روزنامه هفت صبح، نگین باقری| وقتی ویدئوی تسلط خانم معاون روی بحث مسکن مهر در کانالها دست به دست میچرخید باید پیشبینی این روز را میکردیم. اینکه این مخالفتها با مسکن مهر کار دست او میدهد و به پایان پر خیر و برکتی منجر نخواهد شد. در آن ویدئو با بکگراند صورتی استودیو سایت دانشجو، وابسته به بسیج دانشجویی، فرزانه صادق، معاون وزیر راه در دو دولت گذشته با دلیل و مدرک اثبات میکرد که تهران گنجایش مسکن مهر ندارد. مقابل او که نشسته بود؟ فرشید ایلاتی، مجری/کارشناسی که نه فقط در آن میز، بلکه از نظر فکری هم دقیقا نقطه مخالف اوست. البته چند روز قبل هم زمزمههایی از دو مخالفت مجزای خانم معاون با شهردار تهران شنیده شده بود که احتمالا در این برکناری بیتاثیر نبوده است.
فرزانه صادق کیست؟
فرزانه صادق، کارشناس مسکن متولد سال 1355 همدان، از سال 1397، یعنی دولت دوم روحانی وارد وزارت راه شد. آن زمان محمد اسلامی وزیر بود و با اینکه بعد از او دو وزیر دیگر هم آمدند و رفتند ولی کسی دست به ترکیب مدیریت معاونت شهرسازی نزد. قبل از این کجا فعالیت داشت؟ یکبار در وزارت راه و شهرسازی و پس از آن در شهرداری تهران به همراه پیروز حناچی. پس همین دو دلیل کافی بود که خیلی بدنه وزارت راه و شهرسازی دولت سیزدهم همراه و پشتیبان با فرزانه صادق نباشد یا حداقل اینکه کمترین وزش بادی از کوی مخالفان، به راحتی او را برکنار کند.
آرایش مخالفان خانم صادق
حلقه مرکزی مخالفان فرزانه صادق را آنهایی تشکیل میدهند که روی قول رئیسی برای ساخت 4 میلیون مسکن حساب باز کرده بودند. وزارت راه و شهرسازی هنوز راضی به این نشده که در حریم شهر تهران مجموعه مسکن مهر بسازد. یعنی میگوید که اجازه ساخت در بافت فرسوده وجود دارد ولی جای دیگر نه.
آنها به سند آمایش سرزمینی ارجاع میدهند که از قضا همین رئیسجمهور هم ابلاغ کرده و در آن تاکید شده شهر تهران دیگر امکان پاسخگویی به جمعیت بیشتری ندارد. بلکه تعادل جمعیتی باید به سمتی باشد که تمرکز از کلانشهرها برداشته شود. ولی مخالفان معتقدند که وزارت خانه باید کمربند حریم شهری را باز کند تا بشود برای ساخت مسکن ملی زمین فراهم کرد.
نمونه عالی این تقابل بین صادق و این گروه مقابل هجدهم تیرماه در استودیو سایت خبری دانشجو اتفاق افتاد. اینطور که هفت صبح قبلا کسب اطلاع کرده بود اول به روابط عمومی وزارت راه و شهرسازی گفته میشود که قرار است یک گفتوگو با معاون شهرسازی آنها داشته باشند اما برنامهای که برای آن چیده شده بود بیشتر مناظره بوده تا مصاحبه.
چرا که مصاحبه شونده، فرشید ایلاتی، خود کارشناس مسکن و از مخالفان سیاستهای فرزانه صادق بود و بارها مستقیم و غیر مستقیم او را به این متهم کرده بود که سیاستهایش برگرفته از سیستم فکری عباس آخوندی است و در این سیستم فکری جایی برای افزایش جمعیت دیده نشده. برای همین در چند دقیقه مشخص گفتوگوی این دو نفر به جای سوال و جواب به تنش چالشی تند و تیزتری نسبت به یک مصاحبه معمولی میشود. برای مثال بخشهایی از این گفتوگو بین معاون وزیر و مجری اینگونه گذشت:
فرزانه صادق: قانون است که جمعیت شهر تهران نباید بالاتر برود.
مجری: پس این را به مردم اعلام کنید که قانون اجازه نمیدهد که برای مسکن کاری کنیم.
فرزانه صادق: نخیر. با جملات بازی نکنید. ما میگوییم برای شهر تهران باید سراغ بافت فرسوده برویم.
