حرم مطهر امام رضا (ع) با دهها رواق، صحن و شبستان، همواره برای زائران ناشناختههایی دارد که هر بار میتوانند روح و جان تشنه آنها را سیراب کنند. یکی از این مکانهای ارزشمند، رواق دارالزهد است؛ رواقی که نه تنها به دلیل معماری چشمنواز و آینهکاریهای باشکوهش شناخته میشود، بلکه به دلیل قرار گرفتن آرامگاه چند تن از عالمان برجسته و دسترسی به مقبره شیخ بهایی، از بخشهای مهم و تاریخی مجموعه آستان قدس رضوی به شمار میرود.

رواق دارالزهد دقیقاً در کدام بخش حرم واقع شده است؟

رواق دارالزهد در بخش جنوب شرقی روضه منوره حرم مطهر امام رضا (ع) قرار دارد. اگر زائران گرامی رو به ضریح مطهر بایستند، این رواق در سمت پایینپا و به سمت صحن امام خمینی (ره) واقع شده است. دارالزهد از یک سو به رواق دارالذکر و از سوی دیگر به مقبره شیخ بهایی راه دارد و از مسیرهای منتهی به صحن امام خمینی (ره) نیز میتوان به آن دسترسی پیدا کرد .

به همین دلیل، بسیاری از زائران هنگام حرکت بین روضه منوره، مقبره شیخ بهایی و صحن امام خمینی (ره)، از این رواق عبور میکنند و چه بسا بدون آنکه بدانند، از کنار آرامگاه چند تن از بزرگان علم و عرفان میگذرند.

تاریخچه ساخت و معماری شگفت انگیز دارالزهد

این رواق ارزشمند در فاصله سالهای ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ خورشیدی احداث شده است. رواق دارالزهد در زیر تالار تشریفات آستان قدس رضوی قرار دارد و با مساحتی حدود ۲۹۰ متر مربع، یکی از رواقهای نسبتاً جدید حرم به شمار میآید .

یکی از شاخصترین ویژگیهای رواق دارالزهد، آینهکاری گسترده دیوارها و سقف آن است. سقف این رواق با آینهکاری آویز و ۶۴ چشمه تزئین شده و فضای داخلی آن جلوهای باشکوه و معنوی دارد که توجه بسیاری از زائران را به خود جلب میکند. ازاره رواق نیز با سنگ مرمر سبز رنگ پوشیده شده و شکوه خاصی به آن بخشیده است .

چه کسانی در رواق دارالزهد آرمیده اند؟ | آرامگاه مشاهیر

یکی از مهمترین دلایل اهمیت رواق دارالزهد، حضور پیکرهای مطهر چند تن از عالمان و شخصیتهای برجسته علمی و دینی در این مکان است. در این رواق، آرامگاه اشخاص زیر قرار دارد:

  • علامه محمدتقی جعفری، فیلسوف، متکلم و مفسر بزرگ معاصر

  • آیتالله شیخ ابوالحسن شیرازی، از عالمان برجسته و فقهای نامدار

  • میرزا مهدی نوقانی، از دیگر شخصیتهای علمی و روحانی مدفون در این رواق

  • همین موضوع باعث شده است این رواق، علاوه بر کارکرد عبادی، برای علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ اسلامی نیز اهمیت ویژهای داشته باشد و هر ساله زائران بسیاری برای ادای احترام به این بزرگان، به دارالزهد میآیند .

    چرا نام دارالزهد بر این رواق نهاده شد؟

    «دارالزهد» به معنای «خانه پارسایی و زهد» است. این نامگذاری با توجه به فضای معنوی این رواق و حضور شخصیتهای پرهیزگاری همچون علامه جعفری و شیخ بهایی در آن، انتخابی هوشمندانه و نمادین بوده است. در قدیم، این رواق محل برگزاری اجتماعات و سخنرانیهای مذهبی نیز بوده که بر اهمیت فرهنگی آن میافزاید .

    جدول اطلاعات جامع رواق دارالزهد

    عنوان جزئیات
    موقعیت جنوب شرقی روضه منوره، سمت پایینپای ضریح مطهر
    سال ساخت ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ خورشیدی
    مساحت حدود ۲۹۰ متر مربع
    ویژگی معماری آینهکاری گسترده با ۶۴ چشمه، ازاره سنگ مرمر سبز
    دسترسی متصل به رواق دارالذکر، مقبره شیخ بهایی و صحن امام خمینی (ره)
    مدفونان علامه محمدتقی جعفری، آیتالله شیخ ابوالحسن شیرازی، میرزا مهدی نوقانی