حامد شایگان: نوسانات چند روز اخیر بازار طلا چنان شدید و غیرمنتظره بوده که حتی سرمایهگذاران باتجربه را هم غافلگیر کرده است. اونس جهانی که تازه توانسته بود مرز روانی ۵ هزار دلار را با قدرت پشت سر بگذارد، ناگهان در یک موج صعودی بیسابقه تا ۵۶۰۰ دلار اوج گرفت؛ جهشی که بیشتر شبیه واکنش عصبی بازار بود تا یک روند منطقی. اما همین بازار، تنها ۲۴ ساعت بعد ورق را برگرداند و اونس طلا با سقوطی تند تا ۴۸۰۰ دلار پایین آمد. این رفتوبرگشت سریع، تصویری روشن از سردرگمی سرمایهگذاران و فضای احساسی حاکم بر بازار جهانی طلا ارائه میدهد. چون امروز نیز با رشدی ۵ درصدی دوباره به سطح ۴۹۵۲ دلار رسید اینبار شکستن سطح روانی ۵ هزار دلار میتواند یک سیگنال برای ورود پولهای جدید باشد.
عوامل موثر بر قیمت اونس طلا
در چنین شرایطی، هر خبر کوچک از تنشهای ژئوپلیتیک، جنگ، تحریم یا حتی شایعات مربوط به سیاستهای پولی، میتواند موجی از خرید یا فروش هیجانی ایجاد کند. طلا همیشه پناهگاه امن سرمایهها بوده، اما این بار رفتار بازار نشان میدهد که سرمایهگذاران نه از سر آرامش، بلکه از سر اضطراب به آن پناه میبرند. جهش و افت در فاصلهای کمتر از یک روز، نشانهای است از اینکه بازار طلا در حال حاضر بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر احساسات، ترس و واکنشهای لحظهای است.
از طرف دیگر خبرهای منتشر شده مبنی بر تعطیلی دولت آمریکا و افزایش انتشار اوراق بهادار در ژاپن که همگی حکایت از ضعف شدید شاخص بینالمللی دلار. است.
این نوسانات شدید تنها یک پیام دارد؛ بازار طلا در وضعیت عدم قطعیت مطلق قرار دارد. اما همچنان سرمایهگذاران آن را امن تر از سایر بازارها میدانند. البته رشد اخیر اونس طلا باعث شکلگیری حباب شده و همین موضوع ریسک معاملات طلا را بالا برده است همین بلاتکلیفی، قیمتها را بهصورت زیگزاگی و غیرقابلپیشبینی جابهجا میکند.
در کنار این آشفتگی، بازارهای دیگر نیز نشانههایی از بیثباتی را بروز میدهند. ارزش کل بازار رمزارزها به ۲۵۰۰ تریلیون دلار رسیده و دامیننس بیتکوین افزایش یافته؛ نشانهای از اینکه بخشی از سرمایهها از بازارهای کریپتو خارج شده و به سمت داراییهای بزرگتر و باثباتتر حرکت کردهاند. قیمت تتر نیز در بازار ایران به ۱۵۹ هزار تومان رسیده که خود بازتابی از نگرانیهای داخلی و خارجی است.
آنچه در چند روز اخیر رخ داده، بیش از آنکه یک روند اقتصادی باشد، یک رفتار روانی جمعی است. بازار طلا در حال حاضر نه بر اساس تحلیلهای بنیادی، بلکه بر پایه ترس، شایعات و واکنشهای لحظهای حرکت میکند. این وضعیت تا زمانی که چشمانداز سیاسی و امنیتی جهان روشنتر نشود، ادامه خواهد داشت و سرمایهگذاران باید بدانند که ورود هیجانی به چنین بازاری میتواند به همان سرعتی که سود میدهد، زیان هم ایجاد کند. هرچند برخی تحلیلگران تارگت ۷ تا ۱۰ هزار دلار میدهند اما با توجه به اینکه به سقف کانال صعودی رسیده احتمال اینکه در کانال جدید تثبیت شود بسیار کم است.
