روزنامه هفت صبح، مرتضی کلیلی | با قاب تاریخ به ایران قدیم سفر و یادی از گذشته میکنیم. در تهیه این مجموعه، از تصاویر کمتر دیده شدهای استفاده شده که تماشای آنها خالی از لطف نیست. عکسهایی از مشاهیر تاریخ معاصر ایران، شهرهای ایران، عکسهای فوتبالی، نوستالژیک و… برای دیدن تصاویر و شرح آن ادامه مطلب را بخوانید.
قاب مشاهیر ۱
کار عجیب خلبان خلعتبری هنگام زدن پل؛ سرلشکر خلبان حسین خلعتبری در یکی از عملیاتها با چند نفر دیگر از خلبانان پایگاه ششم شکاری برای زدن پل العماره عراق مامور شده بودند. پل، درست وسط شهر بود و اتومبیلهایی که مشخص بود شخصی است، روی پل در حال حرکت بودند. خلعتبری وقتی روی پل میرسد، حملات ضد هوایی دشمن به اوج خود رسیده بود. با وجود همه خطراتی که حسین را تهدید میکرد، دیدند او از بالای پل دور زد و مسافتی را طی کرد و سپس هدفش را مورد اصابت قرار داد.
این رفتار حسین میان آن همه گلولهای که به سمتش روانه میشد، تعجب همگان را به خود واداشت. وقتی از او سوال کردند، چرا چنین کردی، گفت: «فرزندی یکساله دارم، یک لحظه احساس کردم که ممکن است، توی ماشین بچهای مثل «آرش» من باشد و چگونه قبول کنم که پدری بچه سوختهاش را در آغوش بگیرد؟» وی در علمیاتهای مهمی از جمله حمله به اچ ۳، مروارید و… شرکت داشت و بارها در مجلههای آمریکایی از او به عنوان یک نابغه جنگی نام برده شد و در سال ۲۰۰۶ او را بهترین خلبان اف-۴ نامیدند.
او سرانجام در اول فروردین سال ۶۴ در کرمانشاه در منطقه سنقر با دو فروند میگ-۲۳ و یک فروند میگ-۲۵ عراقی درگیر میشود و یکی از میگهای ۲۳ را منهدم میکند. در همین حین از ایستگاههای رادر زمینی مرزی به اطلاع خلعتبری میرسانند که یک فروند میگ۲۵ پیدی، در تعقیب آنهاست. میگ ۲۵ اقدام به شلیک کرده و موشک با فانتوم برخورد میکند. ستوان محمدزاده موفق میشود اجکت کند و توسط نیروهای امداد و نجات نیروی هوایی نجات پیدا میکند؛ ولی خلبان خلعتبری فرصت اجکت پیدا نمیکند و به شهادت میرسد.
قاب مشاهیر ۲
چهره دردسرساز ثریا اسفندیاری؛ هنگامی که شاه و ثریا از انگلستان دیدار داشتند، ملکه انگلستان همراه با شوهر و فرزندانش به استقبال آنان رفت در حالی که این سفر رسمی بود و حضور فرزندان در چنین دیداری خارج از عرف بود. ثریا در کتاب خاطرات خود مینویسد: «شاه نگاه معناداری به من کرد و من متوجه منظورش شدم.
( ملکه انگلستان با این کار نازایی ثریا را به رخ محمدرضا و شوهرش کشیده بود) در جریان سفر به شوروی که اولین مسافرت شاه به آن کشور و از نظر سیاست خارجی ایران دارای اهمیت فوقالعادهای بود نیز اتفاقی جالب افتاد. ثریا در جریان این مسافرت که در زمان حکومت خروشچف انجام شد، در کتاب خاطراتش مینویسد؛ خروشچف در مدت اقامت ما در مسکو خیلی شیفته من شده بود و ضمن شرح خواستههای خود از محمدرضا به من میگفت: «این چیزها را شما به شاه بگویید، زنی به زیبایی شما هر چیزی را میتواند به دست بیاورد!»
