علیرضا بیرانوند که این روزها با انتشار یک استوری جنجالی علیه علی دایی، بیش از پیش در مرکز توجه قرار گرفته، پیشتر نیز بارها تیم ملی فعلی را «بهترین نسل تاریخ فوتبال ایران» خطاب کرده بود. این ادعا، هرچند از منظر نباختن در جام جهانی ۲۰۲۶ قابل قبول به نظر میرسد، اما از زوایای دیگر جای بحث و تردید جدی دارد.
مقایسه با نسل طلایی؛ افسانهها در برابر آمار
اگر بخواهیم منصفانه قضاوت کنیم، این سوال مطرح میشود که «بهترین بودن» را با چه معیاری میسنجیم؟ اگر معیار، فردیت و تأثیرگذاری جهانی باشد، نسل فعلی با ستارگان دهه ۷۰ و ۸۰ قابل قیاس نیست. در آن دوران، فوتبال ایران صاحب فوقستارههایی بود که هر یک در سطح جهان میدرخشیدند و نه فقط به خاطر دفاع، که به خاطر هنرشان شناخته میشدند.
سوال اصلی این است: گلزن ترین بازیکن ملیپوش این نسل کیست و چند گل زده است؟ عدد ۶۰ گل ملی مهدی طارمی در برابر رکورد ۱۰۸ گله علی دایی که آقای گل سابق جهان بود، گویای تفاوت فاحش در قدرت تهاجمی و تأثیرگذاری مستقیم بر نتیجه بازیهاست.
بدشانسی یا شانس طلایی؟
بیرانوند و همنسلانش خود را «بدشانسترین نسل تاریخ» مینامند، اما واقعیت این است که این نسل، شانس حضور در چهار جام جهانی پیاپی را داشته است. این در حالی است که ستارگان نسل ۱۹۹۸ (نسلی با اسطورههایی چون علی دایی، کریم باقری، خداداد عزیزی، حمید استیلی و احمدرضا عابدزاده) در بهترین سالهای فوتبال خود، نه با جنگ تحمیلی (که مربوط به نسل قبلتر بود)، بلکه با محدودیتهای ساختاری و مدیریتی مواجه بودند و با این حال، در همان جام جهانی ۱۹۹۸، تاریخساز شدند.
دوران سختتر نسل قبل
بهترین نسل تاریخ فوتبال ایران، نسلی است که در دل دفاع مقدس و در شرایط سخت جنگ و محرومیت، توانست پایههای افتخارات امروز را بنا کند. فوتبالیستهایی که میتوانستند لژیونر شوند، اما ترجیح دادند در میدانهای نبرد حاضر شوند. همین نسل بود که پایههای فوتبال مدرن ایران را ساخت.
