هفت صبح | تهران در حالی خود را برای یکی از بزرگترین تجمعات تاریخ آماده کرده که تمامی دستگاههای اجرایی، خدماتی، امنیتی و امدادی در یک هماهنگی بیسابقه به صف شدهاند تا میزبانی شایستهای از زائران و عزاداران رهبر شهید ایران به عمل آورند. برگزاری مراسمی در این ابعاد، فراتر از یک رویداد مذهبی یا سیاسی، آزمونی بزرگ برای تابآوری و توان مدیریتی کلانشهر تهران است.
از روزهای گذشته، پایتخت چهرهای عملیاتی به خود گرفته و از مرزها تا قلب شهر، شبکهای از خدمات برای تأمین امنیت، رفاه، اسکان و حملونقل زائران طراحی شده است. در این گزارش، ابعاد مختلف این آمادگیها و نقش هر یک از دستگاهها در سازماندهی این وداع بزرگ بررسی شده است تا مشخص شود چگونه زیرساختهای شهری برای پذیرش میلیونها نفر مهیا شدهاند.
استقرار 65 هزار نیروی انتظامی
یکی از مهمترین شاخصههای برگزاری چنین مراسمی برپایی امنیت آن است. به گفته سردار احمدرضا رادان فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تحت فرماندهی، بیش از ۶۵ هزار نیروی پلیس در سه استان استراتژیک تهران، قم و مشهد مستقر شدهاند تا نظم و امنیت مراسم را در بالاترین سطح تضمین کنند. این حجم از حضور میدانی، بخشی از یک زنجیره بزرگتر است که در آن ۲۰۰ هزار نیروی انتظامی از مبادی ورودی مرزها تا محورهای مواصلاتی منتهی به این سه استان، مأموریت پوشش کامل جادهها را بر عهده گرفتهاند. برای کنترل دقیق ترددها و پیشگیری از هرگونه اخلال، ۱۶ هزار واحد گشت ویژه و ۱۵ هزار ایست و بازرسی در نقاط حساس مستقر شدهاند تا امنیت زائران از لحظه ورود به کشور تا رسیدن به محل مراسم تأمین گردد.
شبکه اسکان مدارس
وزارت آموزش و پرورش نیز با اجرای طرح قرارگاه میزبانی مدارس، ظرفیتهای آموزشی و رفاهی خود را بهطور کامل برای پذیرش زائران فعال کرده است. در این راستا، ۲۰۰۰ مدرسه و مرکز رفاهی در چهار استان تهران، قم، سمنان و خراسان رضوی آماده پذیرایی شدهاند. آمارهای عملیاتی نشان میدهد که در شهرستانهای استان تهران، ۲۴ هزار کلاس درس با ظرفیت ۲۴۰ هزار نفر و در شهر تهران، بیش از ۱۷۰۰ مدرسه با ظرفیت حدود ۲۰۰ هزار نفر برای اسکان زائران از ۱۳ تا ۱۵ تیرماه مهیا شدهاند.
در بخش مدارس غیردولتی هم، آمادگیها به طور کامل انجام شده است؛ به گونهای که در شهر تهران ۳۰۰ مدرسه غیردولتی با ظرفیت ۲۰ هزار نفر و ۵۰ موکب و در شهرستانهای تهران ۱۲۰ مدرسه غیردولتی با ۹۱۰ کلاس و ظرفیت ۱۲ هزار نفر آماده خدمترسانی هستند. همچنین در استان سمنان ۳۰ مدرسه، ۱۰ مرکز و ۱۳موکب و در شهر مشهد ۶۰۰ مدرسه غیردولتی تمام تجهیزات لازم را برای میزبانی از زائران فراهم کردهاند. وزیر آموزش و پرورش همچنین تأکید کرده است که ابعاد فرهنگی و تربیتی این مراسم از طریق دهها پویش در شبکه شاد پوشش داده شده است تا معلمان و دانشآموزان به عنوان بخشی از این حماسه ملی در کنار مردم باشند.
آمادگی اسکان ۴ میلیون نفری از سوی هلال احمر
از سویی سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر تحت مدیریت بابک محمودی، زیرساختهای بهداشتی و امدادی را در سطح بسیار گستردهای آماده کرده است. محمودی اعلام کرده است که این سازمان شرایط لازم برای اسکان ۴ میلیون زائر را در شهرهای تهران، قم و مشهد فراهم کرده و در صورت نیاز، این ظرفیت را بلافاصله افزایش خواهد داد.