مجری: حرف شما را آقای کرباسچی و آخوندی هم به نحو دیگری قبلا زدهاند. شما تصمیمتان اخراج مردم از تهران است.
فرزانه صادق: من چنین حرفی نزدم. من دارم از سیاستهای کلی نظام در شهرسازی و سند آمایش حرف میزنم.
مجری: بله نتیجه سیاستهای شما همین است. شما میگویید نمیگذاریم تهران توسعه پیدا کند. سیاستهای نظام توسعه جمعیت است.
فرزانه صادق: ولی سند آمایش میگوید {به جای گسترش شهرها} مردم را انتقال بده به شهرهای میانی و آنها را تشویق به مهاجرت معکوس کن.
مجری: نمیشود ما به مردم بگوییم که در خانه 60 متری افزایش جمعیت دهید.
در این آرایش مخالفان لابد به این هم اشاره کرد که یک اتفاق دیگر هم در برکناری خانم معاون بیتاثیر نبوده. طبق قانون وزارت راه و شهرسازی در منطقه بافت فرسوده نمیشود خانهای بلندتر از 3 طبقه ساخت ولی آخرین بار شهردار تهران دریک برنامه تلویزیونی اعلام کرد مجوز ساخت یک طبقه اضافه در بافت فرسوده را صادر کرده.
بعد از این اظهار نظر از سمت زاکانی، فرزانه صادق سریع نامه زد که هر تصمیم جدید برای بافت فرسوده اول باید در وزارتخانه گرفته شود و همین سر ناسازگاری با شبکه حامیان شهرداری و پیمانکارهایی که مشتاق ساخت آپارتمان 4 طبقه در بافت فرسوده بودند باز کرد. به جز این مورد، قبلتر از این هم نامههایی از خانم صادق به رسانهها درز کرد که در آنها تخلفات گسترده زاکانی در کمیسیون ماده ۵ مطرح شده بود.
انتخاب جانشین از بین برادران دانشجو
اگرچه تا تیرماه امسال کمتر کسی خارج از حوزه شهرسازی با چهره خانم معاون آشنا بود ولی خسرو دانشجو (متولد سال 1343) را حتی اگر کسی نشناسد، برادر او، فرهاد دانشجو را دیگر بسیاری از افراد به یاد دارند. هر دو برادر روزگاری در دانشگاه آزاد رفت و آمد بسیاری داشتند. قبل از دولت اول روحانی، فرهاد دانشجو رئیس دانشگاه آزاد بود و خسرو دانشجو سرپرست واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد؛ ولی سال 1392 خسرو به دنبال برکناری برادر خود از سمتش در آن دانشگاه هم استعفا داد.
خسرو دانشجو را همچنین می توان با دوران عضویتش در شورای شهر به یاد آورد یعنی دور دوم و دور سوم که نقش مهمی در شهردار شدن محمود احمدی نژاد داشت. سمت مهمتر او ولی به سال 1386 برمیگردد که رئیس هیات مدیره باشگاه استقلال شد و تا آخرین روزهای کارش میگفت رغبتی به آن ندارد. او کمتر از برادرانش چهره سیاسی داشته و به جز سالهای مدیریت بر استقلال بیشتر عمرش روی حیطه تخصصی خود متمرکز بوده است.
آنها یک برادر دیگر هم به نام کامران دارند که وزیر علوم دولت محمود احمدینژاد بوده. خسرو دانشجو فوق لیسانس معماری و دکترای شهرسازی دارد و نام او آخرین بار زمانی در فضای سیاسی مطرح شده که جبهه انقلاب در تلاش بود تا لیست خود را برای ششمین انتخابات شورای شهر اعلام کند. لیستی که میگفتند با انتخاب علیرضا زاکانی، مهرداد بذرپاش، محمدباقر قالیباف، مهدی چمران و حداد عادل بسته شده.
ابتدا رسانههای رسمی نام خسرو دانشجو را در این لیست قرار داده بودند اما ده روز بعد سخنگوی ائتلاف از لیست دیگری رونمایی کرد که دیگر دانشجو در آن حضور نداشت و اینگونه حضور او در عرصه سیاسی دو سال دیگر به تعویق افتاد. یعنی به روز گذشته که دیگر میدان سیاست نسبت به آن سال خیلی عوض شده. این بار دیگر نه با رای گیری بلکه مهرداد بذرپاش، وزیر راه، مستقیما دانشجو را به عنوان معاون خود به ساختمان دوقلوی وزارتخانه دعوت کرد تا روزهای آینده تودیع و معارفه او و فرزانه صادق را برگزار کند.
