قنات زارچ با قدمتی بیش از سه هزار سال، طولانی ترین قنات دنیاست و گرچه خود منشأ حیات مناطق وسیعی از یزد بوده اما فراز ونشیبهای بسیاری داشته که به نظر می رسد مشکلات آن رو به پایان است.
به گزارش خبرنگار مهر، کشور ایران و استان یزد را مهد قنات می دانند و مردان سختکوش این دیار از هزاران سال پیش با همت و تلاش و خلاقیت و پشتکار خود آب را در دل زمین به جریان در می آوردند و حیات را به مردم هدیه می کردند.
یزد گرچه در طول سالیان اخیر به دلیل خشکسالی های مستمر و طولانی بسیاری از رشته های حیات خود را از دست داده اما برخی از آنها همچنان زنده هستند و قنات زارچ نیز به عنوان طولانی ترین قنات دنیا امروز در مسیر جهانی شدن قرار گرفته است.
روزهای سخت قنات زارچ رو به پایان است
قنات زارچ در میان قنوات دیگر استان یزد از ویژگی های منحصر به فردی برخوردار است و اگر چه در طول سالیان اخیر با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم کرده است اما به نظر می رسد روزهای سخت این قنات در حال پایان است و با ثبت جهانی قنات زارچ، این سازه حیات بخش جانی دوباره می گیرد.
یکی از ویژگی های قنات زارچ هفتاد پله بودن آن است و این ویژگی به اضافه طولانی بودن قنات همچنین قدمت آن، این قنات را به یکی از قنوات ارزنده دنیا تبدیل کرده است.
قدمت قنات زارچ را متعلق به دو تا سه هزار سال پیش و دوران پیش از اسلام و دوره ساسانی می دانند که در مسیری به طول ۸۰ کیلومتر در عمق ۲۳ متری زمین احداث شده است.
رئیس مرکز بین المللی قنات و سازه های آبی در مورد قنات زارچ اظهار داشت: این قنات از نظر طول در ردیف طولانی ترین قناتهای استان یزد و کشور قرار دارد و تشکیل شده از دو رشته اصلی شور و شیرین است که با هدف بهره برداری از آبهای زیرزمینی برای مشروب کردن اراضی کشاورزی احداث شده است.
اصغر سمسارزاده با بیان اینکه این قنات هنوز کارایی گذشته خود را دارد، عنوان کرد: با ساخت پایاب ها و آسیابهای متعدد در مسیر قنات، از ظرفیت آن استفاده های بسیاری شده و در واقع این قنات، رگ حیات مردم بوده است و هنوز نیز این کارایی را دارد.
وی تصریح کرد: به طور قطع سابقه احداث این قنات از قدمت ابنیه ای که این قنات بر اساس مسیر آنها ایجاد شده، بیشتر است به عنوان مثال مسجد جامع در مسیر قنات زارچ احداث شده به همین دلیل به طور قطع قدمت قنات زارچ قدیمی تر از قدمت مسجد جامع است. هدف از احداث قناتها در واقع تاسیس سازمانی ماندگار برای استفاده عادلانه از آب بوده است و بسیاری از آنها به دلیل عام المنفعه بودن، وقف شده اند و اهمیت این سازه دست بشر به اندازه ای است که حتی بخش قابل توجهی از قناتها از جمله قنات زارچ، مهریه زنان مناطقی از استان است.