یکی از اقدامات نوآورانه در این مراسم، بهکارگیری تیمهای طبیب دوار است؛ پزشکان داوطلبی که با کولهپشتیهای درمانی در میان جمعیت مستقر شدهاند تا خدمات بهداشتی و درمانی اولیه را در سریعترین زمان ممکن و در محل تجمع مردم ارائه دهند. همچنین ۵۰۰ امدادگر خبره که تجربه مدیریت جمعیت در مراسم محرم در عراق را داشتند، در محل مستقر شدهاند تا از تجارب موفق آن مراسم در مدیریت جمعیت تهران استفاده کنند. محمودی تأکید کرده است که امدادگران هلال احمر علاوه بر پوشش ویژه در محل مراسم، در تمام جادههای کشور و مسیرهای حرکت کاروانهای عزاداری به طور کامل آمادهباش هستند تا هرگونه حادثه جادهای احتمالی را با سرعت و دقت مدیریت کنند و ایمنی جانی زائران در تمام طول مسیر تضمین گردد.
جابهجایی رایگان و شبانهروزی جمعیت
سیستم حمل و نقل عمومی تهران اکنون در وضعیت فعالیت حداکثری قرار دارد. شرکت بهرهبرداری متروی تهران به مدیریت مسعود لطفی، خدماترسانی در تمامی خطوط را از صبح شنبه سیزدهم تیرماه به صورت ۲۴ساعته و کاملاً رایگان آغاز کرده است. برای این منظور، ۱۰ هزار نیروی عملیاتی در سه شیفت کاری مستقر شدهاند و ۱۶۵ رام قطار به کار گرفته شده است تا حدود ۲۲۰۰ حرکت قطار در شبانهروز انجام شود. ایستگاههای توحید، فردوسی و امام خمینی به عنوان نقاط اصلی پذیرش و هدایت زائران فعال شدهاند. همچنین برای مدیریت تراکم و حفظ ایمنی، ایستگاههای مصلی و شهید بهشتی در خط یک و ایستگاه میرزای شیرازی در خط سه، در زمانهای اوج جمعیت مسافرگیری نمیکنند تا از ازدحام خطرناک روی سکوها جلوگیری شود.
در بخش اتوبوسرانی هم، مهدی علیزاده با بهکارگیری ۳۴۰۰ دستگاه اتوبوس، خطوط منتخب تندرو را به صورت شبانهروزی فعال کرده است. خطوط ۱۰۱ (چهارراه تهرانپارس به پایانه آزادی)، ۱۰۲ (پایانه خاوران به پایانه آزادی)، ۱۰۳ (پایانه خاوران به پایانه علم و صنعت)، ۱۰۴ (پایانه جنوب به پایانه شهید افشار)، ۱۰۷ (پایانه معین به پارکوی)، ۱۰۸ (پایانه خاوران به پایانه جنوب) و ۱۱۰ (پایانه آزادگان به دانشگاه علوم و تحقیقات) با حداکثر ظرفیت در خدمت مردم قرار گرفتهاند. همچنین خط ۱۰۵ به صورت گردشی بین پایانه بیهقی و پایانه علم و صنعت تا پل سیدخندان فعال شده و در صورت نیاز، مسیر آن تا پل صیاد شیرازی امتداد یافته است تا هیچ نقطهای از شهر بدون پوشش حمل و نقل عمومی نباشد.
ظرفیت ۳.۵ میلیون نفری
در راستای تامین اسکان زائران، علیرضا زاکانی، شهردار تهران، اعلام کرده است که در مجموع حدود ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار ظرفیت اسکان در تهران و حومه مهیا شده که شامل ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در داخل شهر و ۸۰۰ هزار نفر در پیرامون شهراست. همچنین ۹ پارک اختصاصی برای بانوان با ظرفیت ۲۰۰ هزار نفر آماده شده است. طبق تحلیلهای شهرداری، ۴۴ تا ۴۵ درصد زائران در منازل اقوام خود مستقر شدهاند. برای مدیریت ورود به شهر، ۱۴ مبادی ورودی تعریف شده است و با توجه به اینکه ۹۰ درصد زائران با خودروی شخصی میآیند، پارکینگهای گستردهای در ورودیها فعال شده است تا زائران پس از استقرار خودرو، با وسایل عمومی وارد مرکز شهر شوند.
به گفته وی، محدوده مراسم تشییع به صورت یک کریدور مشخص از بزرگراه شهید سلیمانی تا بزرگراه آزادگان و در بخش جنوبی از خیابان پیروزی تا محدوده جمهوری تعیین شده است که محورهای دماوند، میدان امام حسین، میدان انقلاب و میدان آزادی را در بر میگیرد. برای مدیریت تردد در روز دوشنبه که خودروهای شخصی ممنوع هستند، ۲۴ نقطه در شمال و جنوب این محدوده به عنوان مبادی تردد خودرویی و حمل و نقل عمومی تعریف شده است. زاکانی همچنین در تحلیل خود به ضرورت اصلاح ساختار مالیاتی اشاره و تأکید کرد که در شرایط جنگی، منابع باید به گونهای مدیریت شود که تولیدکنندگان مورد حمایت قرار گیرند و فرارهای مالیاتی شناسایی شوند تا عدالت اجتماعی در اداره کشور برقرار شود.