قاب نوستالژی
تصویری از یک گوگوموبیل کوپه در خوزستان - سال ۱۳۳۷؛ در اروپای دهه ۵۰ میلادی به خاطر مشکلات اقتصادی و نبود سوخت کافی، بسیاری از خودروسازان و حتی شرکتهای ساخت سایر وسایل نقلیه، به ساخت خودروهای شهری بسیار کوچک موسوم به میکروکار روی آوردند. یکی از این خودروسازان، شرکت آلمانی گلس بود. گلس (GLAS) یک خودروساز کوچک بود که تا مدتها بیشتر به عنوان سازنده اسکوترهای شهری مشابه وسپا شناخته میشد و در نهایت در سال ۱۹۶۶ توسط ب.ام.و خریداری و تعطیل شد.
در بین محصولات این کمپانی، گوگوموبیل برای ایرانیان بیش از سایرین شناخته شده است. این محصول که در دهه ۳۰ و اوایل دهه ۴۰ وارد ایران شد، در نمایشگاهی جنب سینما دیانا یا همان سپیده کنونی در تهران به فروش میرسید. علاوه بر مدل سدان گوگومبیل که با نامT شناخته میشود، سری کوپهTS هم به ایران وارد شد.عکس فوق یک نمونهTS300 را در خوزستان نشان میدهد. (کلاسیکوپدیا)
قاب تاریخ ۱
قاب عکسی از بیبی عظیمه و ابوالقاسمخان بختیاری؛ این دو در سال ۱۳۱۴ ازدواج کردند. ابوالقاسم خان بختیاری فرزند لطفعلیخان و نوه جعفر قلیخان دورکی زراوسوند بودند. ایشان در سال ۱۳۲۹ فرماندار کل کردستان بود. بیبی عظیمه دختر نصیرخان سردار جنگ و ماه رخسار یحیی پور.(ماه رخسار دختر امیر تومان یحیی خان یحییپور از بزرگان و متنفذین کاشان بود) بیبی عظیمه زنی بسیار زیبا و شجاع بود. سردار جنگ (پدرش) در سال ۱۲۹۷ حاکم اصفهان شد و با خانواده از تهران به سمت اصفهان حرکت کرد.
در راه دختر ایشان در شاه عبدالعظیم متولد شد و به همین دلیل اسم او را عظیمه گذاشتند. اردل از شهرهای استان چهارمحال و بختیاری، شهر ایشان بود .ابوالقاسم خان در ۴۱ سالگی فوت کرد و در عکس حدودا ۳۶ ساله است. بیبی عظیمه که سالهای آخر عمر خود را نزد دخترش بود، در سال ۱۳۸۱ درگذشت. حاصل این ازدواج سه فرزند به نامهای سیاوش، حوریوش و کوروش بود. (مرور قدیم)
قاب تاریخ ۲
بریده جراید؛ اعلام جرم علیه فروشندگان عکسهای برهنه هنرپیشگان ایرانی؛ پنج بازیگر زن سینمای ایران در سال ۱۳۵۵ شکایتی را تقدیم دادگستری کردند که در آن خواستار برخورد قانونی با شبکه توزیع عکسهای برهنه زنان بازیگر بودند. نوشآفرین، شورانگیز طباطبایی، فروزان، هاله و مرجان از قوه قضاییه خواسته بودند با عواملی که با سوءاستفاده از اجرای صحنههای خاص هنگام تولید فیلم عکسهایشان را با تیراژ بالا چاپ کرده و در تهران و شهرستانها توزیع میکنند، برخورد قانونی شود.
آغازگر این جریان نوشآفرین بود که پس از درگیری با فروشندگان عکسها راهی دادگستری شد. شورانگیز طباطبایی از عکاس دو فیلم اول کارنامه سینمایی خود شکایت کرد. مطبوعات اخباری از همراهی سه بازیگر دادند. با بالا گرفتن شکایتها، سندیکای هنرمندان سینمای ایران بیانیهای صادر کرد. در این بیانیه از تهیهکنندگان خواسته شده بود از فیلمبرداری صحنههایی که وزارت فرهنگ و هنر آنها را ممیزی میکند، پرهیز کنند تا ریشه فتنه خشک شود. جریان مقابله با شبکه عکسهای برهنه در سال ۱۳۵۶ با رکود تولید در سینمای ایران تقریبا به فراموشی سپرده شد. برخی شنیدهها از پیگری شخصی زنان بازیگر حکایت دارد که با فشار تهیهکنندگان و مدیران برخی استودیوها عکاسان را وادار به معدوم کردن نگاتیوها کردند.(از صفحه علیرضا محمودی)