عملکرد بازار جهانی طلا
درواقع بازار طلا این روزها شبیه صحنهای است که در آن هر بازیگر با کوچکترین صدایی میپرد و واکنشی اغراقآمیز نشان میدهد. وقتی اونس جهانی ظرف چند روز از ۵۰۰۰ دلار عبور میکند، تا ۵۶۰۰ دلار اوج میگیرد و بعد در کمتر از یک شبانهروز به ۴۸۰۰ دلار سقوط میکند، یعنی بازار نه بر اساس تحلیل، بلکه بر اساس ترس، شایعه و بیثباتی ذهنی حرکت میکند. این رفتار عصبی، همان چیزی است که تصویر سال ۲۰۲۶ را هم روشنتر میکند؛ سالی که طلا روی لبه تیغ حرکت خواهد کرد و احتمالا رشد ۵ درصدی امروز نیز بر همین مبنا رخ داده است.
به طور کلی در سال ۲۰۲۶، طلا همچنان جایگاه خود را بهعنوان پناهگاه امن حفظ میکند. جهان وارد دورهای شده که هیچچیز در آن قابل پیشبینی نیست؛ نه سیاستهای پولی بانکهای مرکزی، نه آینده جنگها، نه مسیر اقتصادهای بزرگ. همین فضای مبهم باعث میشود تقاضای پایه برای طلا همچنان بالا بماند و سرمایهگذاران در لحظههای بحران، اولین نگاهشان به سمت این فلز زرد باشد.
اما این پناهگاه امن، آرامش همیشگی ندارد. رفتار چند روز اخیر بازار نشان داد که طلا در برابر کوچکترین خبر، واکنشی بزرگ نشان میدهد. این الگو در سال ۲۰۲۶ هم ادامه خواهد داشت. سیاستهای پولی آمریکا و اروپا هنوز ثبات پیدا نکرده، تنشهای ژئوپلیتیک هر روز پیچیدهتر میشود و سرمایهگذاران بین ریسکگریزی و ریسکپذیری در رفتوبرگشتاند. نتیجه این شرایط، نوسانات شدید و جهشهای ناگهانی است؛ نوساناتی که میتواند در بازههای کوتاه، ۲۰۰ تا ۴۰۰ دلار قیمت را جابهجا کند.
تغییرات قیمت اونس طلا
در سناریوهای پرتنشتر، احتمال رکوردشکنی دوباره هم وجود دارد. اگر جنگی تشدید شود، بحران بانکی رخ دهد یا بانکهای مرکزی بهطور ناگهانی نرخ بهره را کاهش دهند، طلا میتواند دوباره به محدوده ۵۵۰۰ تا ۶۰۰۰ دلار نزدیک شود. اما همانقدر که احتمال جهش وجود دارد، احتمال سقوط هم هست. اگر نرخ بهره بالا بماند، تورم جهانی کنترل شود یا تنشهای سیاسی کاهش یابد، بازار میتواند اصلاحهای سنگین را تجربه کند و حتی تا محدوده ۴۲۰۰ تا ۴۵۰۰ دلار عقبنشینی کند.
به همین دلیل است که بسیاری از تحلیلگران معتقدند سال ۲۰۲۶ سال «روندهای کوتاه و نوسانهای بلند» خواهد بود. نه روند صعودی پایدار شکل میگیرد و نه سقوط ممتد. بازار در موجهای سریع بالا میرود، ناگهان اصلاح میکند و دوباره با یک خبر کوچک تغییر مسیر میدهد. این رفتار عصبی، همان چیزی است که چند روز اخیر بهخوبی نشان داد: طلا بیش از هر زمان دیگری به آینهای تبدیل شده که ترسها، نگرانیها و بیثباتیهای جهان را بازتاب میدهد.در چنین فضایی، پیشبینی دقیق تقریباً ناممکن است، اما یک چیز روشن است: سال ۲۰۲۶ برای طلا سال آرامی نخواهد بود.