تأمین تدارکات غذایی و پایداری بازارها
در این میان مهدی بختیاریزاده، مدیرعامل سازمان میادین میوه و ترهبار شهرداری تهران هم اعلام کرده که تمامی میادین و بازارهای شهر در روزهای شنبه و یکشنبه ۱۳ و ۱۴ تیرماه فعال هستند. البته به دلیل ازدحام جمعیت، میادین واقع در شعاع یک کیلومتری مصلای تهران امکان خدماترسانی ندارند. به گفته وی در روز دوشنبه ۱۵ تیر، اکثر میادین تعطیل هستند اما ۳ مرکز عرضه دام زنده و پایانه پروتئینی بهمن فعال میمانند تا نیازهای ضروری تأمین شود. همچنین میدان مرکزی میوه و ترهبار بدون تعطیلی به فعالیت خود ادامه میدهد تا زنجیره تأمین از مزارع به شهر قطع نشود. مهدی بختیاریزاده تأکید کرده است که تمامی بهرهبرداران موظف به ذخیرهسازی کالاهای اساسی در بخشهای ترهبار و پروتئینی شدهاند تا در این ایام هیچگونه کمبودی برای زائران و شهروندان احساس نشود و از روز سهشنبه ۱۶ تیر، فعالیتها به روال عادی بازگردد.
جزئیات بیمه عمر و حوادث تحت مدیریت علی جباری
یکی از اقدامات حیاتی برای تأمین آرامش خاطر شرکتکنندگان، فعالسازی پوشش بیمهای جامع است که توسط شرکت بیمه ایران سازماندهی شده است. طبق اعلام علی جباری، مدیرعامل شرکت بیمه ایرا، بیمهنامه عمر، حوادث و مسئولیت از ساعت ۶ صبح ۱۲ تیرماه آغاز و تا یک ساعت پس از مراسم تدفین ادامه یافته است. در بخش مسئولیت ستاد برگزاری، تعهدات مالی معادل دیه ماه حرام یعنی ۲۸ میلیارد ریال و هزینههای پزشکی هر نفر تا سقف ۵۰۰ میلیون ریال در نظر گرفته شده است.
در بخش عمر و حوادث نیز، تعهدات برای فوت به هر علت یا فوت بر اثر حادثه، دو میلیارد ریال و هزینههای پزشکی ناشی از حادثه برای هر نفر تا سقف ۴۰۰ میلیون ریال پیشبینی شده است. نکته بسیار مهم در این طرح این است که تمامی شرکتکنندگان و دستاندرکاران مراسم، بدون نیاز به هیچگونه ثبتنام یا اقدام اداری، به طور خودکار تحت این پوشش بیمهای قرار گرفتهاند تا در صورت بروز هرگونه حادثه احتمالی، حمایتهای مالی سریع و گستردهای صورت گیرد.
استقرار محیطبانان ۱۰ استان تحت فرماندهی
سازمان حفاظت محیط زیست نیز با نگاهی به ایمنی جادهای و حفظ سرمایههای طبیعی، تدابیر ویژهای را برای مراسم وداع و تشییع به اجرا درآورده است. سردار رضا رستگار، فرمانده یگان حفاظت محیط زیست، از استقرار محیطبانان ۱۰ استان کشور در محور تهران به مشهد خبر داده است.
این استقرار به ویژه در محدوده میامی تا عباسآباد که زیستگاه گونههای ارزشمندی است، با هدف جلوگیری از تصادفات جادهای با حیات وحش صورت گرفته است، چرا که در این ایام با افزایش شدید تردد، احتمال این حوادث بالا میرود. محیطبانان با همکاری پلیس راهور بر رعایت سرعت مطمئنه در این محور نظارت میکنند تا امنیت زائران و حیات وحش هر دو تأمین شود. همچنین برای تسهیل در پارک خودروها و کاهش ترافیک شهری، پارکینگهای شمالی (همت) و جنوبی (حکیم) پارک طبیعت پردیسان از صبح روز جمعه ۱۲ تیر ماه تا پایان روز سهشنبه ۱۶ تیرماه تعطیل و به طور کامل در اختیار هموطنان حاضر در مراسم قرار گرفته است تا فضای کافی برای استقرار خودروها فراهم باشد.
