نمادی مناسب برای بزرگترین جایزه ورزشی.
مسافر کشتی اقیانوسپیما ایتالیایی؛ کونته ورده
کشتی کونته ورده سفر مهمی داشت. در ژوئن۱۹۳۰ برای برگزاری اولین دوره جام جهانی از اقیانوس اطلس عبور کرد و به اروگوئه رسید. در این سفر جام جهانی علاوه بر اینکه چهار تیم ملی بلژیک، فرانسه، رومانی و یوگسلاوی را حمل میکرد، مسافر کشتی اقیانوسپیما ایتالیایی کونته ورده نیز بود. این جام جهانی برای نخستین بار در سال۱۹۳۰، با شکست ۴ بر ۲ آرژانتین در مقابل اروگوئه در فینال جام جهانی، به این کشور اهدا شد و چهار سال اول عمرش در اختیار اروگوئه قرار گرفت. تا آنکه در سال۱۹۳۴ و پس از پیروزی ایتالیا در خاک خود دوباره به اروپا بازگشت.
کونته ورده؛ کشتی اقیانوسپیما ایتالیایی
ژول ریمه، سوار بر کشتی کونته ورده راهی کشور اروگوئه است
جام جهانی در جنگ جهانی
این جام همچنان در اختیار ایتالیا بود، تا آنکه ابرهای تیرهای جنگ در همه جهان پدیدار شد و دومین جنگ جهانی رخ داد. بقای این جام در طول جنگ، به اقدامات «اوتورینو باراسی» بستگی داشت. باراسی رئیس فدراسیون فوتبال ایتالیا و نایب رئیس فیفا مخفیانه جام را از به رم منتقل کرد و آن را در یک جعبه کفش زیر تختش پنهان کرد تا این جام از تاریکترین دوره قرن بیستم جان سالم به در برد.
پیکلز؛ سگ قهرمان
اما، تنها چند ماه به شروع جام جهانی ۱۹۶۶ در انگلستان، نمانده بود که جام ژول ریمه در یک نمایشگاه عمومی در لندن به نمایش گذاشته شد و با ناباوری در همان زمان دزدیده شد. وحشت به سرعت همه جا را فرا گرفت و جستجوی سراسری برای یافتن این الهه پیروزی آغاز شد. تا آنکه سرانجام سگی به نام «پیکلز»، در حال پرسهزدن و بازیگوشی در زیر پرچین باغی در جنوب لندن، کاپ را که در کاغذ روزنامه پیچیده شده بود، پیدا کرد. داستان پیدا شدن جام توسط پیکلز، خبر داغ بسیاری از رسانههای آن زمان شد و در نتیجه پیکلز، به مشهورترین سگ تاریخ انگلستان تبدیل شد.
پیکلز سگی که خبر ساز شد
سفر به آمریکای جنوبی
پیشتر ژول ریمه یک قرار جسورانه برای بازیهای فیفا گذاشته بود که چنانچه کشوری سه بار قهرمان جام جهانی شود، جام برای همیشه پیش آن خواهد ماند. این موضوع دقیقاً همان اتفاقی بود که در سال ۱۹۷۰ افتاد؛ زمانی که برزیل سومین عنوان قهرمانی خود را پس از بازی «پله»، سرشناسترین بازیکن این تیم، به دست آورد. با اهدای این جام به کشور برزیل، فیفا دستور ساخت جام جدید برای بازیهای جام جهانی سال ۱۹۷۴ را صادر کرد.
پله، بازیکن سرشناس و سابق فوتبال برزیل
جامی که مجدد دزدیده شد و هرگز پیدا نشد
اما داستان به همین جا ختم نمیشود. پس از پیروزی معروف ۴-۱ برزیل مقابل ایتالیا، این کشور به عنوان اولین ملتی که سه بار قهرمان جام جهانی شد، اجازه یافت تا جام ژول ریمه را برای همیشه نزد خود نگه دارد. محل دائمی این جام مقر کنفدراسیون فوتبال برزیل در ریودوژانیرو بود و با آنکه این جام از جنگ جهانی دوم و یک سرقت انگلیسی جان سالم به در برده بود، تمام شانس خود را از دست داد و در دسامبر ۱۹۸۳ برای آخرین بار به سرقت رفت. و هرگز پیدا نشد و سرنوشت واقعی این تندیس گرانبها همچنان یکی از اسرار ماندگار فوتبال است.
جام جهانی ژول ریمه؛ اولین جام جهانی فوتبال جام جهانی فیفا
سال ۱۹۷۴، آغاز دوران جدیدی در تاریخ جام جهانی است. با اهدای جام ژول ریمه به برزیل، جام جدیدی که به اختصار «جام جهانی فیفا» نامیده شد، طراحی و ساخته شد تا در جام جهانی که قرار بود در آلمان غربی برگزار شود، مورد استفاده قرار گیرد. این جام همان جامی است که امروز نیز در این مسابقات از آن استفاده میشود.
سیلویو گازانیگا، مجسمهساز ایتالیایی و طراح و سازنده جام جهانی فعلی
سیلویو گازانیگا، مجسمهساز ایتالیایی، کسی بود که این جام را طراحی کرد. جامی به ارتفاع حدود ۳۶٫۸ سانتیمتر همراه با نقوش دو ورزشکار که در لحظه هیجانانگیز پیروزی، کره زمین را در میان دستان خود بلند کردهاند. این جام که از طلای ۱۸ عیار ساخته شده، پایهای از سنگ مالاکیت سبزرنگ دارد که نماد چمن زمین بازی است. در قسمت پایین این جام نیز سال و نام هر یک از قهرمانان جام جهانی از سال ۱۹۷۴ حک شده است. برخلاف گذشته، جام جهانی فعلی را نمیتوان بهطور کامل از آن خود ساخت. برندگان این مسابقات آن را به مدت چهار سال و به صورت امانت دریافت میکنند، تا قبل از جام جهانی بعدی آن را به فیفا بازگردانند.
